Planet Earth

Cây cối

hẳn phải là loài cao quý nhất trong toàn thể sinh vật sống.

Một số cây có thân lớn nhất trên trái đất

khiến cho mọi thứ khác trở nên nhỏ bé.

Và đây là loại cây cao nhất trong tất cả các loài cây.

Mọc lên tại các vùng thay đổi theo mùa trên hành tinh này,

các khu rừng tùng này là có diện tích lớn nhất trên trái đất.

Phạm vi trải rộng của chúng vượt cả sự tưởng tượng.

RỪNG THEO MÙA

Đây là vùng tuyết hoang vu ở Bắc Cực.

Chạy dài xuống phía Nam một nghìn dặm từ Cực Bắc.

Đây chính là nơi đầu tiên mà cây cối có thể mọc lên.

Lúc đầu loại cây có quả hình nón mọc lác đác thưa thớt

nhưng chúng nhanh chóng chiếm lĩnh cả vùng đất.

Đây là rừng Tai-ga.

Ở đây số lượng cây rất nhiều

nhiều đến nỗi bằng tất cả rừng cây trên thế giới cộng lại.

Rừng Tai-ga mọc quanh địa cầu và chiếm 1/3 tổng số cây trên trái đất.

Khu rừng này sinh ra thật nhiều lượng khí oxy

mà nhờ vậy, bầu khí quyển của cả hành tinh luôn được tươi mới.

Tại đầu Bắc rừng Tai-ga

mùa cây trưởng thành chỉ có thể xảy ra 1 tháng trong năm.

Một cây có thể mất đến 50 năm mới to lớn hơn so với cây con.

Đó là một thế giới thầm lặng

nơi mà chỉ có sinh vật nhỏ nhoi mới quấy nhiễu.

Nhưng thi thoảng vẫn có những dấu hiệu sự sống.

Và có những câu chuyện được viết lên vùng tuyết trắng này.

Chuyện về dấu chân của cáo Bắc Cực và của con thỏ lén đi theo sau.

Một chị gấu trắng Bắc Cực cùng với 2 con gấu con.

Một số loài thú khó mà nhìn thấy được chúng

và điều đó khiến chúng trông như những linh hồn vậy.

Người ta dù có sống cả đời trong khu rừng này

thì cũng khó có thể bắt gặp một con linh miêu.

Con mèo phải đi lang thang hàng trăm dặm để kiếm mồi

và có thể không bao giờ xuất hiện ở cùng khoảng rừng đó lần sau nữa.

Đó là điều cốt yếu nhất ở nơi hoang dã.

Vì có quá ít con thú mồi ở nơi đây,

cuộc sống của kẻ săn mồi trở nên đặc biệt khó khăn.

Sinh vật sống trở nên hiếm đi bởi có vài loài có thể ăn lá tùng.

Nai sừng tấm Bắc Mỹ là một ngoại lệ.

Do quá trình trưởng thành thật khắc nghiệt

loài cây có quả hình nón này phải bảo vệ thứ lá cây quý giá của chúng

bằng cách tẩm nhựa thông lên trên lá.

Tuy làm mất nước nhưng nó làm cho lá có mùi rất khó chịu.

Ít ra thì còn có hạt của cây có thể ăn được

nhưng hạt lại được bảo vệ bởi lớp vỏ hình nón bên ngoài

và chỉ có kẻ khéo léo mới có thể lấy được hạt.

Cái mỏ khác thường của loài chim mỏ chéo

có thể bẩy lớp vỏ bật ra,

nhờ vậy lưỡi của nó có thể hút lấy hạt.

Loài chim thật là may mắn.

Chúng sẽ bay về phương Nam khi có vụ mùa thu hoạch.

Nhưng vẫn có một loài thú sống thành thạo

trong khu rừng giá lạnh này.

Nó có thể ở lại đây và hoạt động suốt cả năm.

Theo văn hóa dân gian của địa phương,

chồn gu-lô là mối liên hệ với thế giới thần linh

và là con thú lai giữa gấu và sói.

Trong thực tế, nó là con chồn rất lớn.

Tầm vóc đó giúp nó giữ được nhiệt cho cơ thể

nhưng cũng khiến nó phải đi săn nhiều loại thức ăn.

Nó to lớn và mạnh mẽ đến nỗi

có thể dễ dàng hạ gục một con tuần lộc caribu đã trưởng thành.

Với kích thước của nó, nghe nói loài thú này có thể ăn liền một mạch

nên đó cũng là lý do nó còn có tên là "chồn háu ăn".

Tính phàm ăn ở nơi này là một chiến lược rất hiệu quả.

Thật sáng suốt nếu ăn những gì có thể ăn được

và ăn bất cứ lúc nào có thể ăn được.

Thậm chí khi con chồn không thể ăn nổi nữa

nó cất giữ lại thức ăn thừa cho lần ăn sau

bên trong lớp tuyết lạnh xung quanh.

Xuân về trong cánh rừng băng giá.

Loài gà gô rừng cũng có thể tiêu hóa được lá tùng.

Nhưng việc kiếm ăn lại không được quan tâm vào lúc này.

Như những đấu sĩ, các con đực xông vào đánh nhau.

Con nào cũng chỉ có một cơ hội duy nhất để gây ấn tượng với con cái.

Vì thế cả hai đều không thể đánh mất sự tập trung.

Kẻ bại trận bị thương có thể không tránh được cái chết.

Các loài thú cư trú ở vùng hoang dã rộng lớn này

có thể sống và chết đi mà không hề có sự tiếp xúc nào với loài người.

Mong mãi là như vậy.

Rừng phương Bắc có thể là khu rừng lớn nhất trên trái đất

Nhưng muốn thấy được loài tùng đã sống hết khả năng của chúng

chúng ta cần đi cả 1000 dặm về hướng Nam ở nơi này.

Bờ Thái Bình Dương ở Bắc Mỹ.

Vùng đất của loài cây độc cần, cây thông douglas

và cây gỗ đỏ khổng lồ.

Nơi đây, nước không bao giờ bị đóng băng

và cho dù không có mưa

thì lá cây có thể hút hơi ẩm từ sương bốc lên từ biển.

Nguồn năng lượng mặt trời mang lại sức sống cho các khu rừng này

không chỉ trong 1 tháng như ở rừng Tai-ga

mà kéo dài đến nửa năm.

Những cây tùng này mọc nhiều gấp 10 lần so với khu vực Bắc Cực

và chúng sống được cả nghìn năm.

Một lùm cây gỗ đỏ tại California

có đến 3 trong số cây cao nhất trên trái đất.

Cây này cao hơn 100m

bằng chiều cao của tòa nhà 30 tầng.

Những khu rừng này đã mọc từ rất lâu

trước cả khi con người xuất hiện trên trái đất.

Buổi sơ khai của những khu rừng này là cách đây 20 triệu năm

tồn tại trước cả ngọn An-pơ Thụy Sĩ hoặc dãy núi Rocky.

Vật chất sống trong khu rừng tùng to lớn

thì có nhiều hơn ở bất kỳ khu rừng mưa nhiệt đới nào.

Tất cả vật chất đó đều có ở trong loài cây này.

Các vật chất này cũng không thể ăn được như ở khu rừng Tai-ga

do vậy động vật ở nơi đây cũng còn khan hiếm,

dẫu vẫn có sự hiện diện của chúng.

Một chú chồn mactet nâu.

Lúc này là mùa xuân, thời điểm tốt nhất trong năm

để chồn mactet tìm kiếm thức ăn.

Trứng chim là thức ăn tạm theo mùa

và chỉ trong một khoảng thời gian ngắn lại có rất nhiều.

Đôi khi, có thể có quá nhiều ăn không hết.

Nhưng muốn sống dài lâu ở đây,

chồn mactet phải dựa vào nguồn thức ăn khác đảm bảo hơn.

Sóc là phù hợp nhất.

Chúng sinh trưởng nhờ quả thông và mặc dù quả thông có cũng theo mùa

nhưng chúng có thể trữ lại và ăn dần suốt cả năm.

Hai con sóc này còn đang bận giao phối.

Đó là tin vui đối với kẻ săn mồi.

Lúc mất lơ là mất cảnh giác sóc trở nên dễ bị tấn công.

Nhưng lần này, cặp sóc say tình lại được an toàn.

Có một con đơn độc đang dự trữ thức ăn,

là mục tiêu dễ tấn công hơn.

Vào đầu mùa hè cũng là lúc bầy chim cú nâu con đủ lông đủ cánh.

Cú cha mẹ chỉ có thể nuôi bầy con chúng ở đây trong nhiều năm

khi mà mùa chuột đồng vừa đủ cung cấp thức ăn cho chúng.

Đã đến lúc thực hiện cú bay đầu tiên.

Nhảy qua lại từ các cây cao nhất thế giới

thì không dành cho kẻ nhát gan.

Nếu muốn nhảy xuống từ đây cách khá hay để làm là nhảy theo bậc.

Mặt đất không phải là nơi phù hợp cho một con chim cú.

Nếu chú chim này muốn leo lên đến chỗ của nó

chú ta sẽ phải kiên trì thôi.

Còn bây giờ thì hãy làm tiếp một cú bay nhảy khác.

Rừng tùng ở Châu Mỹ có thể chưa phải là nơi có nhiều động vật nhất

nhưng cây cối ở đây thì thật là phi thường.

Cây củ tùng khổng lồ này, thuộc họ loài cây gỗ đỏ,

là vật sống to lớn nhất trên trái đất.

Được gọi với tên Tướng Sherman, nó nặng bằng 10 con cá voi xanh.

Ở trên cao trong ngọn núi gần đó có loài thông vỏ cứng

là loại thể sống lâu đời nhất trên hành tinh.

Một vài cây ở đây có tuổi thọ đến 5 nghìn năm.

Chúng đã có mặt trước khi kim tự tháp được xây dựng

và xuất hiện được 3000 năm trước khi Chúa giáng sinh.

Băng qua đường xích đạo, đến vùng bán cầu nam

có những cánh rừng giống như các khu rừng ở phương bắc.

Ở đây tại Nam Mỹ

loại cây bách tán và cây có gai thì giống như cây tùng ở rừng Tai-ga.

Thay vì lá cây, chúng lại có loại vảy cây không thấm nước

và trái hình nón tuy trông hơi khác nhưng vẫn giữ được cấu tạo chung.

Thay vì chim mỏ chéo,

ở đây có loài vẹt mỏ mảnh chuyên ăn hạt của cây.

Nơi nào mà mùa sinh trưởng lâu dài hơn,

nơi đó luôn có loài cây gỗ đỏ ở phương nam.

Còn ở phương Bắc lạnh giá, những khu rừng Valdivia thuộc Chile

chỉ tồn tại rất ít động vật.

Và đó cũng là điểm tương đồng cuối cùng.

Sau đây là thế giới kỳ lạ của các sinh vật nhỏ con.

Nai pudu, một loài nai nhỏ nhất thế giới

ăn chiếc lá to lớn của cây gunnera.

Con cái trưởng thành chỉ cao có 30 cm

và con của nó thì khó có thể to bằng một con mèo con.

Con đực phải luôn canh chừng.

Có những con thú săn mồi sẽ bắt mất con của nó.

Đây là một con thú nhỏ con khác, mèo kodkod.

Loài mèo nhỏ nhất ở Châu Mỹ.

Con nai pudu con chính là bữa ăn ngon đối với nó.

Vì con nai pudu đực đang canh chừng

nên con mèo kodkod này phải hạ mình để tránh bị phát hiện.

Lũ bướm đêm đang đẻ trứng. Chúng là loài cuối cùng của mùa hè.

Con mèo nhỏ con này ắt phải tóm được chúng.

Không thể lý giải được vì sao loài vật ở đây lại nhỏ như vậy

nhưng dù gì chúng cũng sống bằng nguồn thức ăn khiêm tốn như thế.

Bạn có thể gọi đây là trò chơi mèo bắt bướm.

Lúc mùa đông đến với Chile

cũng là lúc mùa xuân đang về trên vùng bán cầu bắc.

Đây là khu rừng lá rụng sớm ở Homme.

Ngủ suốt cả mùa đông, giờ thì chúng phải trải qua

một trong thời kỳ thay đổi kỳ diệu nhất trong thế giới tự nhiên.

Vào cuối xuân phong cảnh nơi này

được khoác lên một màu xanh tinh khôi.

Thay vì cây tùng, ở đây có loại cây lá rộng

và điều đó làm nên đặc điểm hoàn toàn khác biệt cho khu rừng này.

Nhờ tán rộng nên lá cây ở đây thu được nhiều ánh sáng hơn lá tùng