Behind the Mask: The Story of 'The Phantom of the Opera'

De Pinewood Studios, even buiten Londen.

Hier wordt de filmversie opgenomen van de musical van Lloyd Webber,

The Phantom of the Opera.

Is iedereen klaar?

We halen eens diep adem. En 3, 2, 1, actie.

Er werden 8 geluidsdecors gebruikt en nog één set buiten.

Het is de grootste onafhankelijke film ooit

en het laatste luik van een verhaal dat 20 jaar geleden is begonnen.

Achter het masker

Lot nummer 666.

Een kroonluchter in stukken.

Je herinnert je wellicht het vreemde verhaal van het Spook van de Opera.

Een mysterie dat nooit volledig is opgehelderd.

Men heeft ons verteld, dames en heren,

dat dit de authentieke kroonluchter is van de beruchte catastrofe.

Onze werklui hebben hem gerestaureerd

en van bedrading voorzien zodat hij kan werken op elektriciteit.

Zo krijgen we een idee hoe de luchter er vroeger moet hebben uitgezien.

Misschien kunnen we de spoken

van weleer verjagen

met een weinig verlichting. Heren ?

Denk terug aan de eerste keer...

The Phantom of the Opera van Lloyd Webber

is een van de beroemdste musicals.

Toen het stuk in 1986 in Londen opende,

won het de Lawrence Olivier en Evening Standard prijs.

Sindsdien is het uitgegroeid tot een wereldwijd fenomeen,

dat 50 belangrijke theaterprijzen heeft gewonnen in 22 landen.

Le Fantôme de l'Opéra was de bekendste roman van Gaston Leroux.

Deze in 1868 geboren Fransman

schreef meerdere genres,

maar hij werd vooral bekend dankzij z'n detectiveverhalen.

Le Fantôme de l'Opéra werd voor het eerst uitgegeven in 1911.

Maar dankzij de vele bewerkingen bleef de roman lang een bestseller.

In 1922 maakte Carl Laemmle van Universal Pictures kennis met Leroux

en vertelde hem over z'n bewondering voor de Parijse opera,

die in 1860 was ontworpen door Charles Garnier.

Leroux gaf hem een exemplaar van z'n roman.

Laemmle heeft het diezelfde nacht uitgelezen en wilde het al verfilmen.

De opera werd nagebouwd in de studio's in Los Angeles

en Lon Chaney kroop in de huid van z'n beroemdste personage.

Deze stomme versie was de eerste uit een reeks van tien.

Andere bekende vertolkers waren Claude Rains in 1943,

Herbert Lom in een horrorversie van Hammer Films in 1962,

Maximilian Schell in een televisieversie in '83

en Charles Dance ten slotte in een tv-versie uit 1999.

Maar hoe vaak het boek van Leroux ook werd verfilmd,

er is één versie die het publiek meer boeide dan alle andere.

Het verhaal begint in 1984.

De oorspronkelijke musical is in vreemde omstandigheden ontstaan.

Sarah Brightman, met wie ik op dat moment verloofd was,

had een voorstel gekregen voor een Phantom of the Opera

waarin echte opera aria's van Ken Hill zouden worden gebruikt.

Sarah heeft het aanbod afgewezen.

Ik ben gaan kijken met Cameron Mackintosh.

Tot onze grote verbazing, en dat bedoel ik niet laatdunkend,

vonden we het goed.

We waren zo onder de indruk dat we hebben beslist

de regisseur te ontmoeten,

om te kijken of het mogelijk zou zijn de productie

naar Londen te brengen.

We hebben erover gepraat met Ken en we zijn eraan begonnen.

Hoe verder het werk vorderde, hoe meer we begonnen te beseffen

dat we Ken z'n werk niet konden verbeteren. Hij had het goed gedaan.

We konden hooguit hier en daar andere accenten leggen,

maar meer konden we niet doen.

Zes maanden later bevind ik me in New York,

het is een zondag en ik weet niet echt wat gedaan,

en ik beslis een boekenbeurs te bezoeken.

Daar ontdek ik het boek van Gaston Leroux

het kostte 50 cent en ik dacht bij mezelf:

"Ik heb toch niks om handen, laat ik dit boek eens lezen."

Dat heb ik gedaan en ik vind het op z'n zachtst gezegd 'n warrig boek.

Het is geen echte lovestory, en ook geen detectiveverhaal,

het is ook geen thriller of een geschiedkundig verhaal.

Hij mixt alles door elkaar.

We vonden de plot ontzettend leuk, maar het was slecht geschreven.

Wat we meteen opviel toen ik het boek las,

waren de vele romantische elementen,

waarbij ik nooit eerder had stilgestaan.

In 1984 werkten we aan Starlight op Broadway,

en Andrew vroeg me of we van dit boek een musical konden maken.

Om een musical te maken, moeten heel wat voorwaarden worden vervuld.

Je verhaal moet alle nodige elementen bevatten.

Zo mag het niet dwaas overkomen wanneer men opeens begint te zingen.

Dat is het kritieke punt bij het publiek,

het ogenblik waarop men in zingen uitbarst.

Er moet zoveel passie en obsessie voelbaar zijn,

dat woorden niet meer volstaan en er moet worden gezongen.

En The Phantom gaat over één van de grootste bezetenen aller tijden.

Doordat alles om een knap meisje draait, is het makkelijk te verfilmen.

Het verhaal is geknipt om te worden verfilmd.

We vonden dat dit idee de moeite waard was,

en dat we maar eens moesten kijken of we iets konden doen met echte opera.

Daarop hebben we de hele zomer in de kelder doorgebracht, drinkend

en luisterend naar aria's waarop geen auteursrechten meer gelden,

en stukjes balletmuziek.

Hij zou alles verwerken tot een muzikaal geheel.

Hij zou z'n pseudoniem Beryl Waddle Browne gebruiken,

een naam die hij af en toe uit de kast haalt om een theme te schrijven.

Beryl zou alle muziek verwerken tot een partituur,

en wij zouden die spelen en nagaan of het iets kon worden.

Voor de regie hadden we Jim Sharman in gedachten

van de Rocky Horror Show

en de regisseur van Jesus Christ Superstar in Australië en Londen.

Ik kende 'm.

Toevallig waren Jim, Cameron en ikzelf

op hetzelfde moment in Japan.

In Kyoto hebben we drie dagen lang over dit project gepraat.

We beslisten dat het een mix van horror en romantiek moest worden,

en dat het geen kitscherig gedoe mocht worden.

Ondanks het vroege stadium waren die gesprekken erg vruchtbaar.

Na afloop van die drie dagen zei Jim tegen Andrew:

"Het is een fantastisch idee, maar dan moet jij wel de muziek schrijven."

Sharman regisseerde de beste versie van Jesus Christ, de eerste in Londen.

Hij heeft toen tegen Andrew gezegd:

"Jij moet de muziek schrijven, want dit onderwerp is helemaal jij."

Kort daarna en niet alleen omdat Jim het had voorgesteld,

belde Andrew me op. We woonden toen naast elkaar in Newbury.

Hij vroeg me om even langs te komen. Hij wou de musical schrijven.

Wellicht was de reden zijn samenwerking met Sarah.

Hij ontdekte hoe uitzonderlijk haar muzikale bereik was.

Alle stukjes vielen op hun plaats. De acteur zou centraal staan

bij het schrijven van The Phantom of the Opera.

Het moet Andrew Lloyd Webber met verstomming hebben geslagen

dat The Phantom of the Opera eigenlijk zijn verhaal is,

de regisseur, het onbeminde personage dat op 'n afstand toekijkt.

Het spook dat zich opsluit in de opera met de vrouw van wie hij houdt.

Hij is eerst verliefd geworden op haar stem, daarna pas op de vrouw zelf.

Alles hield opeens steek.

Andrew heeft de musical voor Sarah geschreven, daarom bevat de show

zoveel liefde en passie. Het is een uiting van zijn liefde voor Sarah.

Ik liep Harold Prince tegen het lijf.

Ik zei tegen hem: "Ik heb een boek gevonden, Le Fantôme de l'Opéra."

"Het heeft me volledig verrast."

Hij zei: "Wat ben je ermee van plan?"

Ik antwoordde: "Ik heb zin om een liefdesverhaal te schrijven

en ik wil er mijn ideeën in verwerken." Dat heb ik gedaan.

Hal wilde meteen regisseren.

Harold Prince heeft al verschillende musicals geregisseerd,

West Side Story, Cabaret, Fiddler on the Roof en Sweeney Todd.

In 1978 had hij Evita geregisseerd voor Andrew Lloyd Webber.

Ik vond het niet meer dan logisch, en de reden was eenvoudig.

Ik verlangde ernaar en hij blijkbaar ook,

om een romantische musical te maken. Dat is een zeldzaam genre.

Musicals op zich zijn eigenlijk al een zeldzaam verschijnsel,

maar het is een feit dat My Fair Lady

een van de laatste romantische musicals is. Daarna was er niks meer.

South Pacific uit 1949 vind ik

de allerlaatste zuiver romantische musical.

Tot The Phantom.

Het belangrijkste verschil

tussen de roman en het toneelstuk is het moment van de ontmaskering,

die pas later kon plaatsvinden.

Dus ik bedacht het idee dat hij zelf 'n opera zou schrijven,

met moderne muziek, die dissonant en vreemd klinkt,

en die hij haar wilde laten zingen.

En de ontmaskering, in de ogen van het publiek vindt die plaats

wanneer zij z'n muziek zingt, als gevolg daarvan,

tegen het einde van de avond.

Dat was 't enige ingrijpende verschil, dat hij een eigen opera schrijft,

waarin hijzelf 'n rol speelt.

Voor het overige was het eenvoudig om het verhaal te bewerken.

Het is niet meer dan een driehoeksverhouding.

Een podium heeft iets wat je nergens anders vindt.

Als je erin slaagt dat contact te leggen

tussen het podium en het publiek

dan snap je wat het theater zo uniek maakt. Andrew en ik delen dat.

Over het algemeen, wanneer Andrew vraagt of je een idee goed vindt,

en je zegt ja, dan stelt hij meteen 28 stukjes voor die hij heeft geschreven.

Hij gaat aan de piano zitten en hij is vertrokken voor 'n paar uur.

Het allereerste wat hij me liet horen, was het deuntje van The Phantom.

Het heette toen nog anders, maar het ging ongeveer zo...

Daarna stelde hij een ander deuntje voor...

waarvoor ik de tekst heb geschreven, maar dat we niet hebben gebruikt.

Dat liedje is geëindigd in Aspects of Love.

Na een eerste lezing merkten we dat The Phantom niet echt...

dat het eerste bedrijf van de musical geen eigen aria had.

We hebben toen meteen het liedje Married Man uit de kast gehaald,

dat geschreven was voor Aspects of Love.

Maar Richard Stilgoe vond een veel betere titel, Music of the Night.

Dat liedje werd, zoals je weet met succes, in het eerste bedrijf gebruikt.

Daar was het perfect op z'n plaats.

De grootste ongerechtigheid in het schrijven van een musical,

is wanneer een componist iets heeft geschreven,

en z'n werk wordt niet gebruikt, hij het kan opbergen voor 'n andere keer.

Maar als je 'n lied Oklahoma schrijft voor de opera Oklahoma,

dan kun je het niet meer hergebruiken. Dan heb je alles voor niks gedaan.

Alles ging toen opeens erg snel.

We zijn samengekomen en hebben het eerste bedrijf volledig uitgewerkt.

We hebben de show opgevoerd bij Andrew thuis, in Sydmonton.

Sydmonton is Andrews landhuis op zo'n 100 km van Londen.

Hij kocht het in 1973 en bouwde de kapel en bijgebouwen om

tot een functioneel theater waar hij jaarlijks een festival houdt

voor muziek, theater, comedy, revues en cabaret.

De genodigden krijgen ook sneak previews van nieuw werk.

In Sydmonton hebben we acteurs gebruikt die weinig kans maakten

op de uiteindelijke rol.

Colm Wilkinson, de eerste 'spook', een rol die hij vaker heeft gespeeld,

speelde toen in Les Misérables, dus hij was niet beschikbaar.