The End of the Day (La Fin du jour)

ΤΟ ΛΥΚΟΦΩΣ ΤΗΣ ΔΟΞΗΣ

-Μην ξεχάσεις τα μουστάκια μου. -Ναι, γλυκούλη.

Ρεκαμιέ, το κοστούμι μου! Το τρένο φεύγει σε 18 λεπτά.

Είδες την πλατεία; Γέμισε, θα κόπηκαν και 4.000 εισιτήρια.

Ο Αντονί παίζει σε άδειο θέατρο. Και μετά μου λες για τέχνη.

Εδώ θ' ακούσουν μουσική του τσίρκου, είναι ανεβαστικά τα πράγματα.

Αλλά εντελώς μεταξύ μας, ο Αντονί είναι κακός μπελάς.

-Είναι ο Αλέξανδρος Δουμάς. -Παραμένει κακός μπελάς.

Κυρία Μαρσό, δώσ' μου τη δαντελένια εσάρπα σου.

Έχουμε τις εισπράξεις;

433 φράγκα, δε σπάσαμε το ρεκόρ και πάλι.

-Δε μου κάνει έκπληξη. -Γιατί όχι;

Ο Αντονί είναι κακός μπελάς.

Είπα στο αφεντικό ν' αλλάξει ημερο- μηνίες για να μην πέφτει με το τσίρκο.

Δεν έχει νόημα να παίζεις σε κενά καθίσματα.

Ο Σαντ Κλαιρ επέμενε: Αφού παίζω, θα πληρωθώ.

Θα μας κάνει να χάσουμε το τρένο, θα τη μαχαιρώσει βραδιάτικα.

Η κινηματογραφική αίθουσα απέναντι έβγαλε 1.200 φράγκα.

-Και μετά μου λες για τέχνη. -Έλα, έλα, ρίξε την αυλαία,

το παίρνω εγώ αυτό.

Βιαστείτε, το λεωφορείο είναι έξω! Πάμε, παιδιά!

-Είμαι κομμάτια. -Θα κοιμηθείς στο τρένο.

Κόρη μου, κόρη μου!

Είναι παιδί, θα γελάσει μ' όλα αυτά!

Ο Αρμάν, ο άντρας μου!

Θεέ μου, Θεέ μου! Δείξε έλεος!

Έλα, έχει τελειώσει!

Έρχεται επάνω. Χτυπάει. Αυτός είναι!

Φύγε, φύγε!

Δε θα φύγω.

Άκου Αντέλ, είπες ότι δε φοβάσαι το θάνατο.

Όχι, σκότωσέ με, για το καλό μου!

-Ο θάνατος δε θα σώσει τη φήμη σου! -Σε παρακαλώ, σε ικετεύω!

Άνοιξε!

-Δε θα μισείς τον δολοφόνο σου; -Θα τον ευγνωμονώ, βιάσου όμως!

Μη φοβάσαι, ο θάνατος θα φτάσει πριν απ' αυτόν.

Ξανασκέψου το. Ο θάνατος...

Τον θέλω, τον επιθυμώ, τον αναζητώ!

Κουνηθείτε! Το τρένο φεύγει σε 14 λεπτά.

Καλά τότε! Πέθανε!

Κάθαρμα!

Τι βλέπω; Αντέλ!

-Νεκρή! -Αντιστάθηκε, αλλά την σκότωσα.

Αυλαία!

-Βιαστείτε, σε 11 λεπτά φεύγει! -Ανοίξτε την αυλαία.

Τώρα; Το τρένο φεύγει σε 11 λεπτά!

Μα το κοινό μου με καλεί.

-Άσε να πάρω την περούκα. -Συγνώμη, κύριε Σαντ Κλαιρ.

Το λεωφορείο περιμένει, κάνε γρήγορα.

Κάποια βράδια σκοτώνω καλύτερα, απόψε ήταν τέλεια.

Μια ξανθιά στην πρώτη σειρά είχε καρφώσει τα μάτια της πάνω μου.

Τέτοιο ενδιαφέρον δε θα έδειχνε ούτε στο κο Αλέξανδρο Δουμά.

Ήταν όλη μάτια, καθόλου αυτιά.

-Όλη η ματιά της για τον Σαντ Κλαιρ. -Θα σε δω τα μεσάνυχτα.

-Συγνώμη; -Λέω τις ατάκες μου για αύριο.

Αύριο θα παίξετε χωρίς εμένα, ο Σαντ Κλαιρ παραιτείται.

-Δεν παίζω άλλο με την κάθε κυράτσα. -Θα είμαι εκεί με το παιδί.

Ζωή σημαίνει Παρίσι και γυναίκες.

Τιρσίς, πρέπει να το γιορτάσουμε.

-Θ' αποσυρθώ στην ιδιοκτησία μου. -Έχεις σίγουρα ιδιοκτησία;

Ψάρεμα, κυνήγι, γεύματα. Αυτό θα είναι το πρόγραμμά μου.

Μη με ξεχνάς όταν θα κάνεις πάρτι στον κήπο!

Μη χασομεράτε, βάλτε τα παντελόνια σας!

Παίρνω εγώ τις βαλίτσες σας! Το τρένο φεύγει σε 8 λεπτά.

Όλοι δικοί σου είμαστε!

-Φέρτε τις χειραποσκευές σας! -Θα πάρω εγώ τα εισιτήρια.

Μέχρι το Ταρασόν θα πάω εγώ.

-Μας παρατάς; -Θα σταματήσω στο Βιλί.

Έχω να επισκεφτώ κάτι φίλους εκεί. Θα σου δώσω τη διεύθυνση.

Ξέρω τη διεύθυνσή του. Αβαείο Αγίου Ιωάννη Ριβιέρας.

Οίκος ευγηρίας για ηθοποιούς. Ναι, γηροκομείο.

Μόλις είδα την επιστολή που τον δέχονται, τα κανόνισε όπως ήθελε.

Δεν τον λυπάμαι, τα είχε όλα. Χρήματα, φήμη, γυναίκες.

Αν σ' έχουν με το χαλινάρι πάντως, δεν είναι καλό.

-Πάρτε τις βαλίτσες μαζί σας! -Λοιπόν, λοιπόν, λοιπόν.

Είναι σαν αρχοντικό με παρτέρια γκαζόν.

Λουλούδια και γκαζόν, κήποι και λίμνες, το λατρεύω.

Μπορώ να σ' επισκεφτώ;

Θα είμαστε μεταξύ κοσμικών, δε θα είσαι άνετα εκεί.

Σαν παρέα ίσως, αλλά κατά μόνας αξίζω όσο κι άλλοι.

Το εγγυώμαι αυτό, αλλά τα γούστα μου αλλάζουν.

Μπριτζ και κυνήγι.

Γιατί λέει τόσο χοντρά ψέματα;

Πάντα ζούσε μέσα σε όνειρα.

Κάποτε θέλησα να μπω κι εγώ σε τέτοιο οίκο ευγηρίας. Δε θυμάμαι σε ποιον.

Τέτοια σκέφτεσαι όταν κοιμάσαι τρία βράδια συνεχόμενα σε τρένο.

Τα εισιτήριά σας.

Οι αληθινοί ηθοποιοί δεν αφήνουν ποτέ το σανίδι.

Με βοηθάς να πω τις ατάκες μου; Όταν φτάνω στη βίλα.

Πρόσφυγες ηθοποιοί; Πόσο ηλίθιο. Γαλήνια γηρατειά, ακόμα πιο αστείο.

Η εξοχή δεν είναι για μας.

Μας αρέσουν τα δέντρα μόνο ζωγραφισμένα στο σκηνικό.

Πού είμαστε;

Προχωρείστε! Μπείτε μέσα!

Οι τελευταίοι δε θα επιβιβαστούν!

ΑΒΑΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΡΙΒΙΕΡΑΣ ΟΙΚΟΣ ΕΥΓΗΡΙΑΣ ΗΘΟΠΟΙΩΝ

Πάω στο σταθμό του τρένου για τον νεοφερμένο.

-Τον λένε Σαντ Κλαιρ. -Δε χρειάζομαι ονόματα.

Η Ζιζέλ αναγνωρίζει τα ξυλάγγουρα απ' τα 100 μέτρα.

Έτσι δεν είναι, Ζιζέλ;

Γιατί είσαι κατσούφης;

Άσχημο πρωινό; Τα ξυλάγγουρα μέσα δεν κάθονται καλά;

Κάνουν χειρότερα κι από παιδιά. Εγώ όμως θα πρέπει να είμαι παράδειγμα.

Και ο Καμπρισάντ στο τέλος θα το καταλάβει.

Ήλιε, δαυλέ του αέναου φωτός!

-Γεια σου, κύριε Λουσιέν. -Γεια σου, καλέ μου.

-Έχω κάνα γράμμα; -Όχι!

-Και περίμενα ένα. -Εσύ έκοψες τα λουλούδια στα παρτέρια.

Ο αθώος Καμπρισάντ δεν έφυγε ποτέ από το δωμάτιό του.

Θα το τελειώσω αυτό, θα τα πω όλα. Γελάει καλύτερα όποιος γελά τελευταίος.

Δεν έχω καμία διάθεση για γέλια και δεν είμαι άνθρωπος που κρύβομαι.

Μου είπαν να σου πω ότι ο διευθυντής σε περιμένει.

Μετά χαράς να τον δω, είναι πολύ καλός συνομιλητής.

Κοιμήθηκες καλά, κυρία Σαμπέρ;

Όχι και τόσο.

Παραβαίνουμε τους κανόνες, βλέπω! Κόβουμε λουλούδια απ' τα παρτέρια.

Για τον Σαντ Κλαιρ είναι, φτάνει σήμερα.

Και όποιος έρχεσαι εδώ για πρώτη μέρα, είναι δύσκολα.

Τα λαϊκά είδωλα είναι όλα τα ίδια, μόνο φλερτ και παιχνίδια.

Παλιά ιστορία ο Σαντ Κλαιρ;

-Πριν από 30 χρόνια. -Η καρδιά δεν έχει ηλικία!

Φεύγω.

Παρεμπιπτόντως...

Έχεις δει τον Μαρνί;

Όχι ακόμα, μα με τη διαρρύθμιση εδώ, η καταστροφή είναι δεδομένη.

Ξέρεις τα σχέδιά του;

-Για ποιο θέμα; -Δε φοβάσαι μην έχουμε σκάνδαλα;

Γιατί; Επειδή ο Σαντ Κλαιρ έκλεψε τη σύζυγό του 10 χρόνια πριν τον πόλεμο;

-Μερικά πράγματα δεν ξεχνιούνται ποτέ. -Τα καλά ίσως, αλλά τα κακά...

Είκοσι πέντε χρόνια είναι αρκετά για να ξεπεράσεις το κεράτωμα.

Ξέρεις όμως ότι αυτός και ο Σαντ Κλαιρ δεν έχουν ξανασυναντηθεί από τότε.

Και γνωρίζεις πώς είναι στις τουρνέ.

Ο ένας στο Παρίσι, ο άλλος από 'δώ κι από 'κει, τα χρόνια να περνούν...

Δεν ήθελα να κάνω τα γκρίζα σου μαλλιά ν' αναστατωθούν.

Αν ήταν να σκοτώνω τον αντίζηλό μου κάθε φορά που έτρωγα κέρατο,

η Γαλλία θα ήταν ένα απέραντο νεκροταφείο.

Μην ανησυχείς για τα λουλούδια, θα πω ότι τα έκοψα εγώ.

Αυτός που θα με τρομάξει, δεν έχει γεννηθεί ακόμα.

Είσαι πολύ γλυκός, ευχαριστώ κύριε Καμπρισάντ.

Συγνώμη, κυρία Μαρσελέν.

-Κι εσύ; Αυτόν σκεφτόσουν; -Ναι.

Τον γνωρίζεις καλά;

Τον γνώρισα πριν καιρό, σε μια τουρνέ.

Εγώ τον γνώρισα στην Βενετία. Αξέχαστες εποχές!

Ήταν τόσο όμορφος!

Και ελκυστικός.

Μου είπε: Είσαι η πρώτη μου αγάπη.

Και σε μένα.

-Σε ποια είπε ψέματα; -Και στις δυο μας πιθανώς.

Ναι, αλλά τόσο γλυκά!

Πώς θα γίνει όμως με μόνο ένα βάζο;

Παιδί μου, βάσει των ηλικιών μας...

-θα καταλάβει ότι είναι δικά σου. -Οι άνδρες δεν έχουν μνήμη.

Είναι τυχεροί.

Η τραγωδία είναι να έχεις μνήμη.

Ο χρόνος θεραπεύει τις πληγές.

Αλλά αυτές ξανανοίγουν.

Ξέρω αγαπητέ μου Μαρνί, αλλά και τι να κάνω;

Μη μ' αναγκάζεις να ζήσω κοντά στον Σαντ Κλαιρ!

Έχω δικαίωμα να ξεκουραστώ.

Απέτυχα σε όλα. Ναι, σε όλα.

Τόσο στη ζωή μου όσο και επαγγελματικά.

Έτσι είναι, δεν έχω ψευδαισθήσεις, δεν έχει φώτα εδώ, ξέρω την αξία μου.

Είχα ταλέντο αλλά καμία επιτυχία.

Πολλοί έχουν επιτυχίες, αλλά δεν έχουν ταλέντο.

Η προσωπική μου ζωή, ένα φιάσκο!

Έλα τώρα Μαρνί, πάθη στην ηλικία σου!

Δείξε γενναιοδωρία.

-Η γυναίκα σου έχει πεθάνει χρόνια τώρα. -Χρόνια τώρα;

Για μένα είναι χθες.

Θυμάσαι τι είχε γίνει;

Ναι, ατύχημα σε κυνήγι.

Ατύχημα;

Ναι, έτσι είπαν.

Ατύχημα.

Μακάρι όμως να ήμουν σίγουρος!

Έλα τώρα, φίλε μου.

Εσύ και ο Σαντ Κλαιρ δεν έχετε κανένα εισόδημα.

Το Αβαείο είναι ο παράδεισός σας.

-Το ξέρω ότι ζω από φιλανθρωπία! -Μην πικραίνεσαι!

-Ήσουν σπουδαίος ηθοποιός. -Χωρίς κοινό να με βλέπει.

Δε μπορούμε να ελέγξουμε τη μοίρα.

Άλλοι με λιγότερο ταλέντο έχουν επιτύχει.

Έχεις κερδίσει αυτήν την ξεκούραση.

Οι συνάδελφοί σου στην προσφέρουν με χαρά.

Τότε κλείσε την πόρτα! Μην αφήσεις τον Σαντ Κλαιρ να μπει!

Άκου να σου πω. Περάστε! Θα το δω.

-Συγνώμη. -Σας αφήνω.

-Καλά νέα, Φιλήμονα; -Γράμμα από τα παιδιά.

Κι άλλο; Κάθε μέρα;

5 κόρες, 3 γιοι, 26 εγγόνια, οπότε πολλά και τα γράμματα.

Κοίτα εδώ φωτογραφία.

Η πρώτη τους Θεία Κοινωνία.

Τι γενιά! Τα παιδιά είναι όμορφα.

Είναι και βάσανα όμως.

Βάσανα αν τα έχεις, θλίψη αν δεν τα έχεις.

Ευτυχώς έχεις όλους τους υπόλοιπους.

Έφτασαν;

Περιμένω γράμμα, οι διακοπές έχουν ξεκινήσει, αλλά ακόμα νέα τους.

-Θα λάβεις αύριο. -Δεν ανησυχώ.