Home

Xin hãy lắng nghe tôi nói.

Bạn cũng giống như tôi, một Homo sapiens.

Một người tinh khôn.

Sự sống, một phép màu của vũ trụ,

xuất hiện khoảng bốn tỉ năm trước,

còn con người chúng ta thì chỉ mới 20.000 năm.

Nhưng chúng ta lại "thành công" trong việc phá hủy thế cân bằng...

cực kỳ quan trọng đối với sự sống trên Trái Đất.

Hãy lắng nghe thật kỹ câu chuyện kỳ lạ này, vì nó là của bạn,

và hãy quyết định bạn sẽ làm gì.

Đây là những dấu vết của tổ tiên chúng ta.

Buổi sơ khai, hành tinh chúng ta không hơn gì một đám lửa hỗn độn,

được hình thành theo gót ngôi sao của nó, Mặt trời.

Một đám mây đầy những hạt bụi kết dính,

tương tự như biết bao đám mây trong vũ trụ.

Nhưng đây chính là nơi phép màu của sự sống xảy ra.

Ngày nay, sự sống - sự sống của chính chúng ta,

chỉ là một liên kết nhỏ trong một chuỗi vô số các sinh vật sống...

đã truyền từ đời này sang đời khác trong gần 4 tỉ năm.

Và ngày nay, những ngọn núi lửa mới vẫn đang tiếp tục chạm trổ cảnh quan tự nhiên của hành tinh.

Chúng cho ta một khái niệm lờ mờ khi Trái Đất ra đời —

những hòn đá nóng chảy phun lên từ sâu trong lòng đất,

rắn chắc lại, vỡ răng rắc,

rồi phồng lên hay lan rộng trên một lớp vỏ mỏng,

trước khi chìm vào giấc ngủ im lìm trong một thời gian.

Những luồng khói cuồn cuộn lên từ trong lòng quả đất...

chứng kiến bầu khí quyển sơ khai của Trái Đất.

Một bầu khí quyển không có oxy.

Một bầu khí quyển dày đặc hơi nước,

và tràn ngập khí CO2.

Một lò lửa.

Nhưng Trái Đất lại có một tương lai đặc biệt, nhờ vào nước.

Ở một khoảng cách chuẩn từ mặt trời— không quá xa, không quá gần—

Trái Đất có khả năng giữ nước dưới dạng lỏng.

Hơi nước cô đặc lại, rơi như trút xuống Trái Đất,

va sông ngòi xuất hiện.

Sông ngòi đã đẽo gọt bề mặt Trái Đất,

cắt tỉa những dòng nước,

rẽ nên những thung lũng.

Chúng chảy đến những nơi thấp nhất địa cầu để hình thành đại dương.

Chúng mài mòn đá lấy đi những khoáng chất,

và dần dần những đại dương nước ngọt...

trở nên nặng nề với muối.

Nước là một chất lỏng vô cùng quan trọng.

Nó tưới tiêu cho những vùng đất cằn cỗi.

Đường đi của nó giống như những mạch máu trong cơ thể,

những cành của một cái cây, những mạch dẫn của nhựa cây đem lại cho Trái Đất này.

Gần bốn tỉ năm sau,

đâu đó trên Trái Đất vẫn còn đó những công trình nghệ thuật này,

để lại bởi tro núi lửa, trộn lẫn với nước từ sông băng Iceland.

Chúng kia rồi - vật chất và nước,

nước và vật chất -

mềm và cứng kết hợp lại, một khối liên minh cốt yếu chung của tất cả những sinh vật sống trên Trái Đất.

Những khoáng chất và kim loại thậm chí còn già hơn cả Trái Đất.

Chúng đến từ những ngôi sao.

Chúng tô điểm cho Trái Đất nhiều màu sắc.

Màu đỏ từ sắt, đen từ carbon,

xanh lam từ đồng, vàng từ sulfur.

Vậy chúng ta đến từ đâu?

Sự sống lóe lên từ đâu?

Như một phép lạ của thời gian,

những thực thể sống sơ khai vẫn tồn tại trong những suối nước nóng.

Những suối nước nóng cho chúng màu sắc.

Chúng được gọi là "Vi khuẩn cổ".

Thức ăn của chúng là sức nóng của Trái Đất--

tất cả đều thế ngoại trừ Cyanobacteria hay còn gọi là "Vi khuẩn lam".

Chỉ chúng mới có khả năng quay về phía mặt trời để lấy năng lượng.

Chúng là một tổ tiên quan trọng của tất cả các loài thực vật, từ quá khứ đến hiện tại.

Những vi khuẩn tí hon này...

và hàng tỉ tỉ con cháu của chúng...

đã thay đổi định mệnh của hành tinh chúng ta.

Chúng biến đổi bầu khí quyển.

Vậy chuyện gì xảy ra với cái chất khí CO2 làm độc bầu khí quyển kia?

Nó vẫn ở đó, và bị giam cầm trong lớp vỏ Trái Đất.

Nói về chương này trong lịch sử Trái Đất, không đâu rõ ràng hơn...

những bức tường của Hẻm Núi Lớn tại Colorado.

Chúng tiết lộ cho ta gần hai ngàn năm trong lịch sử Trái Đất.

Ngày xửa ngày xưa, Hẻm Núi Lớn là một vùng biển và là nơi cư trú của các loài vi sinh vật.

Vỏ của chúng phát triển nhờ vào khí CO2 trong không khí...

đã hoà tan vào trong nước.

Khi chúng chết, vỏ của chúng chìm xuống...

và chồng chất dưới đáy biển.

Những địa tầng này là sảm phẩm của hàng tỉ tỉ cái vỏ.

Nhờ có chúng mà khí CO2 trong không khí được rút bớt ra,

và các thực thể sống khác có thể phát triển.

Sự sống đã thay đổi bầu khí quyển.

Thực vật sống nhờ vào năng lượng mặt trời,

cho phép chúng tách phân tử nước (H2O)...

và lấy đi khí Oxi.

Và khí Oxi tràn ngập không khí.

Vòng tuần hoàn nước của Trái Đất là một quá trình tái sinh vĩnh hằng.

Những thác nước, hơi nước,

đám mây, cơn mưa, suối nước nóng,

sông ngòi, biển cả, đại dương, sông băng.

Vòng tuần hoàn đó chưa bao giờ bị phá vỡ.

Lượng nước trên Trái Đất chưa bao giờ thay đổi.

Tất cả những loài sinh vật tiếp nối nhau đều uống chung một nguồn nước.

Nước chính là thứ lạ lùng nhất.

Một trong những chất thiếu ổn định nhất.

Nó có thể lỏng như khi chảy,

có dạng khí khi là hơi nước...

hay có thể rắn khi là băng đá.

Mùa đông ở Siberia, bề mặt băng giá của những hồ nước...

chứa đựng những dấu vết của sức mạnh mà nước đã tạo ra khi nó đóng băng.

Vì nhẹ hơn nước, những tảng băng nổi lềnh bềnh...

thay vì chìm xuống dưới đáy.

Nó tạo nên một lớp áo chống lại cái lạnh,

để sự sống bên dưới có thể sinh sôi.

Cỗ máy sự sống là một mối liên kết.

Tất cả đều kết dính với nhau.

Không có gì là độc lập hay riêng rẽ cả.

Nước và không khí là không thể tách rời,

chúng hòa hợp trong sự sống và vì sự sống của chúng ta trên Trái Đất.

Bởi vậy, mây hình thành trên những đại dương và đem mưa đến những lục địa,

từ đó, những con sông lại đem nước trả về cho đại dương.

Sẻ chia là tất cả.

Bề mặt xanh tươi thấp thoáng sau đám mây này chính là nguồn cung cấp oxi cho không khí.

Bảy mươi phần trăm loại khí này, mà không có nó thì phổi chúng ta không thể hoạt động được,

bắt nguồn từ các loài tảo phủ xanh bề mặt của đại dương.

Trái Đất của chúng ta dựa trên một sự cân bằng...

mà trong đó mỗi thực thể đều đóng một vai trò riêng...

và chỉ tồn tại được nhờ vào sự tồn tại của thực thể khác.

Một sự hài hòa tinh tế nhưng mỏng manh đến mức dễ bị phá hủy.

Vì vậy, san hô được sinh ra từ sự hôn phối giữa tảo và các loại vỏ sinh vật.

Rạn san hô Great Barrier (Đại Bảo Tiều), ngoài khơi vùng biển Úc,

trải dài hơn 350,000 km vuông...

và là nhà của 1500 loài cá,

4,000 loài động vật thân mềm...

và 400 loài san hô.

Sự cân bằng sinh thái của mỗi vùng biển đều dựa trên những rạn san hô này.

Trái Đất tính thời gian bằng con số hàng tỉ năm.

Mất hơn bốn tỉ năm để nó tạo nên cây cối.

Trong chuỗi các sinh vật,

cây cối chính là đỉnh cao của sự tiến hóa,

một tác phẩm điêu khắc sống hoàn hảo.

Cây cối thách thức cả trọng lực.

Chúng là yếu tố tự nhiên duy nhất không ngừng hướng mãi lên bầu trời cao.

Chúng từ từ mọc hướng về phía mặt trời để nuôi dưỡng các tán lá của mình.

Chúng đã kế thừa từ tổ tiên tảo lam nhỏ xíu...

khả năng lấy được năng lượng từ ánh sáng.

Chúng dự trữ va sử dụng năng lượng ấy,

biến nó thành gỗ và lá,

những thứ mà sau đó sẽ phân hủy trong một hỗn hợp gồm có nước,

khoáng chất, thực vật và vật chất sống.

Bởi vậy, dần dần,

lớp đất không thể thiếu được cho sự sống được hình thành.

Đất là "nhà máy" của sự đa dạng sinh học.

Nó là một thế giới hoạt động không ngừng nghỉ...

nơi mà những vi sinh vật đánh chén, đào xới, thông hơi và biến đổi.

Chúng tạo nên đất mùn, lớp đất phì nhiêu mà tất cả sự sống đều móc nối tới.

Chúng ta biết gì về sự sống trên Trái Đất?

Chúng ta biết được bao nhiêu loài sinh vật?

Một phần mười chăng? Hay có thể là một phần một trăm?

Chúng ta biết gì về mối quan hệ liên kết chúng?

Trái Đất là một phép màu.

Và sự sống vẫn là một bí ẩn.

Những gia đình động vật hình thành,

hợp nhất bởi những truyền thống và lễ nghi còn mãi đến ngày nay.

Một số thích nghi với những đồng cỏ.

và những đồng cỏ cũng thích nghi với chúng.

Và cả hai đều hưởng lợi.

Loài động vật thì thỏa mãn được cơn đói, còn loài cây sẽ lại được trổ hoa.

Trong hành trình tuyệt vời của sự sống trên Trái Đất,

mỗi loài sinh vật đều đóng một vai trò nhất định,

loài nào cũng có chỗ đứng.

Không có loài nào vô ích hay có hại.

Tất cả chúng đều cân bằng.

Và đó là nơi bạn,

Homo sapiens - "người tinh khôn"-

tham gia vào câu chuyện.

Bạn hưởng lợi từ một di sản tuyệt vời...

hơn bốn ngàn năm tuổi được Trái Đất để lại.

Bạn chỉ mới được 200,000 tuổi,

nhưng bạn đã thay đổi bộ mặt của thế giới.

Mặc dù rất dễ bị tổn thương,

bạn đã lấy đi tất cả của cải của từng môi trường sống một...

và chiếm cứ hàng dải đất đai...

khá với tất cả các loài sinh vật trước đây.

Sau 180,000 năm du mục,

và nhờ vào khí hậu ôn hòa hơn, loài người đã định cư.

Họ không còn săn bắn để sống nữa.

Họ chọn sống trong những môi trường ẩm ướt...

lúc nhúc nào cá, nào thú săn và cỏ dại.

Chính đó là nơi mà đất, nước và sự sống hợp lại làm một.

Sự thông thái thôi thúc con người đóng xuồng,

một sáng chế mở ra nhiều chân trời mới...

và biến con người trở thành nhà hàng hải.

Ngay cả ngày nay, phần lớn loài người...

vẫn sống trên đường bờ biển của những lục địa...

hoặc trên bờ sông và bờ hồ.

Những thị trấn đầu tiên mọc lên chưa đầy 600 năm trước.

Đây là một bước nhảy vọt trong lịch sử loài người.

Tại sao lại là thị trấn? Vì nó giúp loài người tự vệ tốt và dễ dàng hơn.

Họ trở thành những thực thể có xã hội,

gặp gỡ và sẻ chia cho nhau kiến thức và ngành nghề,

hòa lẫn những sự đồng nhất và khác biệt.

Nói đơn giản, họ đã trở nên văn minh.

Nhưng nguồn năng lượng duy nhất mà họ được tùy ý sử dụng là do thiên nhiên ban tặng...

và sức khỏe cơ bắp.

Đó là câu chuyện của loài người trong hàng ngàn năm.