The Spy Who Fell to Earth

Hallo. Hoi.

Over je boek. Kun je me terugbellen op mijn mobiel. Dank je.

Hallo. Kun je me alsjeblieft bellen over je boek? Dankjewel.

Hallo. Hoi. Goedemiddag.

Zou je me kunnen bellen. Ik ben het onderwerp van je boek. Dankjewel.

GEBASEERD OP HET BOEK

Om ongeveer één uur...

...viel Ashraf Marwan...

...een Egyptische superspion...

...van het balkon...

...op Carlton Terrace in het centrum van Londen.

Het ambulancepersoneel werd naar een kleine rozentuin geleid.

Hij zei nog een paar woorden.

En hij ging dood.

Toen het mij werd verteld sloeg mijn hoofd op hol.

Ik vroeg me af, was hij geduwd?

Is hij gesprongen?

Het gerucht ging, vooral in Egypte, dat het geen ongeluk was.

Het was een moord.

In 1948 in Palestina...

...verklaarden de Joden de staat Israël.

De volgende dag vielen de Egyptische en Arabische buren binnen.

ARABIEREN, ISRAËLI'S IN OORLOG

Dus haatten Israël en Egypte...

...elkaar jarenlang.

En Ashraf Marwan was een van de grootste moderne spionnen...

...in het hart van het conflict.

Ironisch gezien beschouwde Israël Marwan als een van de beste spionnen ooit.

Hij was de beste bron van Israëlische geheime informatie.

Er zijn maar weinig spionnen in de geschiedenis...

...die zulke goede informatie verschaffen.

Ongelooflijk.

Zijn dood is een mysterie.

Het gerucht ging dat het om een moord ging.

En net een dag eerder...

...zei hij dat hij voor zijn leven vreesde.

Maar wie heeft het gedaan?

De Egyptische geheime dienst heeft Ashraf Marwan vermoord...

...omdat hij een verrader was.

De Israëli's dachten dat hij hun man was...

...maar hij haalde de Israëli's over hem serieus te nemen.

Hij heeft Egypte goed gediend.

De vrouw van Ashraf Marwan, Mona...

...denkt dat hij door de Israëli's is vermoord.

MOSSAD-AGENTEN HEBBEN MIJN MAN VERMOORD

Als ik er nu over nadenk...

...vraag ik me nog steeds af: Was ik verantwoordelijk?

Ik was degene die hem ontmaskerd heeft.

Op 27 juli 2007 kreeg ik een telefoontje...

...over de mysterieuze dood die een paar uur eerder had plaatsgevonden.

Ik was natuurlijk benieuwd. Wie zou het zijn?

En als journalist wilde ik het tot op de bodem uitzoeken.

De meest prangende vraag was, hoe is hij gestorven?

Was het een moord?

Zelfmoord? Was het een ongeluk?

Dus dit is de plek waar hij is gevallen.

Hij is vijf verdiepingen naar beneden gevallen.

De familie hield vol dat hij vol plannen was.

Familiezaken om af te handelen.

Hij had op diezelfde dag een zakelijke ontmoeting.

Daarom gelooft de hele familie...

...dat de geruchten dat hij zelfmoord had gepleegd niet klopten.

Ik wilde de waarheid kennen.

Maar dat bleek lastiger dan ik had gedacht.

De dag dat hij stierf...

...wachtte ik op zijn telefoontje.

Ik dacht dat er iets mis was met de ontvangst.

Dus ik ging de trap op om te zien of hij een bericht voor me had achtergelaten.

Maar er was niets.

Ik ben altijd geïnteresseerd geweest in de oorlogen in het Midden-Oosten.

Toen ik in militaire dienst zat was bekend dat er een superspion was...

...die werkte met de Israëlische geheime dienst.

Maar de censoren van het Israëlische leger...

...zorgden dat er niets over werd geschreven.

Een groot geheim.

Zes Arabieren zijn gedood hier op de Westbank, zeven in Gaza.

Toen de Palestijnse opstand in 1987 begon...

...was dat voor mij een omslagpunt.

Ik zag dat een Israëlische soldaat een Palestijn in elkaar sloeg.

Ik dacht, dit kan niet.

Je brengt de Palestijnen...

...dezelfde pijn toe als andere naties de Joden hebben toegebracht.

En ik kom niet terug...

...tot het geweld stopt.

Het zal wel. Ahron Bregman komt niet terug.

En ik emigreerde naar het Verenigd Koninkrijk.

Na mijn proefschrift over het conflict tussen Arabieren en Israëli's...

...ging ik werken voor de afdeling Oorlogsstudies...

...aan King's College in Londen.

Hebben we het in de les gehad over deze spion? Is hij genoemd?

- Ja. - Oké.

En ik heb zes boeken uitgebracht...

...waar jullie niets vanaf weten.

Dat was een grapje. Niet gebruiken.

Ik gebruik het!

In 1998...

...was ik adviseur voor een grote documentaire.

Ik interviewde de directeur van de militaire inlichtingendienst in Israël.

Generaal Eli Zeira.

Toen we het interview hadden afgerond...

...stonden we in de gang...

...en wat hij daar zei veranderde alles voor mij.

Hij zei dat de topspion van de Mossad...

...een dubbelspion was.

Ik was diep geschokt.

Wat waren de implicaties van het feit dat de spion een dubbelspion was?

Als hij een dubbelspion was in een van de belangrijkste oorlogen...

...in de geschiedenis van het Midden-Oosten...

...dan zou alle geheime informatie...

...waar de Israëli's hun beslissingen op baseerden in twijfel worden getrokken.

Israël is afhankelijk van inlichtingen.

Het moet altijd kloppen.

En als hun beste spion hen heeft misleid...

...zal dat hun reputatie verwoesten.

Dus de inlichtingendienst...

...heeft er belang bij...

Wat was het risico?

...dat het verhaal intact blijft.

Het is een gevoelig onderwerp.

De jonge Bregman was zeer gemotiveerd.

Ik had altijd al gedroomd van een primeur als deze.

Maar ik had het gevoel dat het wel eens een gevaarlijk spelletje kon zijn.

Ashraf Marwan was...

...de zoon van een generaal van de landmacht.

En mensen zien daarin een teken van sociale senioriteit.

Hij was afgestudeerd in scheikunde.

En tegelijk...

...ontmoette hij Mona...

...de dochter van Gamal Abdel Nasser...

...de president van Egypte.

Ze werden verliefd.

Hij wist...

...hoe hij in het juiste bed moest landen.

Hij trouwde de dochter van Nasser. De almachtige Nasser.

Nasser was als een god voor de Arabieren.

Een idool.

Nasser.

1967. Een crisismoment voor Nasser.

Israël legde de Egyptische luchtmacht lam op de grond.

DE ZESDAAGSE OORLOG, 1967

En toen verloor Egypte de Sinaï. Egypte kon niet geloven dat dit ons kon gebeuren.

Het was een deuk in de waardigheid van het land.

En het proces van wederopbouw dat het leger begon...

...met één doel, een oorlog beginnen...

...de Sinaï terugveroveren...

...en het gevoel van trots herwinnen dat alle Egyptenaren hadden gevoeld...

...vóór 1967.

Marwan kwam op dit crisismoment de familie Nasser binnen.

Hij wil belangrijk zijn...

...maar Nasser gaf hem niet...

...het type missie waarvan Ashraf Marwan dacht van... als ik de familie trouw, pak ik ze.

Nasser...

...had het idee dat deze jongen niet trouwde voor haar persoonlijkheid.

Hij wilde trouwen met de dochter van de president.

Dus gaf Nasser Ashraf Marwan een juniorpostie in het presidentschap.

Het was als met een politieke tegenstander.

Je houdt hem in de buurt...

...in plaats van dat je hem vrij laat om schade aan te richten.

Ashraf voelde zich vernederd, gestraft...

...waardoor hij Nasser begon te haten.

Dus ging hij met zijn vrouw naar Londen.

Maar thuis kwamen berichten binnen...

...waaruit bleek dat hij...

...er een dure leefstijl op na hield.

Nachtclubs...

...restaurants...

...hij leeft op te grote voet...

...voor een gewone Egyptenaar.

Nasser had een sobere leefstijl...

...en vond het hoogst gênant.

Nasser haalde hem terug naar Caïro.

Ashraf voelde zich ingeperkt door Nasser.

Dus wilde hij wraak nemen op zijn schoonvader.

DE ZESDAAGSE OORLOG VAN '67 LIEP OP EEN MISLUKKING UIT VOOR EGYPTE

EEN ONGEKENDE OVERWINNING VOOR ISRAËL

VOLGENS DE LEIDERS VAN ISRAËL DE VERNIETIGING VAN DE SINAÏTROEPEN

EGYPTE ZWOER WRAAK

Onmiddellijk na de Zesdaagse Oorlog van '67...

VOORMALIG HOOFDKWARTIER MOSSAD

...was het probleem van een mogelijke oorlog met Egypte...

...prioriteit nummer één voor de Mossad.

NASSER VERSTERKT BONDGENOOTSCHAPPEN

Elk land, elke regering moet omgaan met de intenties van zijn vijanden.

En hoe meer je erover weet...

...hoe beter je in staat bent de oorlog te voorkomen.

Militaire inlichtingen waren dus erg belangrijk voor de Mossad.

De Mossad...

...is verantwoordelijk voor...

...informatievergaring en speciale operaties.

1972, WRAAK VOOR SLACHTING ISRAËLI'S OLYMPISCHE SPELEN MÜNCHEN

1972, AUTOBOM GHASSAN KANAFANI

1986, ONTVOERING MORDECHAI VANUNU

1986, MOORDAANSLAG OP HERBERTS CUKURS Dit is niet de CIA.

De CIA heeft met de hele wereld te maken.

Het heeft spionnen in Zuid-Amerika, in Afrika.

Misschien wel op de Noordpool. Overal ter wereld.

Hier in Israël is het geconcentreerd.

De aartsvijanden.

Kun je je werk voor me beschrijven en de rol die je speelt in het veld?

Nee, liever niet.