Greece with Simon Reeve

Βρίσκομαι σε ταξίδι στην Ελλάδα.

Στο ανατολικό άκρο της Ευρώπης...

μια χώρα μυστηρίου!

Κοιτάξτε εδώ!

Με θαυμάσια νησιά...

και τραχιά βουνά...

είναι μία από τις πιο όμορφες και ταραγμένες χώρες της Ευρώπης.

Μετά από χρόνια αναταραχής...

Να με πάρει!

ο κόσμος εδώ ακόμα περνάει δύσκολα.

Μολότοφ πέφτουν.

Θα δούμε πώς επιβιώνουν οι Έλληνες και αντέχουν...

Είναι ο μόνος τρόπος να ταξιδέψεις.

σ' αυτή την εκπληκτική και δραματική γη.

Θεέ μου!

Σ' αυτό το πρώτο σκέλος του ταξιδιού, θα επισκεφθώ μερικά ένδοξα νησιά της Ελλάδας,

πριν κατευθυνθώ στην αρχαία πρωτεύουσα, την Αθήνα.

Θα ανακαλύψω πώς κάποιοι νησιώτες έκαναν τις περιουσίες τους.

Κοιτάξτε τα, φαίνονται αηδιαστικά!

Θα δω μια πλευρά της Κρήτης που είναι συνήθως κρυμμένη.

Εντάξει, έτσι είναι ένας παραδοσιακός χαιρετισμός.

Εντάξει είναι.

Και στην Αθήνα, έρχομαι δια ζώσης με τη μανία μιας προδομένης γενιάς.

- Μπορούμε...; - Αν με δείξει το βίντεο, σ' έφαγα!

Με πιάνεις;! Ναι ή όχι;!

ΕΛΛΑΔΑ Με τον Σάιμον Ριβ

Δείτε εδώ.

Αρχίζω το ταξίδι μου από τα Δωδεκάνησα.

Είναι μέρος της Ελλάδας που δέχεται επισκέψεις και λατρεύεται...

από εκατομμύρια ταξιδιώτες κάθε χρόνο.

Υπάρχουν χιλιάδες νησιά στην Ελλάδα, διάσπαρτα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Άμμος και θάλασσα σαν αυτά στο νησί της Κω,

προσελκύουν περίπου 25 εκατ. ξένους παραθεριστές στην Ελλάδα κάθε χρόνο,

παραπάνω από το διπλάσιο του πραγματικού πληθυσμού της χώρας.

Τώρα όλοι γνωρίζουμε ότι η Ελλάδα είναι στριμωγμένη αυτή τη στιγμή,

αλλά εδώ μιλάμε για καταπληκτικό μέρος!

Πρέπει να ομολογήσω ότι προσωπικά είμαι μεγάλος λάτρης της Ελλάδας.

Λατρεύω τις παραλίες, τον κόσμο, τα βουνά, τα αρχαία, το φαγητό, τον τρόπο ζωής.

Αγαπώ την Ελλάδα!

Καθώς η Ελλάδα υποφέρει από οικονομική κρίση,

ο τουρισμός είναι μια από τις λίγες βιομηχανίες που διατηρούν τη χώρα στη ζωή.

Ο τουρισμός αντιπροσωπεύει το 20% της εθνικής οικονομίας,

αλλά είναι 60% για νησιά όπως η Κως.

Φυσικά, μόνο τις τελευταίες δεκαετίες ο τουρισμός απέκτησε διαστάσεις φαινομένου,

και πολλά νησιά στο Αιγαίο Πέλαγος βασί- ζονται σε ένα πολύ διαφορετικό εμπόριο.

Δείτε εδώ.

Δεν είναι τεχνητά. Πραγματικά σφουγγάρια.

Τα βλέπετε αυτά προς πώληση στα νησιά σ' αυτή την περιοχή.

Η βιομηχανία σφουγγαριών κυριάρχησε σ' αυτά τα νησιά επί αιώνες.

Οι έμποροι σφουγγαριών έκαναν περιουσίες.

Ένας μάλιστα δείπνησε στην αυλή της Βασίλισσας Βικτορίας.

Αγγελής; Αγγελής! Καλημέρα!

Συνάντησα τον Αγγελή Τρακαλή.

Είναι ένας από τους τελευταίους σφουγγαράδες.

Δεν υπάρχουν πολλά σκάφη στη θάλασσα αυτή τη στιγμή.

Εκατοντάδες βάρκες ψάρευαν σ' αυτά τα νερά για σφουγγάρια.

Στη δεκαετία του 1940 όμως, εφευρέθηκαν τα τεχνητά σφουγγάρια.

Πλέον απέμειναν μόλις 5 σφουγγαράδικα κι είναι δύσκολο να βγάλουν τα προς το ζην.

Μπορούμε να μπούμε να ρίξουμε μια ματιά;

Είναι περιορισμένα εδώ.

Τι συμβαίνει εάν έχετε ένα μεγάλο καβγά, ένα μεγάλο τσακωμό;

Δείχνει το μαχαίρι!

Τα σφουγγάρια δεν ψαρεύονται με καλάμια ή δίχτυα.

Ο Αγγελής πρέπει να βουτήξει για να τα βγάλει.

Θα πάμε κάτω σ' ένα ναυάγιο και μπορείτε να δείτε την κορυφή του εκεί ακριβώς.

Έτσι, θα χρησιμοποιήσει αυτή τη φιάλη πεπιεσμένου αέρα με εύκαμπτο σωλήνα,

έναν πολύ βασικό, στοιχειώδη τρόπο κατάδυσης.

Είναι επίσης εξαιρετικά επικίνδυνο.

Εκατοντάδες Έλληνες ψαράδες πέθαναν σε καταδύσεις σαν αυτή,

από την αποσυμπίεση ή από τη νόσο των δυτών.

Δύο αδελφοί του Αγγελή υπήρξαν θύματα.

Πρέπει να τους σκέφτεστε κάθε φορά που βουτάτε, σίγουρα.

Ας βουτήξουμε με ασφάλεια και σιγά-σιγά.

Να αναδυθούμε με ασφάλεια και σιγά-σιγά είναι το σπουδαιότερο.

Έτοιμος;

Χρησιμοποιώντας συμπιεστή,

ο Αγγελής μένει υποβρύχια πολύ παραπάνω απ' το να χρησιμοποιεί φιάλες στην πλάτη.

Τα σφουγγάρια είναι ουσιαστικά από τους απλούστερους ζωικούς οργανισμούς.

Είναι ζωτικής σημασίας για το παγκόσμιο θαλάσσιο οικοσύστημα.

Αντλούν και φιλτράρουν το θαλασσινό νερό μέσα από τους πόρους τους...

και παρέχουν καταφύγιο σε άλλους θαλάσσιους οργανισμούς.

Κάποια ζουν για περισσότερα από 100 χρόνια.

Στο παρελθόν, υπήρχαν εκατομμύρια που κάλυπταν το θαλάσσιο βυθό της Μεσογείου,

βοηθώντας να διατηρηθεί το νερό υγιές.

Έχει πάει πολύ βαθιά.

Πολύ βαθύτερα απ' όσο μπορώ. Ελεύθερη κατάδυση.

Με συμπιεστή, ο Αγγελής μπορεί να καταδυθεί στα 70 ή 80 μέτρα.

Ρουφά αέρα μέσα από ένα λεπτό σωλήνα,

και σ' αυτά τα βάθη μπορεί να σχιστεί ή να μπερδευτεί.

Εάν κάτι πάει στραβά και αναδυθεί πολύ γρήγορα, ίσως πεθάνει από αποσυμπίεση.

Είναι επικίνδυνο, αλλά η έλευση συμπιεστών καταδύσεων το 1800,

επέτρεψε στους Έλληνες δύτες ν' απογυ- μνώσουν τη θάλασσα απ' τα σφουγγάρια.

Αυτά είναι τα σφουγγάρια στην ακατέργαστη μορφή τους.

Εκπληκτικό, δείτε τα, δείχνουν απαίσια!

Πώς το μετατρέπετε σε σφουγγάρι που αναγνωρίζει ο κόσμος;

Πετάτε πάνω του;

Θεέ μου.

Τις τελευταίες 2 δεκαετίες, μία νόσος έχει καταστρέψει το πληθυσμό των σφουγγαριών.

Επιστήμονες και ψαράδες όπως ο Αγγελής,

πιστεύουν ότι κλιματική αλλαγή και ρύπανση συνέβαλαν στην εξάπλωση της ασθένειας.

Πόσο διαφέρει η θάλασσα τώρα απ' όταν πρωτοξεκινήσατε;

Είναι πολύ καταθλιπτικό να το ακούς και συνέβη σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα.

Μόλις μια γενιά. Μόλις δύο δεκαετίες.

Η Μεσόγειος έχει αδειάσει από ζωή.

Για να μαζέψει αρκετά σφουγγάρια να επιβιώσει,

ο Αγγελής πλέει τώρα εκατοντάδες μίλια,

μένοντας μακριά από το σπίτι του για μήνες κάθε φορά.

Η βιομηχανία κατέρρευσε, οπότε πολλά μικρά ελληνικά νησιά άδειασαν από κόσμο.

Ένα απ' αυτά είναι η Ψέριμος,

το μικρό μέρος που ο Αγγελής και τα παιδιά του αποκαλούν πατρίδα.

Το νησί επίσης χτυπήθηκε σκληρά από την οικονομική κρίση της Ελλάδας.

Ακόμη και ο τουρισμός δεν τους σώζει.

Λοιπόν, ποιος είναι αυτός;

Οι άνθρωποι βλέπουν τα ελληνικά νησιά, ιδιαίτερα το καλοκαίρι,

όταν νομίζουν ότι είναι το τέλειο μέρος για να ζήσουν.

Είναι κάτι σαν παράδεισος ή είναι πολύ δύσκολο μέρος για να ζείτε;

Χιλιάδες έχουν μετακομίσει από τα νησιά στην ενδοχώρα αναζητώντας εργασία.

Ορισμένα νησιά έχουν χάσει το ήμισυ του πληθυσμού τους.

Τι πιστεύετε ότι θα συμβεί στην Ψέριμο αν το μάζεμα σφουγγαριών τερματίσει εντελώς;

Υπήρχε ένα βουητό στο μέρος όταν το επισκέφτηκα,

αλλά αυτό ήταν επειδή διεξαγόταν ένα εθνικό φεστιβάλ.

Όλα τα σόγια είχαν επιστρέψει απ' όλη την Ελλάδα.

Κοιτάξτε, η ζωή συνεχίζεται. Ο κόσμος γιορτάζει.

Μα σύντομα οι επισκέπτες θα φύγουν και το νησί θα γινόταν πάλι η ήσυχη Ψέριμος.

Ο χειμερινός πληθυσμός στο νησί είναι τώρα περίπου 30 άτομα, κυρίως συνταξιούχοι.

Εάν περισσότεροι τουρίστες δεν αρχίσουν να έρχονται,

ορισμένοι φοβούνται ότι αυτή η σημερινή γενιά νησιωτών ίσως να είναι η τελευταία.

Το επόμενο πρωί, αποχαιρέτησα τον Αγγελή και την οικογένειά του.

Κατευθύνομαι σ' άλλο νησί.

Πάω να πάρω ταξί.

Η μικρή Ψέριμος βασίζεται σε μικρά σκάφη για να συνδεθεί με το υπόλοιπο Αιγαίο.

Να τριγυρνάς στα ελληνικά νησιά μέσω θαλάσσης παραμένει σαν εξωτική περιπέτεια,

όσο μεγάλο κι αν είναι το πλοίο.

Ήμουν καθ' οδόν για τη Λέσβο, ένα από τα μεγαλύτερα νησιά της Ελλάδας.

Όπως κάθε ελληνικό νησί, έχει το δικό του χαρακτήρα και παραδόσεις,

μαζί με φανταστικές παραλίες και υπέροχες ταβέρνες που τραβούν τους τουρίστες.

Αλλά είναι και τα ανατολικά σύνορα της Ευρώπης.

Και η θέση του το βάζει στη πρώτη γραμμή της ανθρωπιστικής και πολιτικής κρίσης.

Κοιτάξτε τη θέα! Ακριβώς μπροστά, κοιτάξτε αυτό!

Αυτό... είναι η Τουρκία.

Η Ελλάδα δέχεται εισροή προσφύγων και μεταναστών,

πολλοί από τους οποίους προέρχονται ή διαφεύγουν του πολέμου στη Συρία.

Θεέ μου!

Κοιτάξτε εκεί.

Χιλιάδες σωσίβια αποδίδουν την κλίμακα αυτού που συμβαίνει.

Ήταν καλοκαίρι και η ροή προσφύγων και μεταναστών στην Ελλάδα μόλις αυξανόταν.

Περίπου 2.000 είχαν φθάσει στη Λέσβο, οι περισσότεροι τις νύχτες.

Αλλά έφτασα σε κρίσιμο σημείο,

καθώς άνθρωποι άρχισαν να έρχονται με το φως της ημέρας κατά τεράστιους ρυθμούς.

Θεέ μου!

Έρχονται τώρα.

Περνάνε τώρα!

Έχω ελαφριά ανακατωσούρα στο στομάχι γιατί μερικές βάρκες δεν τα καταφέρνουν.

Αν δεν τα καταφέρουν, δεν υπάρχει τίποτα απολύτως που μπορούμε να κάνουμε εδώ.

Το 2015, πλέον των 500 πνίγηκαν στη προ- σπάθεια να έρθουν από Τουρκία, Ευρώπη.

Υπολογίζω ότι υπάρχουν 40 άτομα σ' αυτή τη βάρκα.

Υπάρχουν γυναίκες, υπάρχουν και παιδιά στη βάρκα.

Νερό! Νερό!

Θεέ μου, ίσως...

Κοιτάξτε εδώ.

Έχετε έρθει από τη Συρία;

Από πού στη Συρία; Χαλέπι ή...;

Έχει ένα παιδικό παιχνίδι γύρω του.

Πόση ώρα σας πήρε να περάσετε;

- Πόσο ώρα...; - Μία ώρα.

Μια ώρα να διασχίσετε τη θάλασσα.

- Πόσα χρήματα σας κόστισε; - 1.000 δολάρια.

- Να έρθετε από 'κει μέχρι εδώ; - Ναι. Από... από την Τουρκία.

Τι πιστεύετε ότι θα σας δώσει η Ευρώπη;

Σπουδάζω φαρμακευτική, οπότε...

- Σπουδάζεις να γίνεις φαρμακοποιός; - Είμαι φαρμακοποιός.

Τι έχεις φέρει μαζί σου; Τι έχεις; Τα υπάρχοντά σου;

Έχεις αυτό.

- Όλα τα άλλα είχαν χαθεί; - Τα πάντα. Ναι, ναι.

Σε καταβάλει. Καλή τύχη.

Αυτή η κρίση ήταν μέρος της μεγαλύτερης μαζικής μετανάστευσης στον κόσμο...

από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Έρχονται όλο και περισσότεροι.

Βρισκόμαστε στην άκρη της Ευρώπης και υπάρχουν εκατοντάδες άτομα που έρχονται.

Νερό, φέρτε κι άλλο νερό.

Ήταν ιδιαίτερα ενοχλητικό να βλέπεις τόσα πολλά μικρά παιδιά.

Οι ζωές τους μέσα στο απόλυτο χάος.

- Είναι πολύ κουρασμένος. - Σίγουρα είναι.

- Είμαι... κάμερα. - Είσαι κάμεραμαν;

Τέλος, κάμεραμαν, Συρία.

Ρενάς, Ντιλιέρ. Ρίτσαρντ.

- Ευχαριστώ. - Ευχαριστώ.

- Καλή σας τύχη. - Ευχαριστώ.

Ευχαριστώ.

- Δεν έχω λόγια, απλά καλή τύχη, εντάξει; - Ευχαριστώ.

- Ό,τι και αν κάνετε. - Καλή τύχη.

Οι περισσότεροι αφιχθέντες που συνάντησα ήταν οι Σύριοι που έφυγαν από το πόλεμο,

αλλά υπήρχαν και πολλές άλλες εθνικότητες.

Ένας νέος Αφγανός μου είπε πως αυτός κι οι συμμαθητές του...

έφυγαν από το σχολείο στην Καμπούλ ένα μήνα πριν,

όταν άκουσαν πόσο εύκολο έγινε ξαφνικά να μπουν στην Ευρώπη.

Όταν ήμασταν στο Αφγανιστάν, ακούγαμε ότι...

τα σύνορα είναι ελεύθερα, ναι;

Όλοι μπορούν να πάνε ελεύθερα στην ευρωπαϊκή χώρα.

Είχα μείνει άναυδος. Χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά έμαθαν ότι η Ευρώπη ήταν ανοιχτή.