Life in the Undergrowth

Một con mắt đến từ thế giới khác,

Một kẻ đánh hơi, dò con đường đi trước mặt.

Chúng ta hiếm khi thấy một con ốc sên bằng cách này.

Bởi vì chúng ta chỉ có một chiếc kính lúp nhỏ, và và một chiếc máy quay phim

Thế nên chúng ta cần khám phá cái thế giới thu nhỏ

Nhưng khi chúng ta đối mặt với cư dân trong đó,

Thình lình, chúng ta nhận ra sinh hoạt của chúng có thể mang đến cho ta nhiều ý nghĩa.

Bởi vì nhiều loài động vật, hoạt động nhiều hơn chúng ta.

Nhìn này, đây là một ví dụ.

Đây là một con sâu tai, đúng thế.

Nó là một con cái và là một bà mẹ.

Như những bà mẹ khác, nó bảo vệ cho đám con của mình.

Hai con kiến này không hoàn toàn giống nhau.

Chạm hai râu lại với nhau để liên lạc và trao đổi thông tin thế giới bên ngoài.

Khi những loài động vật lớn ve vãn, chúng phô trương.

Và loài chuồn chuồn kim cũng thế.

Tín hiệu tán tỉnh của con nhện đực thì điên cuồng hơn thế

Bởi vì nếu con cái không hiểu tại sao nhện đực lại đến gần mình

Thì nó sẽ ăn con đực.

Con kiến này là kẻ chăn nuôi

lũ rệp này là đám bò sữa, chúng tạo ra một thứ chất lỏng ngọt mỗi ngày.

Những con kiến khác luôn hành quân.

Như những người lính gác mạnh mẽ, lũ kiến được võ trang tạo thành hàng rào bảo vệ khi đám kiến thợ

hành quân và mang theo thế hệ tương lai của chúng.

Khi đạt đến mức khéo léo, một số ít có thể làm được như con ong vò vẽ này.

Dùng bùn để xây một cái tổ xinh xắn để chứa những quả trứng của nó.

Bùn cũng có thể được dùng bởi lũ mối.

Chúng xây dựng những tòa tháp, nếu so sánh tỉ lệ với kích thước cơ thể chúng,

thì những tòa tháp này cao hơn các tòa nhà chọc trời ở Nữu Ước.

Có hai thế giới, của chúng ta và của chúng, tác động lẫn nhau với một mức độ phi thường.

Nếu như chúng ta và những động vật có xương sống còn lại bất ngờ biến mất,

phần còn lại của thế giới sẽ rất hoài hòa với nhau.

Nhưng nếu chúng biến mất,

Hệ sinh thái trên đất liền sẽ đổ vỡ.

Thực tế, chúng là những người tiên phong.

Những động vật có kỹ năng xâm chiếm đất liền đầu tiên.

Để kể câu chuyện của chúng. Chúng ta cần phải đi ngược về quá khứ.

Khi mà trái đất còn là một nơi rất xa lạ.

400 triệu năm về trước,

Trên đất liền hoàn toàn chưa có sự sống.

Chỉ có sự trơ trụi, lớp đá,

bị mặt trời thiêu đốt ban ngày, lạnh cóng vào ban đêm

và bị càn quét bởi những trận bão ghê gớm.

Nhưng bên dưới mặt nước đã xuất hiện điều kiện vững chắc cho việc hình thành một thế giới.

Cuộc sống đã bắt đầu từ 2 tỷ năm trước cho đến nay.

Một khoảng thời gian dài nó chỉ có những vi sinh vật nhỏ bé, nhưng rốt cuộc những sinh vật lớn hơn đã xuất hiện.

Jelly fish va san hô, sao biển và ốc,

và những động vật thân đốt.

Tất cả đều cần thức ăn.

Một số ăn những quả trứng không được bảo vệ mà chúng tình cờ phát hiện.

Sau đó, khoảng 400 triệu năm trước, một vài sinh vật mạnh dạn

tìm thấy chỗ an toàn để đẻ trứng bên ngoài vùng nước biển, trên bờ biển.

Đến nay, chúng vẫn còn đẻ trứng ở đó.

Mỗi mùa xuân, trong một vài đêm đặc biệt từ vùng duyên hải Đại Tây Dương ở Bắc Mỹ,

hàng ngàn những con sam xuất hiện từ lòng biển.

Và tại đây, trong lớp cát ướt, chúng đẻ trứng.

Chúng chỉ có thể ở lại trong vài phút hoặc vài giờ,

nhưng những động vật như thế này đã hình thành nên những kỹ năng đầu tiên

để rời bỏ đại dương và bắt đầu phiêu lưu lên đất liền.

Mặc dù những sinh vật này hầu như trải qua hết cuộc đời của chúng trong đại dương,

chúng có thể sống sót một cách đáng ngạc nhiên trên đất liền.

Hầu như chúng có thể thích nghi.

Chúng có vỏ, bộ giáp bên ngoài,

và điều đó đồng nghĩa với việc chân của chúng thô cứng và có khớp

Và trên lưng chúng có một bộ những mảng sừng, được gọi là phổi lá sách,

thứ mà lọc ôxy từ nước biển,

nhưng còn có thể làm những được tương tự, nếu chúng được giữ độ ẩm một cách hợp lý, từ không khí.

Vì thế những sinh vật như thế này có thể trải qua một tuần trên đất liền.

Và chúng chỉ đòi hỏi một sự điều chỉnh cơ thể không nhiều

để làm cho chúng có thể sống ở đó lâu dài.

Thật khó khăn để hoàn toàn từ bỏ được đại dương đến khi đất liền trở nên xanh tươi.

Nhưng cuối cùng chúng đã làm được.

Thực vật giản đơn, tảo và sau đó là rêu và dương xỉ

bắt đầu tiến lên phía trước vượt qua bùn và đá để bao phủ toàn bộ mặt đất.

Từ những dây leo đầu tiên dến các loài động vật đều tìm kiếm thức ăn.

Một vài có lớp bảo vệ

Vì thế, trong đại dương, chúng được bảo vệ khỏi kẻ thù.

Và bây giờ, nó giúp chúng giữ ẩm.

Chúng là tổ tiên của sinh vật nhiều chân ngày nay.

Những lỗ nhỏ được hình thành phía trước bên dưới cơ thể chúng.

Đó là phần đầu của những ống thông với bên ngoài giúp chúng có thể hấp thụ ôxy từ không khí.

Phần chân khớp thô cứng, kém linh hoạt của chúng, tuy nhiên, hầu như không biến đổi nhiều

và làm việc rất hiệu quả trên đất liền ngay cả khi ở dưới nước.

Cái đầu rắn chắc giúp chúng có thể ủi đường trong đi xuyên qua đám thực vật

để tìm thức ăn (cây cối) mục nát.

Chúng lớn lên, tăng số lượng đốt của cơ thể chúng.

Một vài con có hơn 300 đốt, với mỗi đốt gồm 2 cặp chân.

Một số con không cuộn lại, chúng gia cố lớp giáp bảo vệ bằng những mảng sừng dọc trên lưng chúng.

Những loài giáp xác như tôm, cũng vậy.

Chúng là tổ tiên của loài cuốn chiếu.

Vì thế, ngày nay có một số lượng lớn các sinh vật khác nhau

sống trên đất liền với cơ thể có sự khác biệt nho nhỏ với tổ tiên chúng

những loài sống ở biển từ rất lâu.

Và chúng đã thành công một cách phi thường.

Chiếm một số lượng đông đảo nhất trong các loài sống trên cạn.

Nhưng chúng ta hiếm khi thấy chúng. Chiếc kim này sẽ giúp bạn hiểu tại sao.

Vì chúng thật bé nhỏ.

Sinh vật bé nhỏ này là một con bọ đuôi bật.

Chiều dài của nó chưa đến một nữa milimet. Đó là kích cỡ đầy đủ.

Trong mỗi mét vuông mặt đất, có đến hơn 10.000 con.

Cơ thể khô ráo là một điều rất nguy hiểm đối với chúng.

Một vài loài cơ thể không thấm nước bằng những giọt nước chúng chảy chuốt cơ thể một cách đặt biệt.

Bạn có thể gọi đó là một nghệ thuật tắm gội.

Chúng có hai ống thở

điều này làm chúng có thể gặp khó khăn khi di chuyển.

Để giúp chúng có thể vượt qua những đóng lá mục này,

những con bọ bật này, mang cái tên đúng nghĩa với chúng, có một cách nhảy lạ thường

Chúng có hai cái ngạnh nhỏ làm đòn bẩy bên dưới bụng.

Chỉ cần một cái búng nhẹ có thể bắn chúng lên cao inches,

Một vài con có thể tới 15 centimetres, bay vào không trung.

Nó tương đương với một người nhảy qua khỏi tháp Eiffel.

Và nếu tình cờ chúng bị lật ngược,

well, chúng có một cách để dựng cơ thể lại.

Chúng dùng cái vòi chảy lông cắm xuống mặt đất

vậy nên nó có thể đưa cơ thể về đúng tư thế.

Vì thế hệ sinh thái trên mặt đất đã được đặt nền móng cho sự phát triển thịnh vượng như ngày nay

và chính chúng ta cũng phụ thuộc vào đó.

Người ta cần phải nói rằng, tuy nhiên,

thỉnh thoảng chỉ một vài trong chúng ta quan tâm nhiều đến những sinh vật tiên phong này

Chúng ta coi chúng là kẻ thù hơn là coi chúng là bạn.

Nhiều loài động vật thân mềm sống trong đại dương phát triển lớp vỏ để bảo vệ chúng khỏi những động vật ăn thịt.

Nhưng trên đất liền lớp vỏ này chỉ giúp con vật có chỗ trú ngụ và giữ ẩm.

Vì thế chẳng có sự thay đổi to lớn nào trong bộ xương chúng, động vật thân mềm có thể bò ra khỏi mặt nước

vượt qua những khu rừng tảo và rêu và sau đó vươn đến vùng đất liền.

Và nhận được những điều kiện thuận lợi, chúng vẫn còn làm thế.

Trời mưa và bóng đêm đang xuống một đạo quân bí mật ra khỏi nơi ẩn náo.

Đây là những điều kiện mà chúng thích nhất.

Bóng tối, hơn tất cả, sự ẩm ướt.

Lướt về phía trước trên một tấm thảm đầy chất nhờn

di chuyển thuận lợi trên mặt đất lẫn mặt nước.

Với một cái lưỡi lắc léo chúng vét sạch rêu trên đá, hay bất cứ nơi nào nó đi qua.

Đến mùa khô, ốc sên không thể di chuyển trong vài tháng cho đến hết mùa khô.

Khi điều kiện thuận lợi, chúng hăm hở lên đường đi tìm thức ăn.

Cặp xúc tu dài nâng con mắt trên cao giúp chúng nhìn được xung quanh.

Cặp xúc tu thấp hơn giúp chúng đánh hơi ở bên dưới.

Chúng sống nhờ vào cái túi nhỏ

bên phải cơ thể chúng bên trong cái vỏ

cái mà luôn ẩm, và có thể hấp thụ ôxy.

Đây là thứ mà chúng đang tìm kiếm, một cái lá mọng nước.

Chẳng có có thời gian để phí phạm.

Bình minh sẽ chiếu sáng và làm thay đổi mọi điều kiện.

Vì thế chúng phải quay về chổ ẩn náu và nhanh chóng đặt cái vỏ xuống lần nữa

cho nên chúng giữ được độ ẩm.

Khu rừng nguyên sinh bị xâm chiếm bởi tất cả những loài ăn thực vật

từ rất lâu trước khi có bất kỳ loài ếch hay thằn lằn, chim chóc hay động vật có vú ăn côn trùng.

Nhưng đã có động vật săn mồi lảng vảng khắp thảm thực vật.

Đây là một trong số những loài đầu tiên đó.

Hóa thạch rất giống chúng được tìm thấy trong những tảng đá có niên đại 540 triệu năm.

Đây là con sâu nhung.

Nó cũng vừa mới thay đổi từ lúc nó còn sống trong lòng biển

và ngày nay, chỉ có thể tìm thấy nó tại những nơi ẩm ướt, rừng nhiệt đới.

Nó thường đi săn vào ban đêm, nhưng máy quay phim hồng ngoại có thể tiết lộ hoạt động của nó.

Những cái chân mềm mại, mập mạp giúp nó di chuyển hoàn toàn yên lặng

và nó tìm đường bằng cái xúc tu dài và nhạy.

Nó là bật thầy đi rón rén.

Con cào cào này có cặp mắt to nhưng nó khó mà thấy được cái gì đang bò quanh nó.

Mặc dù con sâu nhung này có răng nanh,

nhưng nó sẽ tấn công con mồi khi nó phát hiện bằng một thứ vũ khí đặc biệt.

Lúng túng, con cào cào thăm dò trong bóng đêm

bằng cặp antena.

Con sâu nhung chỉ biết được nếu nó chạm vào con mồi.

Vì thế khi nó chạm được, nó phải phản xạ tức thời.

Kia!

Và con cào cào đã sa bẫy.

Một camera quay chậm đã chỉ ra một cách tấn công lạ thường của con sâu nhung.

Hai cái mũi bên dưới xúc tu nó bắn ra hai tia keo.

Con cào cào càng cố giãy giụa, càng bị dính chặt vào đóng keo.

Với con mồi bị giữ chặt, con sâu nhung lấy lại lớp keo bằng cách ăn chúng.

Vào sao đó là ăn con cào cào.

Có những loại săn mồi khác, cũng thế, trong khu rừng ẩm ướt,

có họ hàng với loài sam,

và chúng đều kinh tỏm hơn.

Đây là một con nhện roi.

Như tổ tiên chúng, nó có một bộ khung cứng bên ngoài.

Hai cái chi được đổi thành cặp râu nhạy cảm, giúp nó trở nên cơ động hơn.

Nó dùng cặp râu để thăm dò xung quanh một cách tinh vi cả phía trước lẫn đằng sau.

Tất cả con mồi cách nó một foot sẽ bị phát hiện lập tức.

Nó cực kỳ ghê gớm và chẳng hề do dự khi sử dụng kỹ năng của nó để tấn công.

Cái càng to lớn là một dấu hiệu tốt để nói lên sức mạnh

con nhỏ hơn sẽ nhanh chóng thoái lui.

Nhưng hai con này là đối thủ ngang sức nên chúng sẽ đánh nhau.

Kẻ thua cuộc đành rút lui.

Nhưng nhện roi không phải là kẻ săn mồi ghê gớm nhất trong những khu rừng thế này.

Có những con khác sử dụng vũ khí là nọc độc.

Con rít này có cặp hàm mạnh khỏe, và răng nanh độc

và nó rất, rất nhanh.

Nó là một tên săn mồi giỏi.

Nhưng nó chỉ dài bằng nữa ngón tay út của tôi.

Có rất nhiều rít trên trái đất, tuy nhiên, có loài to bằng cẳng tay tôi.

Nó là một trong số những con rít khổng lồ.

Dài hơn 13, 35 centimetres

với bắp thịt chắc khỏe hơn một con rắn nhỏ.

Và chất độc chết người trong cặp răng nanh đen của nó.

Nó đi săn ban đêm, trong các hang động dơi ở Venezuela.

Giống như nhện roi và sâu nhung,

Nó dùng râu như antena để dò tìm nạn nhân.

Lũ bọ cánh cứng di chuyển trên nền đá trong hang động không phải là mối quan tâm của nó.

Nó quan tâm đến con mồi lớn.

Nó biết rằng nó có thể trèo lên trên.

Nhờ có nhiều chân nên nó bám một cách an toàn trên vách đá dựng đứng.