First Man

‫این مستند شامل بازسازی‌های تاریخی از صحنه‌های جنسی، خشونت و برهنگیه که ممکنه واسه بچه‌ها مناسب نباشه ‫توصیه می‌شه با احتیاط تماشا کنید.

‫زیــرنـویـس اخـتـصاصـی نــــئــوتــرن ‫NEUETERN

‫۲۵ میلیون سال پیش، گونه‌ی جدیدی روی زمین ظاهر شد

‫"کپی‌های بزرگ" ‫اجداد مشترک انسان و میمون‌های بی‌دم

‫بین اون‌ها یه خانواده با توانایی‌های خارق‌العاده وجود داشت

‫اون‌ها اجداد دورِ ما بودن

‫از طریق تکامل، اون‌ها جهان رو متحول کردن ‫و به گونه‌های جدید و پیشرفته‌تری تبدیل شدن

‫اون‌ها به دوردست‌ها سفر کردن و شکار، قدرت، ابزار، عشق و خیلی زود، جنگ رو اختراع کردن

‫اون‌ها با جانوران بزرگ رقابت کردن، سیاره رو تسخیر کردن و با هر آب‌وهوایی سازگار شدن

‫اون‌ها تبدیل به ما شدن

‫"انسان خردمند"

‫"انسان امروزی"

‫تبار و اصل‌ونسب ما کجا و کِی شروع شد؟

‫اولین نفر از ما کی بود؟

‫اون ویژگی‌ای که ما رو انسان می‌کنه چیه؟

‫تفاوت‌هایی که ما رو از بقیه حیوانات جدا می‌کنه؟

‫به لطف آخرین اکتشافات علمی، ‫قراره سفری به اعماق زمان داشته باشیم

‫ تا بفهمیم کدوم یکی از اجداد ما قدم سرنوشت‌ساز رو برداشت

‫و اولین انسان رو به دنیا آورد

‫"اولین انسان" ‫مستند تکامل انسان: از اجداد اولیه تا ظهور انسان خردمند

‫داستان خانواده‌ی ما از ۲۵ میلیون سال پیش شروع می‌شه، در زمانی که گرمایش جهانی شدیدی رخ داد

‫با تکه‌تکه شدن و بسته شدنِ اقیانوس پهناور «تتیس» در خاور نزدیک، جنگل‌های مرطوب از آفریقا به سمت شمال گسترش پیدا کردن

‫اجداد دورِ ما جنگل رو دنبال کردن و به‌سرعت دنیای باستان رو پر کردن

‫اون‌ها بر فرازِ درختا حکومت می‌کردن

‫صد گونه‌ی مختلف

‫گیگانتوپیتکوس

‫راماپیتکوس

‫شیواپیتکوس

‫که از اروپا تا چینِ امروزی گسترده شده بودن

‫اینجا عصرِ سیاره‌ی میمون‌هاست

‫کدوم یکی از این نخستی‌سانان بزرگ جدِ مشترک ماست؟

‫"پریمات‌ها یا نخستی‌سانان، یه راسته از پستانداران که شامل تمام میمون‌ها، کپی‌ها و انسان‌ها می‌شه"

‫ساحل مدیترانه، ۳۰ میلیون سال پیش ‫در اسپانیای امروزی

‫یه جنگل استواییِ مرطوب

‫اینجا موجودی زندگی می‌کنه که توانایی‌های استثنایی داره

‫این آکروبات‌باز، «پیرولاپیتکوس» نام داره ‫پیرولاپیتکوس: یکی از قدیمی‌ترین اجداد مشترک انسان و کپی‌ها

‫دنیای حیوانات تا حالا همچین پدیده‌ای به خودش ندیده

‫این کپیِ بزرگ، سرآغازِ خانواده‌ی ماست

‫اما چطور؟

‫چی اون رو تبدیل به جدِ بزرگِ ما می‌کنه؟

‫ما تازه اولِ مسیرِ فهمیدنِ این موضوع هستیم

‫«پیرولو» روی درختا زندگی می‌کنه

‫و عمدتاً میوه می‌خوره

‫اون سنگین‌تر از اونیه که بتونه روی شاخه‌ها راه بره

‫برای همین آویزون می‌شه

‫با اینکه گاهی اوقات روی دو پا قرار می‌گیره

‫اون می‌تونه راه بره

‫برخلاف باور عموم، توانایی راه رفتنِ عمودی روی زمین شکل نگرفت

‫بلکه اون بالا روی شاخه‌ها به وجود اومد

‫«دوپایی» اختراعِ انسان نبود، بلکه کارِ میمون‌ها بود ‫دوپایی: توانایی راه رفتن روی دو پا

‫این «پیرولو» یه نرِ جوانه

‫اون چند روز پیش خانواده‌ش رو ترک کرده

‫حالا با یه وظیفه‌ی دشوار روبه‌روئه

‫پذیرفته شدن توسط یه گروهِ جدید

‫و اون تازه یکیشون رو پیدا کرده

‫سرنوشتش همین‌جا رقم می‌خوره

‫اما هر گروه قلمروی خودش رو داره و مزاحم‌ها به ندرت مورد استقبال قرار می‌گیرن

‫یه ماده‌ی جوان و بچه‌ش رو می بینید

‫مادرها به‌شدت محتاط هستن

‫نزدیک شدن بهشون آسون نیست

‫اون بالا، یه ماده‌ی مسن‌تر هست ‫برقراری ارتباط با اون خیلی راحت‌تریه

‫یه نرِ درشت‌هیکل، مشخصاً یه «نرِ آلفا» و غالبه ‫نر آلفا: رئیس و قدرتمندترین عضو گروه

‫آروم به نظر می‌رسه

‫ولی نزدیک شدن بهش خیلی خطرناکه

‫برای اینکه پذیرفته بشه، اول باید دیده بشه

‫یه لحظه‌ی پُر تنش

‫چون ماده‌ی جوان بوی اون رو حس کرد

‫اون زیباترین «پیرولویی» هست که تا حالا دیده

‫به نظر میاد همه‌چی داره خوب پیش می‌ره

‫ولی با نرِ آلفا داستان فرق داره

‫ممکنه اون رو بکشه

‫اما فعلاً فقط داره با هیکلش اون رو می‌ترسونه

‫اولین تلاشِ نرِ جوان با شکست تموم می‌شه

‫اما حال‌وهواش یه واکنش غیرمنتظره رو برمی‌انگیزه

‫اجداد ما یه ویژگی جدید داشتن که قبلاً ناشناخته بود در قلمروی حیوانات

‫چیزی که بین گونه‌های خیلی کمی مشترکه

‫"همدلی"

‫"درکِ احساساتِ دیگران"

‫حتی خارق‌العاده‌تر از اون

‫اون‌ها تحت تأثیر احساسات دیگران قرار می‌گیرن

‫"همدردی"

‫این اتفاق داره برای ماده‌ی مسن میفته

‫اون پریشونیِ نرِ جوان رو حس می‌کنه

‫و این نگرانش می‌کنه

‫باید کاری بکنه

‫می‌خواد درباره‌ش بیشتر بدونه

‫همدلی یه نیروی قدرتمنده

‫همون چیزیه که امروز به ما اجازه می‌ده در یه جامعه زندگی کنیم

‫چرا اون نیاز داره که توسط غریبه‌ها پذیرفته بشه؟

‫این مربوط به ساختار اجتماعیِ «پیرولاها» می‌شه

‫ماده‌ها هرگز گروه رو ترک نمی‌کنن، در حالی که نرها در نوجوانی مجبور به ترک گروه می‌شن

‫اشاراتِ ماده‌ی پیر چه معنی‌ای داره؟

‫آیا می‌تونه بمونه؟

‫نه هنوز

‫نرِ جوان فاصله‌ش رو حفظ می‌کنه

‫اون نیاز به خواب داره

‫بیشتر پستانداران فقط چند دقیقه در هر نوبت می‌خوابن

‫ولی «پیرولاها» نه

‫در زمینه‌ی خواب، اون‌ها انقلابی‌ان

‫پیرولاها یه اختراعِ خارق‌العاده ارائه دادن

‫اون‌ها نوکِ درختا برای خودشون لونه می‌سازن

‫اما یاد گرفتنِ ساخت لونه زمانِ زیادی می‌بره

‫و تنها راهِ یاد گرفتنش از مادره

‫نرِ جوان همیشه تو لونه‌ی مادرش می‌خوابیده

‫هنوز بلد نیست لونه‌ی خودشو بسازه

‫این بالا، پیرولاها از شرِ شکارچی‌ها در امان هستن

‫و زیراندازهای برگی‌شون مانع از سقوطشون می‌شه

‫اون‌ها می‌تونن تمام شب رو بدون ترس بخوابن

‫شب‌های طولانی و نیروبخش

‫به لطفِ معجزه‌ی خواب، پیرولاها قوای ذهنی‌شون رو بهبود می‌بخشن

‫خواب به مغزِ ما اجازه می‌ده تا اطلاعات رو دسته‌بندی کنه

‫همه‌ی چیزایی که در طول روز دریافت می‌شن مفید نیستن

‫مغز ما بعضی‌ها رو می‌ریزه دور و بخش‌های ضروری رو تو حافظه‌مون ذخیره می‌کنه

‫همه‌ی این‌ها وقتی خوابیم اتفاق میفته

‫شگفت‌انگیزه

‫پیرولاها این ویژگی رو برای ما به ارث گذاشتن

‫بدون این اختراع، ما هرگز نمی‌تونستیم انسان بشیم

‫امروز صبح، گروه اومده پایین، کفِ جنگل

‫نرِ جوان دنبالشون کرده

‫اون می‌خواد دوباره با گروه ارتباط برقرار کنه

‫پیرولاها عاشقِ طعم شیرینِ میوه‌ن

‫اما یه مزیتی نسبت به گونه‌های دیگه دارن

‫معده‌ی اون‌ها می‌تونه انواعِ غذاها رو هضم کنه

‫خب، البته هنوزم غذاهای مورد علاقه‌ی خودشون رو دارن

‫اونجان

‫نرِ جوان انتخابش رو کرده و می‌خواد به ماده‌ی مسن نزدیک بشه

‫از بین تمام غذاهای مختلف جنگل، بعضی‌هاشون به‌شدت سمی هستن

‫اون‌ها از کجا می‌دونن چی خوردنیه و چی سمی؟

‫برای پیرولاها، جوابش «به اشتراک‌گذاری تجربیات» هست

‫مادر به بچه‌ش یاد می‌ده چطور انتخاب کنه، چطور بچینه

‫این دانش از نسلی به نسل دیگه منتقل شده

‫آغازِ یک فرهنگ

‫ماده‌ی مسن حتی می‌تونه تجدیدِ دیدار کنه

‫مثل همه‌ی پیرولاها، نرِ جوان راه و رسمِ هدیه دادن رو بلده

‫انجیر

‫آیا قبولش می‌کنه؟

‫نشونه‌ی خوبیه

‫حالا می‌تونه مکالمه رو شروع کنه

‫زبانِ پیرولاها عمدتاً از «جوریدن» تشکیل شده ‫جوریدن: رفتار اجتماعی میمون‌ها برای تمیز کردن موهای هم و محبت کردن

‫تیمار کردن و نوازش، خیلی بیشتر از کلمات حرف برای گفتن دارن

‫ولی دست زدن به ماده‌های گروه، خطرِ عصبانی کردنِ نرِ آلفا رو داره

‫ماده‌ها از نرِ جوان در برابر آلفا دفاع می‌کنن

‫تعدادشون باعث قوی‌تر شدنشون می‌شه

‫آلفا مجبوره عقب‌نشینی کنه

‫بین پیرولاها، ماده‌ها قدرت رو در دست دارن

‫نرِ جوان گامِ مهمی برداشته

‫اون تبدیل به سوگلیِ ماده‌ی پیر شده

‫حالا نوبتِ ماده‌ست که اون رو نوازش کنه

‫ولی این به نظر چیزی فراتر از نوازشه

‫اون دقیقاً چی می‌خواد؟

‫نرِ جوان هیچ تجربه‌ای از لذت نداره

‫برای آروم کردن جو، پیرولاها یه رفتار کاملاً جدید اختراع کردن

‫"خندیدن"

‫این پیشرفت، که درگیری‌ها رو حل می‌کنه، اختراع انسان نیست

‫بلکه یه میراثه

‫اجداد ما در یک بهشتِ زمینی زندگی می‌کردن

‫میوه‌های فراوون، آبِ شیرینِ در دسترس در همه‌جا و همه‌ی فصول

‫تنها خطر واقعی، درندگانی هستن که کفِ این جنگل بزرگ پرسه می‌زنن

‫برای شناسایی اون‌ها، پیرولاها نشونه‌های جنگل رو می‌خونن

‫اون‌ها درکِ عمیقی از محیطِ اطرافشون دارن

‫فریادِ یه پرنده هوشیارشون می‌کنه

‫زنگ خطر به صدا درمیاد

‫یه ببر

‫اون‌ها برای هر شکارچی، فریادِ متفاوتی دارن

‫این یعنی وضعیت سفید و خطر رفع شده

‫حالا می‌تونن برگردن

‫پیرولاها در عصرِ طلاییِ کپی‌های بزرگ زندگی می‌کنن

‫اما این دورانِ خوشی نمی‌تونه دووم بیاره

‫تغییر و تحولاتِ بزرگی در افقه

‫آفریقا در مسیرِ برخورد با اروپاست

‫فعالیت‌های تکتونیکی که به‌زودی محیط زیست رو نابود می‌کنه

‫فعالیت‌های تکتونیکی یعنی "جنب و جوش زمین" ‫حرکت‌های آهسته و بزرگ لایه‌های رویی زمین

‫نرِ جوان بیرونِ گروه می‌مونه

‫اون محتاطه

‫آلفا هنوز خطرناکه

‫برای اینکه کاملاً پذیرفته بشه، نیاز به رضایتِ آلفا داره

‫اون شاید بهترین لونه‌ساز نباشه، ولی از گروهی میاد که بلدن چطور حشراتِ خوشمزه رو بگیرن

‫یه تکنیکِ شگفت‌انگیز

‫که ماده‌ی چشم‌طلایی تا حالا ندیده

‫اون از یه تیکه چوب برای گرفتن موریانه‌ها استفاده می‌کنه

‫هیچی خوشمزه‌تر از موریانه نیست

‫این اختراع حیاتیه

‫این چوب، اولین ابزاره

‫امتدادِ دست، که به ما اجازه می‌ده کارهای جدیدی انجام بدیم

‫ایده‌ای که برای ما بسیار ارزشمند خواهد بود

‫اون‌ها متوجه شدن

‫حالا نرِ جوان جذابیتِ اصلیِ گروهه

‫بچه قربانیِ شکم‌پرستیِ خودش شده

‫اون آموزش‌های مادرش رو فراموش کرد و مسموم شده

‫سرنوشتی که بچه‌ها خیلی دچارش می‌شن

‫نرِ جوان این سم رو می‌شناسه

‫پیرولاها از قبل یه دانش‌هایی درباره قدرتِ درمانیِ گیاهان دارن

‫این دانش بین گروه‌های مختلف متفاوته ‫و بهشون اجازه می‌ده بعضی بیماری‌ها رو درمان کنن

‫به نظر میاد نرِ جوان اطلاعاتی در این مورد داره که این گروه نداره

‫انواعِ مختلفی وجود داره

‫گیاهانی که کرم‌های انگل رو به خواب می‌برن

‫گیاهانی پوشیده از خارهای ریز که کرم‌هایِ خوابیده رو به دام میندازن

‫پیرولاها گیاه‌شناس بودن

‫داستانِ این پیرولای جوان ممکنه فرعی به نظر بیاد ‫ ولی داره یه قصه‌ی دیگه رو تعریف می‌کنه

‫داستانی قدرتمندتر