To Be or Not to Be

Λουμπίνσκι, Κουμπίνσκι...

Λομίνσκι, Ροζάνσκι και Ποζνάνσκι.

Είμαστε στην Βαρσοβία, την πρωτεύουσα της Πολωνίας.

Είναι Αύγουστος του 1939. Η Ευρώπη ακόμα ζει ειρηνικά.

Για την ώρα, η ζωή στην Βαρσοβία κυλά ομαλά όσο ποτέ.

Όμως ξαφνικά, κάτι φαίνεται να έχει συμβεί.

Αυτοί οι Πολωνοί είδαν φάντασμα; Γιατί σταμάτησε ξαφνικά το αμάξι;

Όλοι φαίνεται να κοιτούν προς την ίδια κατεύθυνση.

Ο κόσμος είναι φοβισμένος, τρομοκρατημένος. Κάποιοι στέκουν άναυδοι.

Είναι αλήθεια; Πρέπει να είναι αλήθεια. Δεν χωρά αμφιβολία.

Ο άνδρας με το μουστακάκι. Ο Αδόλφος Χίτλερ.

Ο Αδόλφος Χίτλερ στην Βαρσοβία, την στιγμή που τα δυο κράτη έχουν ειρήνη.

Και ολομόναχος;

Δεν φαίνεται να τον ενδιαφέρει η όλη αναστάτωση που προκάλεσε.

Αλήθεια, ενδιαφέρεται για τις λιχουδιές του κυρίου Mασλόβσκι;

Αποκλείεται! Είναι χορτοφάγος.

Βέβαια, δεν μένει πάντα σταθερός στην δίαιτά του.

Μερικές φορές καταπίνει κράτη. Θέλει μήπως να φάει και την Πολωνία;

Τέλος πάντων, πως έφτασε εδώ; Τι συνέβη;

Όλα άρχισαν στο Γενικό Αρχηγείο της Γκεστάπο στο Βερολίνο.

Χάιλ Χίτλερ.

- Χάιλ Χίτλερ! - Συνταγματάρχα, έχουμε εδώ τον Βίλχεμ Κούτζε.

Αν θέλετε δείτε τον φάκελο του.

- Ελπίζω να μιλήσει. - Το καλό που του θέλω.

- Στείλ’τον μέσα. - Μάλιστα, κύριε.

Βίλχεμ Κούτζε!

Χάιλ Χίτλερ!

Βίλχεμ, καταλαβαίνω ότι θέλεις ένα μικρούλι άρμα να παίζεις.

Ναι, ο πατέρας μου, μού υποσχέθηκε ένα, αν πάρω καλούς βαθμούς.

Όμως ο Φύρερ μας, άκουσε για τους βαθμούς σου...

και αποφάσισε να σού δώσει ό,τι ακριβώς επιθυμείς.

Χάιλ Χίτλερ!

Θα πεις στον πατέρα σου ποιος σου το έδωσε, Βίλχεμ;

Βέβαια, ο Φύρερ μας.

Και μάλλον θα τον συμπαθεί τον Φύρερ λίγο περισσότερο, έτσι;

Σίγουρα.

- Δεν τον συμπαθεί τώρα καθόλου; - Όχι, καθόλου.

Και μερικές φορές λέει περίεργα πράγματα γι αυτόν, ε;

Είπε ότι δώσανε σε ένα μπράντυ το όνομα του Ναπολέοντα...

σε μια ρέγγα το όνομα του Μπίσμαρκ.

- Και ο Χίτλερ στο τέλος θα γίνει... - Μια φέτα τυρί.

- Ναι. - Ναι.

- Πως το ήξερες; - Λογική σκέψη.

Λογική σκέψη;

Ελπίζω ότι δεν παρεξηγείτε. Εγώ πάντα...

Συνταγματάρχα, ελπίζω δεν αμφιβάλλετε...

Χάιλ Χίτλερ!

Ο Φύρερ.

Χάιλ Χίτλερ!

Χάιλ σε μένα.

Αυτό δεν είναι στο σενάριο.

- Κύριε Ντόμπος, σας παρακαλώ. - Δεν είναι στο σενάριο, κύριε Μπρόνσκι.

- Μα θα βγάλει γέλιο. - Δεν θέλω γέλιο σ’αυτό το σημείο.

Πόσες φορές σου είπα να μην προσθέτεις ατάκες;

- Θέλω... - Θέλετε την γνώμη μου, κύριε Ντόμπος;

Όχι, δεν χρειάζομαι την γνώμη σου.

Τότε να σας πω την αντίδρασή μου.

Το γέλιο δεν πρέπει να το περιφρονούμε.

Κύριε Γκρίνμπεργκ, σας προσέλαβα σαν ηθοποιό, όχι σαν συγγραφέα.

Τι λέει το σενάριο;

- Κάνω είσοδο. - Και τι λες;

- Τίποτα. - Τότε μην λες τίποτα.

Κάθομαι και περιμένω την σκηνή μου έτοιμος να μπω...

και πρέπει να περιμένω ώρες, να χάσω τον ειρμό μου...

γιατί δυο ασήμαντοι ηθοποιοί θέλουν να μεγαλώσουν τους ρόλους τους.

Κύριε Ράβιτς, ό,τι και αν είστε, δεν τρώγεστε.

Πως τολμάς να με αποκαλείς "ζαμπόν"!

Παιδιά, θέλω όλοι να καταλάβετε ένα πράγμα.

Το έργο είναι σοβαρό, ένα δράμα γεμάτο ρεαλισμό...

- Καλημέρα, Ντόμπος. - Καλημέρα.

- Πως σου φαίνεται το φόρεμά μου; - Πολύ καλό.

Είναι ένα ντοκουμέντο της Ναζιστικής...

Αυτό θα φορέσεις στο στρατόπεδο συγκέντρωσης;

- Δεν το βρίσκεις όμορφο; - Αυτό ήταν.

Μα, γιατί; Είναι μια συγκλονιστική αντίθεση.

Φαντάσου: Με μαστιγώνουν στο σκοτάδι. Ουρλιάζω, τα φώτα ανάβουν,

και το κοινό με βλέπει πεσμένη στο πάτωμα, σ’ένα θεσπέσιο φόρεμα.

- Τρομερό γέλιο. - Σωστά, Γκρίνμπεργκ.

Εσύ μην ανακατεύεσαι!

Ένα αστέρι, μια καλλιτέχνιδα, δεν μπορεί είναι τόσο ακαλαίσθητη.

Θα πρέπει να τρελάθηκες.

Πως τολμάς να μιλάς στην γυναίκα μου μ’αυτόν τον τρόπο;

Συγγνώμη, παρασύρθηκα.

Γλυκιά μου, το φόρεμα είναι άθλιο.

Εσύ φοβάσαι μην κλέψω την παράσταση.

Φοβάμαι; Γιατί να φοβάμαι;

Α, ναι βέβαια. Είσαι ο καλύτερος ηθοποιός του κόσμου.

- Όλοι το ξέρουν, ακόμα και εσύ. - Μην γίνεσαι πριμαντόνα.

Αν μπορείς να τραβήξεις την προσοχή, το κάνεις με τον πιο γελοίο τρόπο.

Όταν λέω μια ιστορία, εσύ την τελειώνεις.

Κάνω δίαιτα και εσύ χάνεις κιλά. Κρυώνω και βήχεις.

Αν κάνουμε ποτέ παιδί, δεν είμαι σίγουρη ότι θα είμαι η μητέρα.

Θα ήμουν ικανοποιημένος, αν ήμουν εγώ ο πατέρας.

Κύριε Ντόμπος, αν μου δώσετε μόνο μια μικρή ευκαιρία...

- Ποιος σε έβαψε; - Εγώ, κύριε Ντόμπος.

- Τι τρέχει; - Δεν ξέρω, δεν είναι πειστικό.

Για μένα, είναι απλά κάποιος με ένα μικρό μουστάκι.

Μα έτσι είναι ο Χίτλερ.

Δεν είναι μόνο το μουστάκι. Είναι... δεν ξέρω.

- Δεν μου μυρίζει Χίτλερ. - Εμένα μου μυρίζει.

Ξέρω.

Η φωτογραφία. Έτσι έπρεπε να μοιάζει.

Μα εγώ είμαι στην φωτογραφία!

Τότε και η φωτογραφία είναι λάθος.

Ακούστε, κύριε Ντόμπος. Μπορεί να είμαι ασήμαντος, όμως ξέρω...

...ότι είμαι φτυστός ο Χίτλερ, και θα το αποδείξω αμέσως.

Θα βγω στον δρόμο και θα δούμε τι θα συμβεί.

Και έτσι ο Αδόλφος Χίτλερ ήλθε στην Βαρσοβία τον Αύγουστο του ’39.

Ένα αυτόγραφο, κύριε Μπρόνσκι;

- Μπρόνσκι; - Μα, βέβαια.

Ήξερα ότι θα έβγαζε γέλιο.

Μετά ο Ντόμπος μου είπε, "Μπρόνσκι, θα παίξεις τον Χίτλερ".

Πίστεψα ότι θα ήταν μια καλή αρχή για την καριέρα μου.

Μην ανησυχείς, Μπρόνσκι. Δεν μπορούν να θάβουν για πάντα ένα ταλέντο.

Και θα έρθει η μέρα που εσύ θα παίξεις "Σάιλοκ".

Η σκηνή στο Ριάλτο.

Ο Σαίξπηρ εμένα σκεφτόταν όταν την έγραφε. Εγώ είμαι.

"Δεν έχω μάτια; Δεν έχω χέρια;"

"Όργανα, αισθήσεις, ανάστημα, πάθη, συμπάθειες;"

"Τρώμε το ίδιο φαγητό, μας πληγώνουν τα ίδια όπλα..."

"μας απειλούν οι ίδιες αρρώστιες".

"Αν μας κεντρίσεις, δεν θα ματώσουμε;"

"Αν μας γαργαλήσεις, δεν θα γελάσουμε;"

"Αν μας δηλητηριάσεις, δεν θα πεθάνουμε;"

Θα με πάρουν τα δάκρυα.

- Αντ’αυτού, κρατώ ένα δόρυ. - Αυτό κάνουμε μόνο, κρατάμε ένα δόρυ.

Κουβαλάμε δόρυ, στην πρώτη πράξη, και στην δεύτερη πράξη.

Κουβαλάμε τον Ράβιτς από την σκηνή στην τελευταία πράξη.

Πως θα ήθελα να πετάξουμε το παλιοζαμπόν στην μέση της σκηνής.

Αυτό και αν έβγαζε γέλιο.

Ναι, είμαι ο κύριος Tούρα.

Παραγγείλτε μου ένα σάντουιτς με σαλάμι, τυρί και μια μπίρα.

Ναι τώρα, παρακαλώ. Ευχαριστώ.

- Το κοινό είναι παγωμένο απόψε. - Όχι σε μένα.

Ξέρω ότι η ερμηνεία μου είναι χάλια. Πάντα είναι όταν μαλώνουμε.

- Πες μου κάτι όμορφο. - Ψεύτη.

Είδα την σκηνή με τον Πολώνιο. Ποτέ δεν την έπαιξες καλύτερα.

Θα σου έδινα ένα φιλί, αλλά φοβάμαι μην χαλάσει το μέικ απ.

Αγάπη μου, είχες δίκιο το πρωί.

Ένοιωσα άσχημα μετά την πρόβα και πήγα στον Ντόμπος και του είπα...

να βάλει πρώτο το όνομά σου, στην ρεκλάμα του νέου έργου.

Αλήθεια, αγάπη μου. Πόσο ευγενικό. Όμως αλήθεια δεν με απασχολεί.

Έτσι είπε και ο Ντόμπος, οπότε τ’αφήσαμε ως είχε.

Μα, αγάπη μου, ξέρεις πως νοιώθω για σένα.

Θα μπορούσα...

- Λουλούδια; - Όμορφα δεν είναι;

- Ποιος στα έστειλε; - Δεν ξέρω, δεν είχε κάρτα.

Πάλι χωρίς κάρτα. Τρίτη συνεχόμενη νύχτα. Ποιος είναι;

Είμαι σίγουρη ότι το δώρο δεν είναι για μένα προσωπικά.

Ο άνθρωπος λογικά λατρεύει το θέατρο, είναι φανατικός της τέχνης.

Κάποιος που κάθεται γαλαρία, κάθε βράδυ...

Ένα από αυτά τα φτωχά παιδιά που δεν μπορούν να αγοράσουν εισιτήριο,

αλλά κληρονόμησε ένα καρό λουλούδια που προσπαθεί να ξεφορτωθεί.

Τρία βράδια στην σειρά.

Ούτε ο Σαίξπηρ δεν θα μπορούσε να δει Άμλετ, τρεις συνεχόμενες φορές.

- Ξεχνάς ότι εσύ παίζεις Άμλετ. - Ναι, σωστά.

Κύριε Tούρα, στην σκηνή!

Μαρία, αγάπη μου, βγαίνω για την μεγάλη μου σκηνή.

Τζόζεφ, θησαυρέ μου, σου ορκίζομαι, δεν ξέρω ποιος είναι.

Ευχαριστώ, αγάπη μου.

Είναι αλήθεια, Άννα, δεν ξέρω ποιος είναι. Αλλά υποψιάζομαι.

- Εκείνος ο νεαρός αεροπόρος; - Ναι, είναι πολύ νέος.

Πάλι στην δεύτερη σειρά κάθεται. Κάθε βράδυ βρίσκει καλύτερη θέα.

Μην με παρεξηγείς, αγαπώ τον άνδρα μου τρελά και γιατί όχι άλλωστε.

Είναι θαυμάσιος.

Μόνο που παραλογίζεται και θυμώνει για μικροπράγματα.

Σαν εκείνα τα μικροπράγματα στην δεύτερη σειρά.

Περιμένει απάντηση.

"Υπολοχαγός, Στάνισλαβ Σομπίνσκι". Είχα δίκιο, αυτός είναι.

- Υποφέρει πολύ; - Ναι, έπρεπε να σπάσει την σιωπή του.

- Δεν μπόρεσε ν’αντέξει άλλο; - Όχι, δεν μπόρεσε.

- Ο φτωχούλης! - Είναι ένα απλό μικρό αγόρι.

- Όχι. - Τι σε θέλει, να τον υιοθετήσεις;

Πεθαίνει να με δει, έστω και για ένα λεπτό.

Εννοείται ότι δεν θα τον δω. Ναι, δεν θέλω να φανώ αγενής.

Είναι λάθος να αγνοείς όσους σε θαυμάζουν και αγοράζουν εισιτήρια...

Χρυσή μου, μην χάνεις χρόνο με δικαιολογίες.

Αν θες να τον δεις, δες τον όσο είναι ακόμα νέος.

Ναι, θεωρώ ότι το οφείλω στο κοινό μου.

"Αγαπητέ Υπολοχαγέ..." Περίμενε να τον δεις, Άννα.

"Δυστυχώς, ο χρόνος μου είναι ελάχιστος".

"Αλλά αν επιμένεις να με δεις, έλα στο καμαρίνι μου..."

"όταν ο Άμλετ ξεκινήσει τον μονόλογο "Να ζει κανείς ή να μην ζει."

- Πως ακούγεται; - Ασφαλές.

"Ω, φορτίο δυσβάσταχτο!"

"Τον ακούω, που’ρχεται".

"Να κρυφτούμε, άρχοντά μου!"

"Να ζει κανείς ή να μη ζει;"

"Αυτή είν’η απορία".

"Τι είναι αλήθεια πιο σωστό,"

"να υπομένεις τα χτυπήματα μιας μοίρας ελεεινής,..."

"ή να ορθωθείς στην τρικυμία των συμφορών,..."

Ευχαριστώ που με δεχθήκατε, κυρία Τούρα.

Αν ξέρατε πόσο περίμενα αυτή την στιγμή...

- Και τώρα μάλλον απογοητευτήκατε. - Κυρία Tούρα.

- Παρακαλώ, καθίστε. - Ευχαριστώ.

Εσείς είστε λοιπόν που μου στέλνετε τόσα λουλούδια. Ευχαριστώ.

Για κάποιο λόγο σας φανταζόμουν σαν ένα αξιοπρεπή ηλικιωμένο κύριο.

Και τώρα που σας βλέπω...

Αναρωτιέμαι αν ήταν σωστό, να σας ζητήσω να έλθετε εδώ.