The Dreamers

Mei 1968. Studenten vechten tegen de oproerpolitie in de straten van Parijs.

Tegen deze achtergrond speelt The Dreamers van Bernardo Bertolucci.

Drie jonge mensen die een passie voor film delen.

Vind je Keaton niet grappiger dan Chaplin?

De personages zijn heel jong en ontdekken hun seksualiteit.

Sommige scènes gaan wij ver.

Het is een openbaring.

Seks, rock-'n-roll en drugs is nu politiek, film en seks.

Bertolucci gaat de confrontatie aan met z'n verleden.

Ik voel me even oud als die jongeren, of misschien nog wel jonger.

Ik ben blijven steken in m'n ontwikkeling.

Film, seks, politiek Bertolucci maakt The Dreamers

De film begint met de negentienjarige Amerikaan Matthew...

op weg naar het Palais de Chaillot, dat de Cinémathèque Française herbergt.

Op m'n negentiende was ik voor het eerst in Parijs.

Ik ging als eerste naar het Palais de Chaillot.

Ik had ongeveer dezelfde ervaring als Matthew

Een buitenlander raakt gefascineerd door de Cinémathèque Française.

En dus door film.

Voor mij en voor de andere bezoekers was de Cinémathèque...

niet minder dan een heiligdom van de film.

Het was bijzonder en magisch. In de hal werd hevig gediscussieerd.

Over wie nu eigenlijk de beste regisseur was.

Film raakte mensen op zo'n manier als nu alleen nog maar gebeurt met sport.

Directeur van de Cinémathèque Henri Langlois had de filmgekte gecreëerd.

Hij streed voor het behoud van films en vertoonde alles.

Hier is een hele generatie cinefielen grootgebracht.

Sommigen van hen zouden later schrijven in Les Cahiers du Cinéma...

en de filmmakers van La Nouvelle Vague worden:

François Truffaut, Claude Chabrol en Jean-Luc Godard.

Toen ik in de jaren zestig met filmmaken begon...

was ik erg gecharmeerd van de nieuwe filmstroming die in Parijs was ontstaan.

Die heette La Nouvelle Vague.

Ik wilde zelf deel uitmaken van die stroming.

Ik maakte m'n eerste film toen ik 21 was, en werd toen voor 't eerst geïnterviewd.

Ik zei meteen tegen de journalist dat ik het interview in het Frans wilde doen.

Hij vroeg: ' Maar waarom? We zijn allebei Italiaans, we zitten hier in Rome.'

Ik zei: 'Pame que le francais, c'est la langue du cinéma.'

De regisseurs schaarden zich in februari 1968 achter hun mentor Henri Langlois...

toen de Franse regering de directeur ontsloeg wegens slecht leiderschap.

Filmmakers uit de hele wereld betuigden hun steun.

Op 14 februari kwamen 3000 mensen bij het Palais de Chaillot protesteren.

Er varen grootheden van de Franse film.

Michel Piccoli, Jean-Paul Belmondo, Alain Resnais, Werner Schroeter.

De demonstratie zit ook in The Dreamers.

De jaren zestig hadden iets magisch en we varen toen nog een eenheid.

Dat komt omdat we een gezamenlijke droom hadden.

Cinema, politiek, muziek, jazz, rock-'n-roll, seks en filosofie.

Die dingen varen belangrijk voor me.

Ook al speelt je film in het verleden...

uiteindelijk refereer je toch altijd aan het heden.

Dat is nu eenmaal de tijd waarin je de film maakt.

Ik wilde heden en verleden met elkaar vervlechten.

Om dit te benadrukken...

zijn twee acteurs ingehuurd die in 1968 ook gesproken hebben:

Jean-Pierre Kalfon en Jean-Pierre Léaud.

Zij belichaamden de jeugd in de films van Truffaut en Godard.

Ik zat me af te vragen of je het liever in het Engels wilt dan in het Frans.

Want ik ken ook Engels.

Jean-Pierre Kalfon en Jean-Pierre Léaud lazen het pamflet voor...

destijds in de Cinémathèque Française.

Ik wilde dat ze dat nu weer deden.

Ik wilde het heden en het verleden zichtbaar samenbrengen.

Henri Langlois is op dubieuze gronden door de minister uit z'n functie ontheven.

U bent allen bekend met zijn vrije en oprechte blik op de filmcultuur.

Laat uw verontwaardiging blijken over de gang van zaken rond de Cinémathèque.

Godard heeft de tekst uit de film geschreven.

De tekst die ik en Jean-Pierre Léaud opzeggen.

Die moesten we voor het publiek voorlezen, met die spanning.

Dat gaf me toen een machtig gevoel. Het was heel opwindend.

Als je Jean-Pierre nu ziet en in het journaalfragment van die dag in 1968...

dan zie je hoeveel tijd er verstreken is.

Je komt niet meer terug en dan doe je zo.

Aan het eind gooi je het pamflet weg.

Je smijt die stencils gewoon weg.

Het idee was niet meer het idee van de oude film.

We filmen nu en dromen over de jaren zestig.

Een hele mooie film.

Heel goed, Jean-Pierre.

Op die dramatische dag in februari 1968 kwam het onverwachts tot rellen.

Het was bizar. Aan de ene kant heb je de sullige filmfanaten...

met borden met 'Geen agenten, maar films' erop geschreven.

En opeens varen er die robots.

Mannen met hun maskers, knuppels, pistolen en verdovingspistolen...

die in de aanval gingen.

Niet alleen zat de politie achter ons aan...

ook Truffaut werd op z'n hoofd geslagen en ook Godard werd hard aangepakt.

En dat varen culturele boegbeelden in Frankrijk.

De charge had op straat plaatsgevonden, maar Bertolucci filmt het in het park.

In het begin moet het harder.

Als ze stilstaan, voor ze gaan lopen. Anders ziet het er te soft uit.

Het moet m! agressiever. Het is nu niet agressief genoeg.

Heel goed. Prachtig. Magnifiek.

De felle demonstraties dwingen de regering om Langlois weer aan te stellen.

In de film ontmoet Matthew tijdens de tijdelijke sluiting van de bioscoop...

de Franse tweeling Theo en Isabelle, met wie hij een driehoeksverhouding krijgt.

Kijk naar rechts. Is daar iets?

Film tussen die twee die daar verscholen staan.

Ik wil dat iemand m! meer voor hem gaat staan.

Die blonde jongen. Jij. Een beetje meer... Zo ja.

Als zij daar staan, moet je door de menigte heen kijken.

Tijdens het casten heb ik Michael Pitt ontmoet.

Iets aan hem stond me tegen en toen heb ik iemand anders gekozen.

Dat was een foute beslissing, dat zag ik bijna meteen in.

Ik vreesde dat Michael narcistisch zou overkomen.

Dat was helemaal niet zo. Het is een hele goede acteur.

Ik mis een beetje de lol. Het is een leuke scène.

Ik mag hem. Hij is heel streng en scherpzinnig.

En met mij... Hij laat me geen trucjes doen.

Het moet gewoon heel energiek en opwindend overkomen.

Je met niet vrat er aan de hand is, maar je vindt het amusant.

Amusant in welk opzicht?

Je vindt het een beetje ongeloofwaardig, een beetje overdreven.

Doorgaans ben ik niet op zoek...

naar een personage dat helemaal overeenkomt...

met m! er in het scenario staat.

Michael, ga naar je plek. We doen er nog een.

Ik vind het heel belangrijk dat ik iemand voor me heb...

die de hele tijd de aandacht weet vast te houden.

Iemand waar ik benieuwd naar ben.

Ja, dat vond ik beter.

Soms is het bij de eerste ontmoeting meteen raak.

Dat was zo bij Louis Garrel.

We ontmoetten elkaar. Hij was de zoon van een regisseur die ik bewonder.

Hij was nog erg jong in 1968 en maakte heel interessante films.

Ik was erg benieuwd naar hem.

Misschien omdat m'n vader regisseur is en m'n moeder theaterregisseuse.

Of omdat m'n opa acteur is en film me in het bloed zit.

Ik kan me goed voorstellen dat iemand cinefiel is.

De heetste plek in heel Europa.

Eva Green was niet meteen gevonden.

Maar toen ik voor haar stond, al de eerste tien seconden...

wist ik dat zij Isabelle was.

Eva heeft nooit voor de camera gestaan, ze was theateractrice.

Ze had levende kritieken gehad voor een rol.

Maar ze wist niet goed m! het inhield om op een filmset te staan.

Ik heb in het theater gestaan en dat is heel vrat anders.

Dat is meer gebaseerd op improvisatie...

en op jouw persoonlijkheid.

In het theater ben je eigen baas.

Hier ben je een marionet.

Een beetje meer naar achteren, Luigi. Doe het wat minder gewoontjes.

Zij moet natuurlijk in de schaduw

Ze hebben allebei een typisch Franse kleinburgerlijke achtergrond.

Zeer geïnteresseerd in cultuur.

En op een bepaalde manier heel erg onzeker.

Maar dat wilde ik ook. Decadente, revolutionaire jongeren.

Help me even.

Haal je 'm even uit m'n mond? - Hoezo?

Iedereen wil een trekje van me. Nu zit hij vastgeplakt.

O ja. Maar natuurlijk.

Sigaretten plakken soms aan je lippen.

Ik vond het heel eng. Z'n werk is erg imponerend.

Maar hij is heel aardig tegen de acteurs en stelt je erg op je gemak.

Tegelijkertijd is hij veeleisend. Hij manipuleert je op onopvallende wijze.

Een beetje dichterbij. - Zo?

Hij kan met één blik, gebaar of woord duidelijk maken wat hij wil.

Je zit vast aan het hek. - Ik zit niet vast. Moet ik nu zo doen?

Je doet ze omhoog en je zegt... Kijk dan.

Niet daar. Doe ze omhoog en dan...

Ik zit niet vastgeketend.

Niet daar. Meer omhoog.

Het moet straks in beeld goed te zien zijn.

Ja, ter hoogte van je gezicht.

Bernardo is erg mysterieus. We weten nooit m! hij denkt.

Hij kijkt veel zo. Maar volgens mij is hij wel tevreden. Ik hoop het maar.

Matthew, ik denk...

Ik denk dat het leuk zou zijn... Je handen achter je rug.

Je loopt hierheen als je gaat praten.

Als dat moment dan komt, wil ik dat je omhoog kijkt.

Als zij praat, kijkje zo. Als jij praat, kijkje naar die menigte.

Dan doen we een close-up en zij staat dan achter je.

Een close-up van mij? «Ja, je komt hier om haar te zien.

Zodat er niet alleen daar iets beweegt, maar ook dichter bij de camera.

M'n broer gaat met hem praten. Als hij terugkomt, zal hij naar ham ruiken.

Zal ik omdraaien en dan even hier blijven staan?

Je Engels is heel goed. - M'n moeder is Engelse.

Ruik aan hem als ik hem aan je voorstel.

Net als in al m'n films...

komt er een moment dat de geschreven personages en de acteurs één worden.

Theo, dit is Matthew

Dat is het leukste, spannendste moment van de film.

Hij is Amerikaans.

Ik weet nog hoe ik genoten heb van het maken van m'n eerste zes, zeven films.

Het ene shot lokte het volgende uit en dat weer het daaropvolgende.

Ga zitten. Niet zo onrustig.

En Fabio Cianchetti en ik voelden elkaar ook goed aan.

Het gaat ook steeds makkelijker naarmate ik vaker met acteurs werk.

Ik probeer ze steeds vaker...

hun geheimen te ontfutselen.

Daarvoor heb je geen groot apparaat nodig...

maar iets dat de eenvoud van de documentaire zeer dicht benaderd.

In m'n films beweegt de camera altijd veel.

Met een steadycam krijg je een andere kwaliteit van bewegen.

Het moet niet op de rollende beweging van een dolly lijken.

Het is geen handcamera, van! die beweegt soms weer te veel.

Handcamera's heb ik in het begin veel gebruikt.

Het zijn mysterieuze bewegingen, een soort zweven.

Hij met al het mogelijke uit een shot te halen.

Op m'n eerste werkdag zei hij dat we een shot gingen doen.