Universe

Evrenimiz tam bir gizem...

...sonsuz, tükenmez bir paradoks.

Çoğunlukla...

...karanlık, soğuk ve yaşamsız bir okyanus.

Bu okyanus içinde...

...adalar var.

Işıkla parıldayan adalar.

Galaksiler, hem de trilyonlarcası...

...her biri yüz milyarlarca yıldızın ev sahibi.

Bu yıldızların pek çoğunun etrafında da gezegenler var.

Yabancı dünyalar.

Her biri akıl almaz biçimde tuhaf.

Evrenimizde trilyonlarca gezegen var.

İçlerinden biri...

...kozmik dramı düşünebilen beslenmiş varlıkların olduğu...

...mucizevi biçimde imkânsız bir yer.

Sonsuz geceye karşı titreyen kısa mumların olduğu bir yer.

Karanlık çökmeye başladığında...

...gece göğünde gözüken her bir noktanın...

...uzaktaki birer güneş olduğunu bilirseniz...

...her şeyin büyük ölçeği ve görkeminde...

...şaşkına dönmemeniz imkânsız.

Evren her yönden sonsuz...

...ve dehşet verici.

Korkunuzu yendiğinizde, birtakım sorular baş gösteriyor.

İçlerinde en derin olan soru şu ki...

..."Bütün bunlar buraya nasıl geldi?"

Bu, insanlık tarihinin çoğunu tanımlayan bir soru.

Bir cevap aramak için...

...doğayı doğrudan sorgulayacak entelektüel ve...

...teknik araçlara ancak son yüzyılda sahip olduk.

Ne pahasına olursa olsun, zaman içinde...

...bir ilk ânın, 13 milyar yıl önce evrenin...

...bir başlangıcının var olduğunu bulduk.

Yani Büyük Patlama'nın.

Her ne pahasına olursa olsun, ama bu kadar değil...

...çünkü daha fazlası olduğunu düşünmeye başladık.

Şafaktan önceki zamanı araştırıp keşfetmek için...

...kahramanca bir arayışa girdik.

ŞAFAĞIN ÖNCESİ BÜYÜK PATLAMA

Her şeyi, ışığı çok net görebiliyorum.

Kendine has sade bir güzelliği var.

Müthiş bir ıssızlık.

-Harika bir manzara! -Öyle değil mi?

EVREN - 5. BÖLÜM Çeviren: Gökhan Ergüven İyi seyirler dilerim.

Dünya'daki tüm insanlar için...

...Apollo 8 mürettebatı olarak...

...size bir mesajımız var.

NOEL ARİFESİ, 1968

Başlangıçta, Tanrı cenneti ve Dünya'yı yarattı.

Yeryüzü şekilsiz ve boştu...

...karanlık, derinliğin yüzeyindeydi.

Tanrı dedi ki, "Işık olsun."

Ve ışık oldu.

Tanrı ışığı gördü ve güzeldi.

Kendimizin farkına vardığımızdan beri...

...cennete baktık...

...o gizemli ışıklara.

Yanıt arayışındaydık.

Evren nedir?

Nasıl bu hâle geldi?

Peki bizim kozmostaki yerimiz ne?

Bazen atalarımızın...

...anlattığı yaradılış öykülerinden kuşkulanıyoruz.

Bu eski mitler derin bir gerçeği gizliyor.

Her şeyin kökeniyle ilgili ipuçları oralarda bir yerlerde bulunabilir.

Yıldızların ötesinden...

...bize dalgalanarak gelen ışığa bakarak.

Evrenin kökeniyle ilgili bilgi sahibi olacak kadar cesursak...

...o zaman bazı kanıtlarımız olmalı.

Derin geçmişle aramızdaki bağ, ışıktır.

Işık, evrensel ölçekte çok yavaş ilerliyor.

...saniyede 1.260.000 km hızla.

Işığın Güneş'ten Dünya'ya ulaşması sekiz dakika sürer.

Işın en yakındaki yıldızdan bize ulaşması dört yıl sürer.

Yani gördüğümüz ışık aslında dört yıl öncesinden.

Yani evrenin daha ilerisine baktığımızda...

...zamanın da daha gerisine bakmış oluyoruz.

Evrenin çok uzak noktalarına bakabildiğimiz için...

...zamanın başlangıcına doğru bakabiliriz.

Devam et Charlie.

Tamam, serbest bırakmayı deneyeceğiz, bir dakika gecikeceğiz.

Tamam Charlie.

Evrenin kökenini arayış görevinde...

...bir zaman makinesi lazım.

Burası Discovery.

24 NİSAN 1990

Anlaştık Charlie.

Öyle güçlü bir teleskop ki...

...evrenin çok uzak noktalarına bakabilir...

...en eski ışığı yakalayabilir.

HUBBLE UZAY TELESKOBU Teleskop serbest.

Bizleri...

...zamanın şafağına taşıyacak.

Tamam Charlie.

Hubble Uzay Teleskobu...

...bizi evrende bir yolculuğa çıkardı.

Evrenin tanrılarını ve...

...canavarlarını gösterdi.

Evrenimiz güzelliğe ve...

KAR MELEĞİ BULUTSUSU

...teröre gebe.

Hubble bize yüce yaratılışın ve...

AT BAŞI BULUTSUSU ...muhteşem yıkımların imgelerini gösterdi.

KEDİ GÖZÜ BULUTSUSU

Zamanda geriye, şafağa doğru olan...

...yolculuğumuzu aydınlattı.

Orion Bulutsusu, yıldız doğum bölgesi...

...Samanyolu'nda yeni doğan yıldızları besleyen...

...gaz bulutları var.

Bulutsudan 1300 yıl önce...

1300 IŞIK YILI UZAKTA ...çıkan ışığın yarattığı bir imge.

Yaradılış Sütunları...

...ışık yılı boyunda yükselen, narin yapılar...

...7000 yıl öncesinden.

7000 IŞIK YILI UZAKTA

Andromeda galaksisi...

...trilyonlarca güneşle ışıldayan bir ada.

2,5 milyon yıl öncesinden.

2,5 MİLYON IŞIK YILI UZAKTA

Kozmik bir gül...

...göksel bir dansta çarpışan galaksiler.

300 MİLYON IŞIK YILI UZAKTA 300 milyon yıl önce.

Hubble'ın yolculuğu bizi çok daha ötesine götürdü...

...uzayın keşfedilmemiş okyanusuna.

Karanlığın çok daha derinlerine.

Sayısız antik ve uzak galaksiye bizim için baktı.

3,4 MİLYAR YIL ÖNCE

Vahşi ve ilkel yıldız sürüleri...

...ilkel geçmişlerine giden yolu aydınlatıyorlar.

6,3 MİLYAR YIL ÖNCE

Ta ki nihayet Hubble en uzak kıyıya ulaştı.

Zamanın şafağına çok yakın bir galaksi.

GN-z11 13,4 MİLYAR YIL ÖNCE

GN-z11 adlı bir galaksi bu.

Şimdiye kadar gördüğümüz en uzak galaksilerden.

Bu ışık, evrendeki ilk yıldızların birinden geliyor.

Yolculuğuna, Büyük Patlama'dan 400 milyon yıl sonra başladı...

...ve bize ulaşması 13,4 milyar yıl sürdü.

Bir düşününce, bu yıldız bütün evreni geçti...

...ve 9 milyar yıllık yolculuğu sonunda, Dünya oluştu.

Sonra da, gezegenimizin onca geçmişi süresince...

...yolculuğun son çeyreğini bitirip teleskobumuza takıldı.

Yani bu, zamanın ucundan bir görsel.

GN-z11 ilk galaksilerden biriydi...

...evrenin biçim aldığı bir zamanda şekillendi.

Büyük Patlama'dan kısa süre sonra.

GN-z11 bugünün standartlarına göre tuhaf bir galaksiydi.

Samanyolu'ndan 25 kat daha küçük olan bu galaksi...

...kocaman, vahşi yıldızlarla bezeliydi.

Bu uçucu devlerle gizli gizli hareket eden...

...başka şeyler de vardı.

Girdapta mücadele eden hassas nesneler.

Evrendeki ilk gezegenler.

Bunlar tuhaf, ilkel dünyalardı...

...içlerinden birinin ufkunda bir güneş doğdu.

Evren tarihinde yeni bir sayfa açtı.

Yıldızlarla gezegenler arasındaki ilişkilerin bir başlangıcı.

Bu, milyarlarca yıl sonra...

...çok uzak bir gezegende...

...yaşamın kaynağına vesile oldu.

Evrende ilk şafak ne zaman söktü bilmiyoruz.

Fakat ilk şafağın, ilk ân olmadığını biliyoruz.

Yıldız ve gezegenler bir yerden gelmek zorundaydı.

Böylece, ilk şafaktan önce uzun, karanlık bir gece geldi.

Gökbilimciler bu döneme kozmik karanlık çağ diyor.

Zamanda yolculuğa devam edersek...

...evrene gölgelerin düştüğünü görürüz.

Galaksiler ortadan kalkar.

İlk, ilkel yıldızlar yok olur...

...teker teker.

Karanlık, derinlerin yüzeyinde olur.

Kozmik karanlık çağların aşılmaz kasveti olan bu yerde...

...evrenin kaynağını anlama girişimimiz...

...bitiyor gibi.

Peki, evrenin kaynağını keşfetmek için...

...kozmik karanlık çağa nasıl bakabileceğiz?

Belki de sezgiye karşı olarak...

...yıldızlardan gelen ışık bize yine de rehberlik edebilir...

...çünkü yıldız ışığı evren boyunca yolculuk edip...

...milyonlarca hatta milyarlarca yıl sonra bize ulaşıyor...

...evrenin değişim ve dönüşümüyle ilgili bilgiler de...

...o yıldız ışığında damgalanmış hâlde.

Zamanda yolculuğumuzu hep yıldızlar aydınlatmıştır.

Fakat ışıkları, karanlık çağlarda bize direkt rehberlik edemez.

Bunun yerine, onların ışığı, uzay ve zamanda evrenin haritalarını...

...oluşturmak için kullanılabilir.

Bu, yaratılış ânına doğru...

...ilerlememizi sağlar.

En değerli ışık ise...

...çok özel yıldızlardan...

...hayatlarının son performansı olan ışımalarından gelir.

Yıldızlar sürekli çatışma hâlindedir...

...çünkü yerçekimi acımasızdır.

Kendi hâline bırakıldığında her şeyi sınırsızca ezer.

Neyse ki, diğer güçler de devreye giriyor.

Bir yıldız çöktüğünde, çekirdeği ısınır...

...ve dev bir nükleer füzyon reaktörüne dönüşür.

Hidrojen, enerjiyi serbest bırakan helyuma dönüşür...

...bu da yıldızı yukarıda tutan bir basınç yaratır.