We Are Not Done Yet

"สารคดี HBO ภูมิใจเสนอ"

ผมมาจากอเมริกัน ซามัว

อเมริกัน ซามัวเป็นเหมือน แหล่งผลิตทหาร

การได้เป็นทหาร

เหมือนทำตามกฎวัฒนธรรมผม

หน้าที่ เคารพ ให้เกียรติ

ผมอยากเดินตามรอยเท้า ของครอบครัวผม

พวกเขาไม่อยากให้เรา เป็นทหารหรอก

แต่เราก็เป็น

เข้าใจแหละครับว่า ทำไมถึงไม่อยากให้เป็น

มันระยำจริง ๆ ครับ

ผมถูกส่งไปอัฟกานิสถานหลายครั้ง

ทั่วอัฟกานิสถานแล้ว

เป็นช่วงปี 08-09

เกือบโดนระเบิดตาย

เรารีบไปช่วย

รถที่มีส่วนเกี่ยวข้องก็

มีสหายร่วมรบของผม

สหายร่วมรบของผมติดข้างใน

เราพาเขาออกมาไม่ได้เลย

เพราะไฟลุกท่วม

รอบแรกเราดับไฟได้

รอบสองดับไม่ได้

รอบสองนี่แหละ ที่เขาตื่นมา

แล้วเราต้องฟังเสียงเขากรีดร้อง

เป็นเสียงที่แย่ที่สุด

ที่ทหารเคยได้ฟัง

ผมขอพักก่อนครับ

หลายคนบอกผมว่า

เอวี ไปหาหมอเถอะ

ผมไม่ไป จนผมจับจ่าคนหนึ่ง ใส่กุญแจมือ

ผมจำไม่ได้ว่าทำ

แต่ผมชนเขาล้ม

แล้วเหวี่ยงเขากระแทกมุมห้อง

แล้วผมก็ถามเขาว่า

นายมาทำอะไรตรงนี้

เขาบอกผมว่า

ก็แกทำฉันไง ไอ้เวร

ผมก็บอก โอ้

ผมถึงได้รู้ตอนนั้นว่า

เวรแล้ว โอเค สงสัยต้องหาหมอ

โรคพีทีเอสดี

ผมถึงไม่ค่อยอยากเจอผู้คน

กลัวคนอื่นกลัวผม

คนนี้มันทหารผ่านศึก ที่เป็นบ้านี่หว่า

ผมไม่ได้บ้า ผมแค่...

เจอบางอย่างมา แล้วผมคุมมันไม่ได้

ผมรู้สึกแบบ...

ถูกหลอกใช้

ผมเข้าใจว่าการทหาร มันต้องเดินหน้าต่อ

แต่ผมว่าพวกเขาน่าจะดูแล

คนที่พวกเขาทำ พัง ด้วย

เขาสัญญานะว่า

ถ้าเราทุ่มเทให้งาน

แล้วเขาจะดูแลเราอย่างดี

ผมไม่รู้สึกแบบนั้นเลย

สารคดีนี้เหมือนบทกวี

ของทหารหน่วยงานต่าง ๆ

ตั้งแต่กองทัพบก

กองทัพอากาศ

กองทัพเรือ

นาวี

ทั้งที่ผ่านศึกและกำลังปฏิบัติหน้าที่

พวกเขาจะมาพูดถึง เหตุร้าย ๆ ทั้งหลาย

บอกให้ทุกคนรู้ว่า

เรื่องพวกนี้อาจเกิดกับเรา

แต่เรายังไม่จบ

เรายังมีอะไรต้องพูดอีกมาก

มีอะไรต้องทำอีกมาก

เอวีหาทางพูดเกี่ยวกับ โรคพีทีเอสดีของทหาร

วี อาร์ น็อต ดัน เยท

เป็นวิธีที่เขาใช้

รวมทุกคนเข้าด้วยกัน

แต่ละคนเจอความชอกช้ำ

อยู่ในระยะที่ต่างกัน

เรารู้ผ่านคุณซีมา

ระหว่างที่ทำเวิร์คชอปครับ

สามตัวเลือกค่ะ

เรามีกลุ่มทหารผ่านศึก และทหารในหน้าที่

ให้พวกเขามารวมตัวกันประจำ

เพื่อเขียนและแบ่งปันเรื่องราว

เราจะได้เห็นความทับซ้อน

ของประสบการณ์ และความบอบช้ำของแต่ละคน

ถ่ายทอดออกมาเป็นกวีร่วมกัน

และเปลี่ยนเป็นการแสดงค่ะ

"ถอดความรุนแรง แทนที่ด้วย.."

เราอยากอธิบายว่า

การเป็นทหารมันมีอะไร มากกว่าแค่ยิงคนนะ

มันมีอะไรมากกว่าแค่ กระสุนปืนกันผ้าพันแผล

เริ่มต้นบทกวีด้วย

ทุกวัน ฉัน

ฉันเคยเชื่อมั่น

บนเส้นขอบฟ้า

มันคงไม่มีวันพอ

กวีบทนี้ก็เช่นกัน

กวีร่วมคือ มีการกำหนดคำมาให้

ให้เราเติมต่อเอง

ทำให้เราเข้าถึงความชอกช้ำ ของแต่ละคนครับ

ฉันเคยเชื่อมั่น เอวีคะ อยากเริ่มก่อนมั้ย

ฉันเคยเชื่อมั่นว่า

สิ่งที่ฉันทำนั้นมีเกียรติ

มือที่เคยช่วยและมอบชีวิต

โอบอุ้มทารกน้อย

กินยาคีโม

ส่งต่อความรักอุ่น ๆ ในวันที่หนาวเหน็บ

ที่เส้นขอบฟ้ามีจุดที่จางหาย

หากฉันเอื้อมถึงมันได้ เสียงเหล่านี้อาจเงียบลง

ฉันอาจหมดตัวตน

ใช้พื้นที่ในร่างกายที่ แสนล้ำค่าและอิดโรย

ที่เส้นขอบฟ้า ฉันมองหาสิ่งที่มีความหวัง

เขียนดีมากเลย

สุดยอดเลยค่ะ

ที่เส้นขอบฟ้า อนาคตดูเยือกเย็น

แต่ละคนจะต่อเติม ใส่ความบอบช้ำของตัวเอง

ในบทกวีจะมีความแตกต่าง

ที่คนพูดต้องการสื่อด้วยครับ

แต่มันไม่ใช่

มือสองข้างนี้เคยรัก เคยปลิดชีพ เคยสร้างความเจ็บปวด

ฉันก็เป็นแค่ฉัน

ผู้หญิงคนหนึ่ง ที่เป็นลูกสาว

นักเขียน และผู้รอดชีวิต

บุตรชายผู้เคยแข็งแกร่ง

ที่ซ่อนตัวและขายหน้า

เธอเห็นฉัน แต่ช่วยไม่ได้

แผ่นดินเปลือกไข่

บอบบางแต่เหมาะทำปุ๋ย

ย่อยกระดูกและฝันสลาย ของผู้มีอิสระ

ย่อยสลายและเติบโตบนแผ่นดิน

อย่างเจ๋ง

สื่ออะไรมากมาย

ระบายใส่ผืนผ้าใบ

งานซูเปอร์โบวล์

จะเอาเอฟ16 มาบินโชว์ คนดูก็ตื่นเต้น

คนจะรู้จักนักบินคนนั้น

เรายืนปรบมือ

แล้วก็เริ่มเกม

แต่นั่นแค่ด้านหนึ่งเท่านั้น

อีกด้านที่ต้องถูกนำมาแสดง

ให้คนเห็นชัด ๆ เหมือนกันก็คือ

เรื่องของผลกระทบจากสงคราม

จากน้ำมือของมนุษย์

ผมเคยเจอคนจากเพนตากอน

แล้วขอมีส่วนมากกว่านี้

พวกเขาแนะนำให้ผมรู้จักซีมา

ที่บอกผมว่าพอมีแนวคิด

ที่จะนำเรื่องนี้มาแสดง

ด้วยการอ่านเรื่องที่ตนเองเขียน

ซีมาก็มา แล้วก็บอก

โอ้ เจฟฟรีย์ ไวรท์มาค่ะ

ผมก็ โอเค

คุณรู้เรื่องพวกนี้ดีกว่าผมเยอะ

เริ่มจาก มือสองข้างนี้

ไปจนถึง สิ่งแรกที่คุณควรรู้

ทุกคนพร้อมกันนะครับ

โอเค

หนึ่ง สอง

มือสองข้างนี้

ดีครับ ต่อไป

ก่อนอื่น คุณควรรู้ว่า

เรื่องแบบนี้ไม่มีวิธีที่ง่าย

เอาแค่อันที่อยู่ในกลอนครับ

แค่พวกนั้นพอ

แม่ฉันก็ต้องทนทุกข์

ไม่ว่าจะมีไอเดีย

ความคิด ความกังวลอะไร

แชร์มาเลยครับ

เพราะพวกคุณคือแกนนำ กองกำลังของทั้งหมดนี่

ในหัวฉันคือ เราไปยืนด้วยกันหมด

แล้วมีไฟส่องเวลาอ่านทีละคน

พูดกันทุกเรื่อง นั่นคือประเด็น

ตั้งแต่มะเร็ง การต่อสู้

ความรุนแรงในครอบครัว

จนถึงการข่มขืน

เรื่องทั่วไปให้เรานำมารวมกัน

ฉันว่ามีประโยชน์นะ

อาจจะออกคำสั่ง ให้พวกคุณขึ้นเวที

สั่งแบบทหารเลย

แต่ค่อย ๆ ลดจุดนั้นลงไป

เดินแบบกองร้อยก็ได้

- แต่ - อย่าเลย

อย่ารำลึกถึงมันมากเลย

แต่ถ้ามีอะไรที่แบบ

เป็นแนวนั้นเบา ๆ ก็ได้

หนึ่ง สอง สาม

ช้าลงครับ

กระจายแถวหน่อย

ใกล้ไป ๆ

รู้สึกยังไงกันบ้างครับ

เกลียดครับ

เกลียดการไร้ระเบียบเหรอ

ครับ

การไร้ระเบียบ

การแตกแยก ความเป็นทางการ

ซ้อมเฉย ๆ มันเลยยังไม่จริงจัง

แต่เหมือนผมยังไม่เข้าใจ

แต่ไม่ได้แปลว่ามันไม่ดีนะ

- ผมแค่... - คงไม่ดีแหละค่ะ

ผมแค่ไม่เข้าใจ

หรือเวลาเดินแล้ว ไม่ชอบเพราะมันไม่เร็ว

อยากให้เราหันซ้าย