The Man in the Net

Sự ủng hộ từ khán giả giúp chương trình thành công. Xin hãy ủng hộ đài PBS.

BỘ PHIM CHỨA ĐỰNG NỘI DUNG NHẠY CẢM, TỪ NGỮ NẶNG NỀ VÀ HÌNH ẢNH BẠO LỰC.

2-3 đang vào vị trí. Đã phát hiện ra địch và bắt đầu công kích.

Rõ.

Trực thăng là những cỗ máy phi thường. Bạn có thể bay trên không.

Như Chúa vậy.

Tôi luôn bay dưới tầm 150 mét.

Trên mức 150 mét là vùng giết chóc.

Nên bay dưới mức 60 mét, càng thấp càng tốt.

Việc của tôi là dụ và thu hút hỏa lực.

Tôi là một con chim mồi.

Tôi bị bắn trúng rất nhiều, cũng nhiều lần bắn trúng địch.

Bạn phải hét to nhất có thể để át tiếng đạn bay tới

vì khi đạn xẹt qua tai, bạn có thể nghe tiếng đạn rít.

Bạn không nghe tiếng súng đâu. Có khẩu đại liên cỡ nòng 50 nhả đạn,

đạn cỡ 12,7 li bay thẳng tới chỗ tôi làm máy bay lật ngang.

Tôi bay, lật ngang 90 độ theo hướng kia và nòng súng chĩa lên như tự bắn mình

vì cánh quạt ở ngay trước mặt và tôi cố không để bị kẹt đạn .

Đang bị xoay vòng thế này mà nòng súng bị kẹt đạn là tiêu rồi.

Việt Nam là cuộc chiến trực thăng vận đầu tiên.

Phi công trực thăng đã thực hiện hơn 36 triệu phi vụ.

Phi hành đoàn rải truyền đơn về kẻ thù

và trút hỏa lực vào vị trí của địch,

đưa binh lính, tiếp tế và pháo binh vào chiến trường,

nhanh chóng đưa thương binh ra khỏi chiến trường tới mức

phần lớn đến bệnh viện dã chiến trong vòng 15 phút.

Ron Ferrizzi, con trai của cảnh sát

đến từ khu Swampoodle ở North Philadelphia,

đã đến Việt Nam vào tháng 11 năm 1967.

Ông là trưởng giám sát trực thăng trinh sát Sư đoàn Kỵ binh 1,

hoạt động ở Bãi đáp Two-Bits

ở Tây Nguyên.

Một ngày nọ trở về sau một phi vụ tác chiến,

một nhà báo đã tiếp cận ông.

Và đó là...

một người phụ nữ xinh đẹp.

Một người phụ nữ mắt tròn, đẹp như tượng với mái tóc đẹp.

Trông cô ấy đẹp tuyệt trần.

Ôi chà!

Cô ấy bảo, "Tôi có thể hỏi vài câu không?

Ở ngoài đó thế nào? Cảm giác thế nào khi khẩu đại liên cỡ nòng 50 nhả đạn

cỡ 12,7 li bay thẳng tới chỗ anh?"

Nó khó tả lắm.

Kinh hãi ghê lắm.

Không phải nó rõ như ban ngày à?

Muốn biết nó là thế nào sao? Nhìn đi. Ra ngoài đó xem mấy cái xác ấy.

Tôi muốn đánh cô ta.

Tôi muốn bắn cô ta. Trời ơi! "Cô muốn biết như nào à?

Bùm! Đây nè. Tôi sẽ cho cô nếm mùi. Cô muốn biết cảm thấy ra sao à?

Nếu cô muốn thì tôi cho cô biết. Cô muốn thế à?"

Tôi không muốn kể nữa vì không muốn nhớ lại.

Đúng là điên mà.

Kẻ địch đã bị đánh bại qua các trận chiến liên tiếp.

Bọn họ vẫn tiếp tục hy vọng ý chí chiến thắng của Mỹ sẽ bị phá vỡ.

Vậy thì họ sai rồi.

Năm 1968 chứng minh là một năm bước ngoặt

trong lịch sử của Chiến tranh Việt Nam và Mỹ.

Vào đầu năm,

đã có 485.600 lính Mỹ ở Việt Nam

và các lãnh đạo Mỹ hứa hẹn về triển vọng chiến thắng,

rằng thật sự đã có "ánh sáng ở cuối đường hầm."

Nhưng rồi quân đội miền Bắc phát động một cuộc tấn công lớn

gây ra thất bại nặng nề cho họ,

nhưng về lâu dài, hóa ra là một chiến thắng còn lớn hơn.

Nước Mỹ bị chấn động bởi những vụ ám sát

và đánh nhau trên đường phố vì cuộc chiến và dân quyền.

Tổng thống Mỹ,

một chính trị gia bậc thầy làm việc hết mình,

tiếp tục bị bao vây bởi những vấn đề mà ông không thể giải quyết.

Robert Kennedy, em trai của vị Tổng thống đã bị ám sát

từng gia tăng sự hiện diện của lính Mỹ ở Việt Nam,

đã viết một bài xã luận vào năm đó dường như đúng ý với nhiều người.

"Thế giới chìm trong tình trạng hỗn loạn," ông nói,

trích dẫn lời thơ của William Butler Yeats.

"Mọi thứ sụp đổ, làm tâm điểm không thể giữ vững."

TẬP SÁU - SỤP ĐỔ

Tướng Westmoreland, khi ông nói chưa bao giờ phấn khởi

bằng bốn năm ở Việt Nam,

nhưng phe chỉ trích chưa bao giờ thất vọng hơn lúc này.

Không biết ngài có thể làm rõ vài điều khiến ngài phấn khích như vậy.

Tôi có thể đưa ra một số thống kê có ý nghĩa

như những con đường đang được mở,

số lượng quân địch bị tiêu diệt đã tăng lên và các dữ liệu thống kê khác

cho thấy ta đang có tiến triển và đang thắng thế.

Và tôi có một thái độ tự tin và lạc quan ngày càng chiếm ưu thế trên cả nước.

Với tôi, đây là bằng chứng quan trọng nhất

tôi có thể chắc chắn rằng tình hình đang có tiến triển thực sự.

Vào tối ngày 1 tháng 1 năm 1968,

Hồ Chí Minh đọc thơ chúc Tết qua Đài phát thanh Hà Nội.

Cấp chỉ huy cộng sản diễn giải

đây là trận chiến mang tính quyết định, cuộc Tổng công kích, Tổng khởi nghĩa

mà họ đã chuẩn bị hàng tháng qua sắp xảy ra.

Bí thư Thứ nhất Lê Duẩn,

người khăng khăng đòi tấn công

và từng hạ bệ những ai phản đối

tin rằng lần này sẽ chấm dứt chiến tranh.

Các đơn vị Việt Cộng được quân đội miền Bắc yểm trợ

tấn công đồng loạt vào các thành phố và căn cứ khắp miền Nam.

Lê Duẩn hứa với các đơn vị rằng khi cuộc chiến nổ ra,

người dân miền Nam sẽ nổi dậy và lật đổ chính quyền Sài Gòn,

giống như người dân Việt từng nổi dậy chống lại Nhật

vào tháng 8 năm 1945.

Với việc Sài Gòn bị đánh bại, phía Mỹ sẽ không còn lựa chọn nào

ngoài việc rút khỏi Việt Nam.

Các cuộc tấn công bất ngờ sẽ bắt đầu vào cuối tháng,

vào đầu dịp năm mới Âm lịch, hay còn gọi là Tết.

Việt Cộng trước đó đã thâm nhập vào các thành phố và thị trấn.

Hàng chục ngàn binh lính của quân đội miền Bắc

đã vào vị trí ở miền Nam.

Hàng tấn vũ khí Trung Quốc và Liên Xô nhập lậu

được chuyển tới vị trí tập kết bằng xuồng,

và xe chở hoa, xe tải hai đáy,

rồi chôn trong các cánh đồng lúa bãi rác và nghĩa địa

để chờ thời cơ lấy lên sử dụng.

Hơn 10.000 quân Mỹ và các sĩ quan tình báo dân sự đang làm việc

ở miền Nam Việt Nam,

các dấu hiệu về những diễn biến sắp tới được báo cáo rải rác lên cấp trên.

Các đơn vị địch di chuyển một cách khó hiểu,

các báo cáo thu được của địch mô tả các cuộc tấn công vào nhiều thành phố,

có 11 cán bộ đã bị bắt ở thành phố Qui Nhơn

khi đem theo băng ghi âm ghi sẵn kêu gọi cho người dân địa phương

nổi dậy để chống lại chính quyền Sài Gòn.

Tất cả những điều này đều nói, "Có gì đó sắp xảy ra."

Nhưng bọn tôi không rõ đó là gì.

Tướng Westmoreland cho rằng mình biết.

"Tôi tin kẻ địch sẽ tiến hành chiến dịch tấn công toàn quốc ngay trước Tết,"

ông gửi điện tín tới Washington, "với Khe Sanh là trọng tâm."

Khoảng 30.000 binh lính quân đội miền Bắc đã tập hợp

gần Khe Sanh, cứ điểm mạnh ở cực tây nằm dưới Khu phi quân sự,

được canh giữ chỉ bởi 6.000 lính Thủy quân Lục chiến.

Westmoreland tin quân đội miền Bắc muốn cô lập

và tiêu diệt lực lượng lính Mỹ ở đó,

giống như Việt Minh từng làm với Pháp ở Điện Biên Phủ 14 năm trước.

Westmoreland chắc chắn việc kẻ địch tấn công ở nơi khác

chỉ là sự đánh lạc hướng.

Vị tướng người Mỹ, Frederick C. Weyand vẫn còn nghi ngại.

Ông thuyết phục Westmoreland cho ông rút

phân nửa số quân từ biên giới Campuchia

về các vị trí phòng thủ quanh Sài Gòn để đề phòng.

Đây là một hầm ngầm ở Khe Sanh, một trong hai hầm xi măng còn sót lại

từ ngày đầu cuộc chiến khi Lực lượng Đặc biệt giữ căn cứ này.

Ở đây tối và ẩm thấp.

Anh có thể cảm thấy họ tập trung lực lượng.

Tôi không rõ. Anh có thể cảm thấy họ hoạt động vào ban đêm.

- Ai cơ? - Quân đội miền Bắc ấy.

Ngày 21 tháng 1,

quân đội miền Bắc bắt đầu bắn phá Khe Sanh.

Khi biết về cuộc tấn công ở Khe Sanh,

Lyndon Johnson bắt Hội đồng Tham mưu trưởng cam kết

không để căn cứ thất thủ.

"Tôi không muốn có thêm trận Điện Biên Phủ thứ hai," ông nói.

Tổng thống lắp đặt một mô hình trận địa

ở Nhà Trắng để ông có thể theo dõi cuộc chiến ở đó từng giờ.

Nhưng giả định của Westmoreland và Johnson đã sai.

Khe Sanh là buổi diễn phụ,

các cuộc tấn công vào các thành phố và thị trấn sắp diễn ra

khắp miền Nam mới là buổi diễn chính.

Nhưng những giả định của Bí thư Thứ nhất Lê Duẩn

cũng sắp được thử nghiệm.

Để tổng nổi dậy thành công,

quân đội Sài Gòn, LQVNCH, buộc phải tan rã

và nhân dân miền Nam phải tham gia cuộc cách mạng.

"Mọi suy nghĩ của chúng tôi đều tập trung vào việc kết liễu kẻ thù,"

một vị tướng quân đội miền Bắc nhớ lại.

"Chúng tôi say sưa với suy nghĩ đó."

Được rồi, bọn tôi đã đưa ba người bị thương trên máy bay.

Ít nhất một trong số đó bị thương khá nặng.

Người cứu thương sẽ phải bận rộn trước khi bọn tôi quay về.

Khi cuộc tấn công Tết Mậu Thân đến gần,

cuộc chiến vẫn tiếp diễn với hàng trăm ngàn lính Mỹ tại Việt Nam.

Tôi thấy được hiện thực của chiến tranh, một bài học thực sự cho một bác sĩ trẻ.

Cuộc chiến dường như diễn ra rất thuận lợi theo như bọn tôi thấy.

Cuộc chiến có vẻ diễn ra ổn mà, có gì đâu.

Đại úy Hal Kushner là một sinh viên 26 tuổi vừa tốt nghiệp

trường y ở Danville, Virginia.

Khi đang làm bố của một bé gái ba tuổi và một bé khác sắp chào đời,

ông tình nguyện phục vụ ở Việt Nam

và trở thành bác sĩ ở Sư đoàn Kỵ binh 1.

Trớ trêu thay, tôi đã giảng bài về sự nguy hiểm khi bay đêm. Và tôi đã làm thế.

Tối hôm đó thời tiết rất tệ.

Trời thì tối, còn có mưa và gió.

Khi đang bay, tôi thấy chúng tôi bị chệch về phía tây quốc lộ.

Và tôi biết nó không ổn.

Trong sương mù và mưa, trực thăng của Kushner đâm vào một ngọn núi.

Việc kế tiếp tôi biết là tôi bị treo ngược trong chiếc trực thăng bốc cháy.

Thiếu tá Porcella đã chết.

Tôi vừa nhảy khỏi ra chiếc trực thăng thì nó cứ kêu lên rồi bốc cháy.

Có một khẩu súng máy M60 trên chiếc trực thăng

và mấy viên đạn của nó bắt đầu phát nổ.

Và một vài viên đạn xuyên qua vai trái của tôi.

Tôi thấy Chuẩn úy Bedworth nằm trên mặt đất.

Và ông ấy bị thương rất nặng.

Tôi lấy vài cành cây và nẹp cố định chân ông ấy.

Quy định là phải đợi ở chỗ máy bay rơi cho đến khi được cứu.

Và bọn tôi cứ ngồi đó. Bọn tôi đợi suốt một ngày.

Rồi hai ngày. Bọn tôi không có thức ăn hay nước uống.

Bedworth chết vào sáng ngày thứ ba.

Ông ấy cứ lịm dần.

Lúc ấy buồn lắm.

Tôi nghĩ lựa chọn tốt nhất của tôi là rời khỏi chỗ máy bay