The Mind Benders

Dit verhaal is gebaseerd op experimenten met sensorische deprivatie.

Die experimenten zijn onlangs uitgevoerd aan een aantal Amerikaanse universiteiten.

De gebeurtenissen en personages in deze film zijn echter fictief.

KONINKLIJK INSTITUUT LONDEN

Paddington. De trein naar Oxford.

Taxi, dr. Hall? Taxi.

De trein die gereedstaat op perron 1 gaat naar Oxford.

Professor Sharpey. -Tate, sorry.

Ik heb nog een paar zitplaatsen kunnen regelen.

Gaat het wel? -Ja, hoor.

Zeker weten? -Ja, Londen is erg vermoeiend.

Pardon.

Er bestaat een verhaal over de beroemde dr. Einstein.

Hij reisde op dit traject, vlak voordat hij z'n relativiteitstheorie publiceerde.

En toen stelde hij de vraag: Stopt Oxford bij deze trein?

Ik vind dat een amusante anekdote. -Zeer zeker.

Eén ding vind ik vooral erg amusant aan deze anekdote.

Je kunt het trouwens beter een filosofenmop noemen.

Dit voorval zou hebben plaatsgevonden in…

Sharpey.

De locomotief is gestopt.

O jee, nu komen we te laat.

Hij is dood. Kende u hem? -Het is professor Sharpey.

Wat een vreselijk drama. Hij stond gewoon op en sprong de coupé uit.

Laat de conducteur uw namen noteren.

Bent u een politieagent? -Niet echt.

Dit is z'n aktetas.

Er zit geld in.

Behoorlijk wat geld. Dat kunt u beter aan de conducteur geven.

UNIVERSITEIT VAN OXFORD

Majoor Hall? -Goed gezien.

Ik vergeet nooit een gezicht. De directeur zit in z'n kamer.

U bent toch majoor? Of is het doctor? -Allebei.

U stelt me voor de Hobson-keuze.

Ons werk is deels geheim, dus u mag hier binnenkomen.

Maar ik geef wel m'n mening als directeur van de laboratoria.

Het is slecht voor de werksfeer als een inlichtingenofficier vragen stelt.

Iemand betaalde 1000 pond aan professor Sharpey.

Ik weet wie hij gisteren ontmoet heeft in Londen. Ik heb bewijs voor verraad.

Dat verbaast me niks. Maar u begrijpt niet wat ik bedoel.

Verbaast het u niet? -Natuurlijk niet.

Mocht u Sharpey niet? -Ik was dol op hem.

Ik heb twintig jaar met hem samengewerkt.

Wie ontkent dat hij een briljant fysioloog was, is niet goed wijs.

Hij bedoelde het goed, maar hij was tegen de bom, en pacifistisch en links.

Op politiek gebied was hij zo naïef als een klein kind.

De Amerikanen vonden dat gevaarlijk en ontsloegen hem bij ruimtefysiologie.

Ze konden niets bewijzen.

Zodra hij weer terug was, ontmoette hij allerlei rare snuiters…

…met Centraal-Europese namen en besneeuwde schoenen: 'culturele attachés'.

Dat stelde niks voor. Hij was volkomen integer, tot de laatste paar weken.

Opeens is hij niet meer de humane, oude professor, die zich inzet voor vrede.

Hij neemt geld aan.

Hij praat met professionals in telefooncellen en op parkbankjes.

Dat soort ijzingwekkende zaken horen bij verraad.

Daarom wil ik meer weten over z'n werk van afgelopen zomer en over z'n collega's.

U snapt me nog steeds niet.

Ik wist dat die oude man gevaarlijk was, en ik weet ook dat u hier uw tijd verdoet.

Dr. Longman was toch samen met hem in Amerika?

Werkte hij hier nog met Sharpey?

Nou ja, werk. Longman is al zes weken afwezig.

Voerden ze daarvoor nog steeds experimenten uit?

Ja, naast hun colleges natuurlijk.

Eén aspect ervan noemen ze 'isolatie'. Het is vast wel ergens goed voor.

'Isolatie' lijkt me een goed startpunt. Daar wil ik graag meer over weten.

Dus Longman is er niet? -Dat denk ik niet.

Kan iemand anders me helpen?

Tate heeft meegewerkt aan het onderzoek naar lage temperaturen.

Ik stel u wel aan hem voor.

U bent erg vasthoudend. -Dat is m'n militaire mentaliteit.

Was het echt niet te voorkomen? -Je vraagt naar de bekende weg.

Was er in Paddington nog niks mis? -Hij was moe.

Was het geen ongeluk? Het gebeurde vlak na een station.

Dit kan ik niet goedkeuren.

Ons lab heeft er niets aan als er zo wordt geroddeld.

Neemt u mij niet kwalijk.

Wie is dat? -Sst.

Je moet dat soort praatjes niet aanmoedigen.

Ze zijn nieuwsgierig. Dat leren we ze toch?

Ik begrijp dat we allemaal onder spanning werken.

Vervang je Longman hier? -Hij is ziek.

Ja, ja. Longman heeft zo z'n eigen aanpak. Hij neemt zelfs z'n telefoon niet op.

Nu mag je weer voor hem invallen. Dit is majoor Hall van Militaire Inlichtingen.

We hebben elkaar al ontmoet.

Hij is ook een wetenschapper. -Niet meer.

En hij is geïnteresseerd in 'isolatie'. -Kunt u dat aan me uitleggen?

Ik kan er geen college over geven. Ik weet er even weinig van als u.

Ik weet er niks van. -Dat bedoel ik.

Begin maar met de film. Dan krijgt hij wel een idee.

Sharpey's film? -Ik heb hem hier.

Dan moeten we de jaloezieën sluiten.

Ik moet aan het werk. Kom na afloop maar naar m'n kamer.

Dus dr. Longman heeft met Sharpey samengewerkt in de VS.

Die jaloezie is nog niet dicht.

We zijn zover. Wilt u gaan zitten?

Toe maar, Norman.

Isolatie, deel 1

De noordpoolcirkel in april 1960.

In deze hut verbleef een uiterst moedige Franse geofysicus, dr. Jean Bonvoulois.

Dat vond plaats in de winter van 1959 op 1960.

Met een kleine groep kwamen we in de lente dr. Bonvoulois ophalen.

Hij had de afgelopen vier maanden afgezonderd in het donker doorgebracht.

Indertijd ging het ons om het effect van lage temperaturen.

We wilden weten wat er met mensen gebeurt bij temperaturen ver beneden 't vriespunt.

Die kennis kon worden toegepast bij moderne chirurgie en ruimtereizen.

Dr. Tate en ik spraken met Bonvoulois nadat we hem gevonden hadden.

We hebben toen deze film gemaakt. Let op z'n gedrag.

U hoeft niet bang te zijn. Drink wat.

Waar denkt u dat u bent? -Is dit niet te vroeg?

Nee, het is belangrijk dat we meteen iets vastleggen.

Zeg ons uw naam. Weet u hoe u heet?

Ja, wat… -Uw naam, uw volledige naam.

M'n naam is dr. Jean Bonvoulois.

Wat is dit? -Chocolademelk.

Hoelang was u in de hut? -We moeten onze kennis vergroten.

Hoelang denkt u dat u alleen was? -Alleen? Nee, ik ben niet alleen.

Een paar dagen misschien.

In het begin.

Nee, hij is gekomen.

Wie is gekomen? -Hij is gekomen.

Toen het slecht ging. -Wie was de man die u bezocht heeft?

Geen man, maar een engel.

Kijk naar z'n gezicht.

Kijk alleen maar.

Hij weet het niet. Hij weet niet…

Hij slaapt.

We wilden onderzoeken wat de risico's zijn van leven bij 60 graden onder nul.

We zijn niet trots op de maanden erna. Soms zit je te dicht op een onderwerp.

We voerden enkele experimenten uit.

Daarbij bootsten we de omstandigheden na waaronder Bonvoulois had geleefd.

We maakten een donkere cabine, niet veel groter dan een enorme koelkast.

We gebruikten studenten die zich vrijwillig aanmeldden.

Bij verschillende temperaturen maten we het effect op de proefpersonen.

We maten de gebruikelijke zaken op: lichaamstemperatuur, bloeddruk, polsslag.

Ze hadden allemaal symptomen van disoriëntatie en verwarring…

…net zoals Bonvoulois die had.

Toen kwam dr. Henry Longman langs.

Die deed zelf onderzoek naar de ademhaling.

Hij liep door ons lab en stelde een simpele vraag.

Waarom zou het iets met de temperatuur te maken hebben?

Het had niks met de lage temperatuur te maken.

Want Bonvoulois en onze proefpersonen liepen geen schade op door de kou…

…maar door hun langdurige isolatie.

Een week later veranderden we de naam van het laboratorium in 'Isolatie'.

Met 'isolatie' bedoelen we datgene wat er met iemand gebeurt…

…als je alle prikkels weghaalt.

Wat gebeurt er als hij niks ziet, voelt, proeft, hoort en ruikt.

Wat gebeurt er met het lichaam, vooral met het centraal zenuwstelsel…

…als iemand in volledige isolatie wordt geplaatst.

Deze omstandigheden kunnen zich ook voordoen bij een ruimtevlucht.

Om dit te onderzoeken ontwikkelden we een eenvoudig hulpmiddel.

Als je iemand in deze tank onderdompelt in water op lichaamstemperatuur…

…worden alle prikkels gedurende enige tijd tot een minimum beperkt.

Hij is compleet geïsoleerd, eenzaam en verward.

Door gedrag te bestuderen onder deze omstandigheden…

…betraden we een nieuwe, beangstigende wereld.

Het leek of we letterlijk te maken hadden met de fysica van de ziel.

Einde van Isolatie, deel 1

Zijn er nog meer films?

Sharpey wilde er nog een maken, maar de experimenten zijn nog niet afgerond.

Bleef u sindsdien doorwerken aan 'isolatie'?

Een tijdje wel: de professor, Longman en ik.

Geen studenten? -Alleen wij drieën. Eerst leek het leuk.

Maar uiteindelijk niet meer?

Alleen Longman en Sharpey bleven over. -En toen alleen Sharpey?

Longman is al weken afwezig. -Hoeveel weken?

Weet ik veel. Een assistent houdt niet bij wat de professor uitspookt.

Ongeveer? -Ongeveer zes weken.

Ik wil hem spreken.

Wilt u hem vragen om me te bellen? Calder weet waar ik ben. Alvast bedankt.

Ik lijk wel een dienstmeisje.

Geef dan Mrs Longman deze band maar. -Wat staat erop?

Sir Malcolm Sargant in Helsinki, stiekem opgenomen van de BBC.

Ze zeurt er al maanden om.

Kop op, Doctor. -Ik moet aan het werk.

Als u denkt dat ik niet doorheb dat u Oonagh Longman wilt zien, hebt u het mis.

Is je vader er ook? -Wat is er aan de hand?

Wie is dat? -Gewoon weer zo'n rottige barracuda.

Is hier iemand?

Longman?

Oonagh.

Wie is daar? -Tate.

Kom dan maar naar boven.

Geen hartelijk welkom na al die tijd.

Sorry, zo was het niet bedoeld. Kom maar mee.

Ik kan je geen sigaret aanbieden. Die hebben we opgerookt.

Jij ook? -Rookte ik vroeger niet?

Nee, nooit. -Dan is dat veranderd.

Calder heeft geprobeerd om Longman te bellen.

We hadden de hoorn van de haak. We zijn afgesloten van de buitenwereld.

O, daar wordt cricket gespeeld.

We hebben een mooie, oude auto gekocht, een Lagonda.

Klinkt dat niet als een godin?

Longman is een fantastische chauffeur.

We gaan soms toeren met de kinderen en roepen dan naar mensen op straat.

Maar nooit 's avonds. Dan gaan we alleen.

Gisteravond zaten de koplampen vol muggen en zo.

Wat heeft dit te betekenen? -Ik ben verliefd.

Heeft dat geen betekenis voor jou? Blijkbaar niet.

Het is net als pijn, niet in woorden te vatten.