Shark Queens

In het dierenrijk wordt vaak aangenomen dat mannen dominant zijn.

Maar zijn de grootste en felste haaien in de oceaan vrouwelijk?

Een prachtige, grote witte haai kwam...

onder de boot en verraste ons.

Duik in het beste onderzoek ter wereld...

Wauw. - Het is een vrouwtje.

En ontdek wat nodig is om over de golven te heersen.

Er zijn veel verschillen tussen mannetjes- en vrouwtjeshaaien.

Fascinerend is hun gedrag.

Maar verklaren verschillen in geslacht en gedrag waarom sommige aanvallen?

Alarm aan Amerikaanse stranden.

Er is een haai gespot bij zwemmers op 1,5 meter van de kust.

AFRIKA

ZUID-AFRIKA

In Mosselbaai in Zuid-Afrika onderzoekt Alison Towner de haai...

die verantwoordelijk wordt gehouden voor de meeste slachtoffers.

De grote witte haai.

Als er een haaiensoort is waar je voor moet opaassen...

is wel de witte haai.

Alison gaat op zoek naar een grote witte haai...

om te kijken of vrouwtjes vraatzuchtiger zijn dan mannetjes.

De grootste witte mannetjeshaaien worden ruim vier meter lang.

Maar hoe zit het met de vrouwtjes?

Beide geslachten kunnen erg groot worden...

maar vrouwtjes zijn groter vanwege de voortplanting.

Het zien van een volwassen vrouwtje, is echt een spektakel.

Ze kunnen ruim 6 meter lang worden.

Ze wegen zo'n twee ton.

De grootste gedocumenteerde witte haaien zijn drachtige vrouwtjes.

Er wordt veel van hun lichaam geëist als ze zwanger zijn.

Deze enorme haaien voeden...

tot wel 17 levende jongen in de baarmoeder, elk anderhalve meter lang.

Ze hebben meer honger...

en zoeken voedsel bij de kustgebieden.

Via 'Active Tracking' met een akoestische zender...

krijgt Alison inzicht in de bewegingen van deze mysterieuze vrouwtjes.

Maar eerst moet ze er een merken.

Mosselbaai is een belangrijke plek voor witte haaien.

Voornamelijk omdat hun prooi zich daar verzamelt.

We hebben een zeehondenkolonie met 4000 Kaapse pelsrobben.

Moet je zien. Een haai die een zeehond aanvalt.

Het hoogste aantal in de maag van een witte haai...

was zes Kaapse pelsrobben, geen jongen, maar volwassen.

Ze is het eiland rondgegaan en at zeehond na zeehond na zeehond.

We wisten niet dat ze zoveel in één keer konden eten.

Kunnen zulke vreetaanvallen...

passen bij vrouwtjes die gaan bevallen?

Met de haven van Mosselbaai.

We zijn net op Seal Island.

We gooien aas in het water.

Zo lokken we een witte haai naar de boot.

Deze haaien hebben het beste reukvermogen van alle haaien.

Vrouwelijke witte haaien, die ik de grote meiden noem.

Vaak gaan witte haaien er bij de boot vandoor.

De grote meiden nemen de show over.

Deze roofdieren zijn afhankelijk van de kunst van de hinderlaag.

Vlak voor een aanval zwemmen witte haaien...

met spurts van ruim zes meter per seconde.

Al snel verschijnt de eerste haai.

Het is een groot vrouwtje.

Daar komt ze. Diep. - Ja.

Misschien is ze precies wat Alison zoekt.

Aan de achterkant van de boot. Ze hapt weer toe.

Alison wacht het juiste moment af om de zender te plaatsen.

Ze is er.

Niet te geloven.

We hebben een haai die drie keer uit het water sprong.

Zo vaak dat we dit dier niet kunnen merken.

De haai blijft niet lang genoeg op één plek.

Oké, daar gaan we.

Zo'n onvoorspelbare haai merken is te gevaarlijk...

voor zowel Alison als de haai.

Het is veel te moeilijk. Dat is wetenschap, vol verrassingen.

Witte haaien hebben een eigen karakter.

Persoonlijkheid bij dieren is een nieuw onderzoeksgebied.

Een wetenschapsteam heeft de missie...

om de geest van de haai te begrijpen.

Uit de diepte van de Indische Oceaan...

op 966 km van de dichtstbijzijnde landmassa...

ligt het koraalatol Fuvahmulah.

FUVAHMULAH.

Lokale vissers gooien al eeuwenlang bloed en ingewanden van vissen in zee.

Onopzettelijk roepen ze een geducht roofdier op uit de diepte.

Dr Thomas Vignaud is haaiengedragsexpert...

gespecialiseerd in het karakter van stierhaaien.

Nu gaat hij een andere gevreesde soort ontmoeten...

De tijgerhaai.

Nergens anders kom je zo dicht bij tijgerhaaien.

Heel ondiep water, dicht bij de kust.

Maar een paar meter verderop.

Thomas hoopt door deze unieke omstandigheden...

het karakter van de haaien te kunnen bepalen.

Mannetjes hebben meer energie en bewegen sneller.

Ze zijn ook slanker en voorzichtiger.

Vrouwtjes zijn meestal zelfverzekerd en dapper. Ze komen veel dichterbij.

Ik weet dat er haaienkarakters zijn.

Het is moeilijk om wetenschappelijk te onderzoeken.

Je moet het vertalen in metingen in de loop der jaren.

Dit is het moeilijke.

Hé, haai.

Zo dicht aan de oppervlakte.

Thomas' hypothese is dat elke haai z'n eigen karakter heeft.

Als dat klopt, is dat een teken van intelligentie...

waardoor we haaien anders gaan zien.

Het gaat stormen. Er zijn golven.

Hopelijk is het zicht goed. Als we de haaien niet goed zien...

kan het gevaarlijk worden.

Als vrouwelijke karakters verschillen van mannelijke...

kan dit onderzoek verhelderen waarom een haai aanvalt?

George Burgess bestudeert aanvallen van haaien op mensen.

De drie gevaarlijkste haaiensoorten...

voor mensen zijn witte haaien, stierhaaien en tijgerhaaien.

Deze drie zijn goed voor ongeveer 80 procent van de dodelijke aanvallen...

in het internationale overzicht van haaienaanvallen.

Het opstellen van een profiel van een killerhaai begint bij de grootte.

De grootte is natuurlijk het belangrijkste.

De haai moet groot genoeg zijn om schade aan te richten.

Over het algemeen worden vrouwtjes groter dan mannetjes.

Zouden vrouwtjeshaaien met hun fysieke overwicht dominanter zijn...

en agressiever dan mannetjes?

Thomas wil erachter komen.

Hij volgt het rif richting de rand.

Vanaf hier gaat de zeebodem naar een diepte van ruim 4800 meter.

Ik zie hier geen haaien. Jammer van het zicht.

Uit deze diepte komen de haaien.

De tijgerhaaien komen maar zijn het mannetjes of vrouwtjes?

Ze kunnen wel 5 meter lang worden.

Wauw. Zag je dat?

Ze hebben het meest diverse dieet van alle soorten haaien.

De tijger staat bekend als een aaseter die bijna alles eet.

Wauw. Dit is een mannetje. Dit zijn z'n claspers.

De voortplantingsorganen onderscheiden de seksen.

Deze mannetjes zijn zo'n drie meter lang...

en vertonen schichtig gedrag.

De mannetjes verspreiden zich.

Er is een veel grotere haai aangekomen.

Wauw. Moet je dit vrouwtje zien.

Er verschijnt een vrouwtje van vier meter lang.

Ze komt op het eten af.

Ze slikt de hele tonijnkop in één hap door.

Dit vrouwtje staat vooraan in de rij.

Thomas ziet overeenkomsten tussen stierhaaien en deze tijgerhaaien.

Maar hoe zit het met de karakters...

van mannetjes- en vrouwtjeshaaien?

Ik had de kans om ruim 1000 uur bij stierhaaien in Fiji door te brengen.

Het was een mooie kans...

om over hun gedrag en persoonlijkheid te leren.

Je kunt zien welke dominant is...

en welke waarschijnlijk geen gevecht aangaan.

Dominante vrouwtjesstierhaaien gedragen zich net als tijgerhaaien.

Dit is Ninja, één van m'n favoriete stierhaaien.

Een indrukwekkend vrouwtje. Heel slim. Zo behendig, heel vaardig.

Die grote vrouwtjes hebben echt uitstraling. Ze zijn heel bijzonder.

Ze waren veruit de dominantste.

Net als bij tijgerhaaien. Het vrouwtje lijkt...

bij beide soorten dominant te zijn over mannetjes.

Nu gaat hij de persoonlijkheden evalueren en in een database zetten.

Met een numerieke schaal beoordeelt hij het gedrag van tijgerhaaien.

Zo classificeert hij ze van veilig tot gevaarlijk voor mensen.

Ik schrijf op welk gedrag ik zie in verschillende situaties.

Als een haai een vissenkop opeet, is dat één situatie.

Een haai die naar mij komt, een mens, is een andere situatie.

Met een ethogram bekijkt Thomas het karakter van de haaien.

Hij geeft een score van één tot tien.

Eén is erg verlegen. Tien is heel dapper.

Als ik het gemiddelde neem...

geeft dat een idee van hoe dapper of schuw de haai is.

Dan kan ik deze haai vergelijken met andere.

Dit mannetje durft niet in m'n buurt te komen.

Dit is een drie.

Dit vrouwtje vertoont stoer gedrag. Waarschijnlijk een zeven of een acht.

Vanaf het begin scoren de vrouwtjes hoger dan de mannetjes.

Als je duizenden uren met haaien doorbrengt...

leer je ze zo goed kennen dat je kunt voorspellen...

wat ze gaan doen.

Je krijgt een speciale band met ze. Het is geweldig.

Beoordeling van gedrag over langere tijd...

duidt het gemiddelde gedrag van elke haai.

Dit kan unieke persoonlijkheden laten zien.

Als haaien verschillende persoonlijkheden hebben...

is dit dan het gevolg van ervaring...

hun omgeving of ligt het aan hun genen?

Hé, Thomas. - Eric. Leuk je te zien.

Professor Eric Clua en zijn assistent Clementine Seguigne komen erbij.

Eric is marien bioloog gespecialiseerd in haaiengedrag...

en mens-haai-conflicten.

Ik wil het gedrag van haaien beter begrijpen.

Erics theorie kan aanvallen op mensen verklaren.

Als je aanneemt dat haaien een persoonlijkheid hebben...

is elke haai anders dan de andere.

De meeste haaien durven geen mensen aan te vallen.

Je hebt misschien een paar zeldzame, disfunctionele dieren...

die dat doen. We noemen ze 'probleemindividuen'.

Deze probleemindividuen zijn haaien...

die bijzonder gedrag vertonen.

Sommige haaien vallen vaker mensen aan...

vooral als ze nieuwsgierig zijn.

99,9 procent van de populatie zal nooit een mens aanvallen.

Maar dan heb je er één die het herhaaldelijk doet.

Gevaar in de branding. Strandwachten op haaienpatrouille.