Life

Đại dương, môi trường sống lớn nhất trên Trái Đất

và là nơi không thể ở được đối với chúng ta

loài sống trên cạn.

Vậy mà 1 tỷ năm trước

đây là nơi duy nhất trên hành tinh tồn tại sự sống.

Ngày nay, con cháu của những dạng thức sống sơ khai đó

vẫn tiếp tục phát triển mạnh.

Chúng chia sẻ biển cùng với loài cá

nhưng đông hơn chúng gấp 10 lần.

Chúng không có xương sống

và đã tiến hóa thành vô số dạng sống khác nhau.

Một số thì khổng lồ, có não lớn và thông minh

Số khác thì rất nhỏ.

Cho đến nay chúng đã tạo nên hệ sinh thái lớn nhất hành tinh.

Chúng là những sinh vật biển không xương sống

những sinh vật của biển sâu.

Chúng đã cư trú ở mọi ngóc ngách của đại dương

và có 1 loạt giải pháp dị thường

cho vấn đề sinh tồn.

SINH VẬT BIỂN

Đại dương không đồng nhất chút nào.

Những khác biệt về độ sâu, nhiệt độ, ánh sáng và dòng biển

đề ra những thách thức riêng.

Sâu xuống dưới 1 dặm rưỡi, những miệng nước nóng này

phun trào dòng nước cực nóng lên tới 450 độ C

qua những kẽ nứt trong lớp vỏ Trái Đất.

Bất chấp áp suất cực lớn

bóng tối bao trùm và nhiệt độ nóng bỏng

Tổ tiên của mọi sinh vật sống có lẽ đã tiến hóa

chỉ ở nơi như thế này

Loài giun Pompeii

Được gọi tên như vậy

vì khả năng sống ở nhiệt độ cao của chúng.

Chúng sống ở những miệng phun nước nóng

chung với cua và giun ống dài 2m.

Chúng chỉ sống được ở đây

bởi chúng có thể ăn vi khuẩn phát triển mạnh

quanh miệng phun nước nóng.

Những tập đoàn sinh vật này cực hiếm.

Chẳng ngạc nhiên lắm, hầu hết sự sống phát triển mạnh

ở sát gần mặt biển

nơi việc kiếm ăn dễ hơn nhiều.

Đây là loài nhuyễn thể, loài giáp xác hình tôm nhỏ xíu

Đàn nhuyễn thể có thể đạt đến số lượng kinh ngạc

60 ngàn con trong 1 mét khối

Về đêm, chúng trồi lên mặt nước để ăn các phiêu sinh vật.

Nơi đây, trong biển Cortez của Mexico,

Đám nhuyễn thể thu hút đủ loại kẻ săn mồi

từ cá voi lưng gù đến những đàn cá ăn thịt.

Còn 1 kẻ săn mồi khác đến từ biển khơi

Mực ống Humboldt.

Dài 2m, chúng mang tiếng

là kẻ ăn thịt người.

1 con thôi đã đủ ghê gớm

nhưng đây là một đàn hàng trăm con.

Chúng là những tay thợ săn cực kỳ thông minh.

Thị lực của chúng thật khác thường.

Chúng có những xúc tu mạnh mẽ

những giác mút có 70.000 móc bao quanh.

và cái mỏ sắc như dao cạo để xé thịt con mồi.

Bây giờ đàn cá nhận ra chúng đang bị tấn công

vì thế chúng tập hợp nhau lại để đảm bảo an toàn.

Nhưng đàn mực ống Humbolt cũng săn theo nhóm

dồn đàn cá về phía những tảng đá.

Đàn mực làm cho màu đỏ và màu trắng rực sáng lên

với ý định không chỉ là

làm cho con mồi của chúng hoang mang

mà còn để báo hiệu cho những con khác biết

khi chúng sắp tấn công.

Số lượng mực Humboldt tăng lên nhanh chóng.

Nhưng chúng vẫn còn những bí ẩn.

chúng biến vào biển khơi nhanh như khi chúng đến

Cách Nam Cực 800 dặm

trong bóng của ngọn núi lửa âm ỉ Erebus

nhiệt độ trong mùa đông xuống đến âm 40 độ.

Có lẽ đây là nơi cuối cùng hy vọng tìm thấy sinh vật biển.

Giờ đang là thời điểm bắt đầu mùa Xuân ở vùng địa cực

và lần đầu tiên sau nhiều tháng, ánh sáng chiếu tới biển

ở bên dưới lớp băng.

Thời tiết rất lạnh

và bóng tối bao trùm hầu như quanh năm

vì vậy điều kiện sống không giống như vùng biển khơi nơi khác.

Tuy vậy ở McMurdo Sound, sự sống vẫn phát triển

Sinh vật nơi đây phát triển cực kỳ chậm.

Nhưng điều đó có nghĩa là

chúng có thể sống rất thọ và đạt kích thước rất lớn

và điều đó xảy ra với số lượng loài nhiều đến mức ngạc nhiên.

Những con giun ăn thịt Nemertine dài 3m

sao biển màu đỏ và nhím biển trải thảm khắp đáy biển.

Con giun gớm ghiếc này sẽ ngốn hầu như mọi thứ

và liên tục rà soát đáy biển để tìm thức ăn.

Động vật đang tụ ở đây thành các nhóm như vậy vì vật này

xác một con hải cẩu non.

Đống thức ăn to như vậy có lẽ chỉ có 1 lần trong 10 năm

Nhưng xác hải cẩu chẳng dễ dàng ăn.

Loài giun Nemertine có cái mõm như một cây lao móc

có thể xuyên thủng lớp da của cái xác đó.

Quả là việc khó khăn hơn đối với loài sao biển.

Chúng ăn bằng cách thò dạ dày qua cái miệng của chúng.

Khi con sao biển này ép dạ dày của nó

vào lớp da của hải cẩu

nó tiết dịch tiêu hóa làm phân hủy các mô

của con hải cẩu.

Nhưng tốn thời gian.

Những con ăn xác thối này sẽ ăn ở đây suốt mùa Hè

cho tới khi con hải cẩu này

chỉ còn là bộ xương trơ trọi.

Các vùng nước nông chỉ chiếm một phần nhỏ xíu

của thế giới đại dương.

90% thế giới đại dương là biển khơi.

Các dòng hải lưu của nó mang sinh vật đi xa hàng ngàn dặm.

Bậc thầy của cuộc sống du cư này là loài sứa.

Một cuộc sống trôi giạt trong đại dương trống vắng

có thể là cuộc sống cô độc

nhưng không phải đối với loài sứa này.

Loài sứa thường

Những đàn sứa như thế này không phải là tình cờ.

Tất cả những cá thể này hùa nhau đẻ trứng

khi nhiệt độ và dòng chảy thích hợp.

Ấn định thời điểm này đảm bảo cho con chúng

kiếm được phần lớn thức ăn

khi phiêu sinh vật phong phú vào cuối mùa hè.

Loài sứa không có não và cũng chẳng có máu.

Nhưng chúng có các mắt đơn

giúp chúng phân biệt được giữa sáng và tối.

Và chúng có thể di chuyển không lệ thuộc dòng hải lưu

bằng hình thức phản lực đẩy đơn giản

Mọi loài sứa đều có các xúc tu có ngòi châm nọc độc

để kiếm thức ăn.

Khi chúng co bóp cơ thể

những chiếc xúc tu này chặn các phiêu sinh vật lại

rồi đẩy tới miệng của nó nằm ở trung tâm.

Một đàn khoảng 100 ngàn con sứa có ngòi độc

coi bộ là cảnh tượng làm nhụt chí đối với một kẻ săn mồi.

Nhưng không phải là đối với con sứa này.

Một con sứa hình trứng ốp la khổng lồ.

Nó là một sát thủ.

Vũ khí của nó là các tế bào hình mũi lao phủ lên các xúc tu.

Khi chúng chạm vào nạn nhân

liền cắm phập vào.

Rồi con sứa kéo nó về phía con mồi.

Vài con sứa thường may mắn tự kéo mình thoát ra khỏi.

Nhưng phần lớn chỉ có 1 kết quả duy nhất

chết.

Loài sứa giống như rất nhiều loài sinh vật biển không xương sống

có cơ thể mềm mại, dễ bị tổn thương.

Chúng được bảo vệ bởi các tế bào có chất độc.

Nhưng có những kiểu tự vệ khác.

Lớp vỏ giáp.

Đây là những con cua nhện.

Chúng sống phần lớn cuộc đời ở vùng nước sâu.

Nhưng mỗi năm 1 lần, ngoài khơi bờ biển Nam Australia

250 ngàn con cua

bắt đầu chuyến hành trình dài tới vùng nước nông.

Chúng đến đây vì tất cả có cùng chung một vấn đề.

Mỗi con cua đã mang cùng 1 vỏ giáp trong 1 năm.

Và nó đang trở nên chật chội khó chịu

Vì vậy rốt cuộc mỗi con cua phải trút bỏ lớp vỏ của nó

và tạo một cái vỏ lớn hơn.

Việc thay vỏ cũ là tiến trình đòi hỏi phải khéo léo

là điều có thể hiểu được

Đầu tiên con cua mọc ra

một cái vỏ hoàn toàn mới bên trong cái vỏ cũ.

Rồi nó gập người nó lại để đẩy cái vỏ của nó

tách khỏi phần lưng.

trước khi nó tự ra khỏi cái vỏ 1 cách thận trọng.

Lũ cua nhện không chỉ đến đây để lột vỏ mà còn để giao phối.

Và chúng nắm lấy cơ hội này với sự hăng hái hết mức.

Tuy vậy việc tập trung đông đảo lại nảy sinh một trở ngại.

Nó thu hút những kẻ săn mồi.

Một con cá đuối.

Dù đang có rất nhiều mồi ngon

con cá đuối có vẻ như phớt lờ.

Có lẽ số đông tạo nên sự an toàn

dù không phải mọi con cua đều sẵn sàng tin vào điều đó.

Cảnh báo lan truyền đi trong đàn cua.

Nhưng thực ra, phần lớn chúng an toàn

Con cá đuối này đang rất khó chọn.

Nó chỉ thích con có cái vỏ mềm nhất

Hầu hết những con cua là mới lột vỏ đây.

Một khi mục tiêu đã được chọn, sẽ chẳng thoát khỏi.

Khi vỏ giáp mới đã cứng

đàn cua trở về biển khơi nơi tương đối an toàn

chỉ bỏ lại những cái vỏ cũ trống rỗng của chúng

Giống như loài cua nhện

hành vi của hầu hết các sinh vật biển

được điều khiển bởi một hệ thần kinh rất đơn giản.

Nhưng cũng có ngoại lệ.

Loài mực này là 1 trong số những sinh vật

thông minh nhất đại dương.

Nó có bộ não rất lớn.

Thực ra, nó lớn hơn so với kích thước của nó

hơn hầu hết các loài cá hay loài bò sát.

Đời sống của nó vừa phức tạp lại đầy mối dan díu vụng trộm

Loài mực Australia khổng lồ thường sống đơn độc

nhưng chỉ 1 lần trong cuộc đời ngắn ngủi của chúng

chúng phải đến với nhau để giao phối.

Khi con cái đến gần nơi giao phối truyền thống

1 trong những con đực lớn nhất bắt đầu chú ý đến nó.

Nó cùng với con đực tách ra khỏi đám tình địch