The Man in the Net

Sự ủng hộ từ khán giả giúp chương trình thành công. Xin hãy ủng hộ đài PBS.

Chấm dứt chiến tranh!

Chấm dứt chiến tranh!

Chấm dứt chiến tranh!

Nước Mỹ!

Em trai tôi đến đón tôi ở Căn cứ Không quân Travis.

Tôi nhớ nó có chiếc xe Valiant cũ và chúng tôi gặp nhau ở nhà ga.

Gặp nó tôi mừng lắm. Tôi yêu thằng em tôi.

Nó bảo, "Em không muốn anh giận, nhưng ta chắc sẽ gặp rắc rối khi chạy ra ngoài".

Tôi mới nói, "Rắc rối gì? Anh vừa từ Việt Nam về. Em nói gì vậy?"

Tôi cũng biết là có bất ổn.

Nhưng khi bọn tôi leo lên xe rồi lái xe ra khỏi nhà ga,

bọn tôi phải vượt qua mấy người biểu tình

đang đập cán cờ biểu ngữ vào xe ,

hầm hè, đập cửa sổ, la hét những lời tục tĩu với tôi.

Đó là lời chào đón về Mỹ của tôi.

Tôi bị sững sờ.

Tôi chưa bao giờ cảm thấy

giận dữ với những người biểu tình phản chiến.

Đó là lập trường chính trị hợp pháp.

Với những người hành xử như thế,

tôi nghĩ họ đã không đúng.

Đó là một sự đau lòng, "Tại sao lại làm như thế?"

Ý tôi là, họ đâu biết tôi là ai. Và nó cứ lặp đi lặp lại.

Vào mùa xuân năm 1970,

bất chấp sự ồn ào về cuộc xâm lược Campuchia

và giết hại bốn sinh viên ở Đại học Kent State,

điểm tựa của Tổng thống Nixon về cái gọi là

"số đông thầm lặng" có vẻ vững chãi.

Cuộc thăm dò của Gallup cho thấy đa số dân Mỹ

đổ lỗi cho các sinh viên chứ không phải Vệ binh Quốc gia về việc đã xảy ra.

Tại cuộc biểu tình phản chiến ở Manhattan,

hàng trăm công nhân xây dựng đội mũ bảo hộ

tấn công người biểu tình

khiến 70 người nhập viện.

Vài ngày sau, khi các công nhân tuần hành ở Tòa thị chính

Nixon viết thư cho chủ tịch công đoàn của họ

rằng ông thấy rất hài lòng

"khi thấy sự ủng hộ nhiệt thành dành cho đất nước chúng ta

thể hiện trong cuộc tuần hành có trật tự và đầy cổ vũ".

Anh thấy sao về mấy công nhân tấn công người biểu tình thứ Sáu tuần rồi?

Đừng gọi đó là tấn công.

Họ bị kích động mà. Bọn tôi đi làm để kiếm sống.

Mỗi ngày bọn tôi làm việc trong trời lạnh, mưa, tuyết.

Vậy mà bọn tôi bị bọn... Quên đi, tôi không muốn nói về nó nữa.

Ai cũng có thể cầm cờ Việt Cộng, vẫy nó trên đại lộ này

và chẳng bị sao cả. Với tôi, đó là không yêu nước.

Khi quân đội Mỹ rút khỏi Campuchia

vào cuối tháng Sáu,

Nhà Trắng báo cáo rằng họ đã giết 11.349 quân địch,

thu được 22.000 vũ khí,

phá hủy 11.688 hầm trú ẩn và các doanh trại.

Nhưng sau nhiều năm chiến đấu,

ngày càng nhiều người Mỹ mệt mỏi với cuộc chiến,

muốn rút khỏi Đông Nam Á,

và không muốn Tổng thống mở rộng xung đột hơn nữa.

Trong số những đại diện dân cử ở Quốc hội,

tinh thần phản chiến ngày càng tăng.

Tổng thống vừa tìm kiếm cách giữ thể diện

để kết thúc chiến tranh, vừa tiếp tục rút quân.

Nước Mỹ!

Nhưng ngay cả khi con số thương vong của phía Mỹ giảm,

bất đồng giữa những người Mỹ ngày càng lớn,

chia rẽ cộng đồng, hàng xóm, và kể cả gia đình.

Chấm dứt chiến tranh!

Nixon đã bị thuyết phục giống như Lyndon Johnson,

rằng phong trào phản chiến do Hà Nội, Bắc Kinh và Mát-xcơ-va giật dây.

"Bên trong các cánh cổng sắt của Nhà Trắng,

tâm lý bị bao vây bắt đầu xuất hiện", một phụ tá của Nixon nhớ lại.

"Giờ là chúng ta chống lại địch.

Dần dần, khi hàng ngũ của ta hẹp dần

thì hàng ngũ của địch bắt đầu tăng lên".

Tôi nghĩ Chiến tranh Việt Nam đã đâm một nhát

vào trái tim nước Mỹ.

Nó phân cực hóa nước Mỹ

ở mức độ chưa từng có kể từ trước thời Nội chiến.

Và thật không may, chúng ta chưa bao giờ thoát khỏi tình trạng đó,

- chưa bao giờ trở lại như cũ. - Chấm dứt chiến tranh!

- Nước Mỹ! - Chấm dứt chiến tranh!

TẬP CHÍN - LÒNG TRUNG THÀNH BẤT KÍNH

Chấm dứt chiến tranh!

Cảm ơn rất nhiều,

và chào mừng đến với ấn bản đặc biệt của The David Frost Show .

Đích thân Phó Tổng thống muốn tranh luận với các sinh viên,

và chúng tôi đề xuất phương thức mà ông muốn tiến hành.

Chào mừng Eva Jefferson đến từ Đại học Northwestern,

từng điều trần trước Ủy ban Scranton về bất ổn tại trường đại học

và theo học ngành Khoa học Chính trị.

- Đúng chứ? - Vâng.

Eva Jefferson có bố đã phục vụ ở Việt Nam,

bấy giờ là Chủ tịch Hội sinh viên ở Đại học Northwestern.

Sau vụ ở Đại học Kent State, bà đã ngăn những người biểu tình cuồng nộ

thiêu rụi cơ sở Huấn luyện Sĩ quan Dự bị ở trường của bà...

và sau đó điều trần trước Ủy ban Tổng thống

để điều tra nguyên nhân bất ổn của sinh viên.

Bà đã cảnh báo rằng nhiều sinh viên trở nên rất bức xúc

khi cảm thấy không có lựa chọn nào

ngoài việc dùng bạo lực.

Chúng tôi hân hạnh chào đón Phó Tổng thống Mỹ,

Spiro T. Agnew.

Để tôi nói lại về câu cô nói,

rằng cách duy nhất để xã hội chú ý

- là đánh bom các tòa nhà. - Điều tôi cố làm

trước Ủy ban Scranton là giải thích động cơ để người ta cho nổ tung tòa nhà.

Tôi không nói tôi ủng hộ việc này, nếu ông đọc kỹ lời điều trần của tôi,

ông sẽ thấy thế.

Nó kiểu như, thay vì xem kỹ những lời tôi đã nói,

tôi rất bực.

- Tôi trả lời được chứ? - Ông làm bố mẹ sợ các con của mình.

Nhưng chúng là con cái của ông, của bố mẹ tôi, của đất nước này.

Các ông khiến mọi người sợ họ. Tôi nghĩ đây là trò chơi khăm.

Có sự bất đồng ý kiến một cách chân thành,

nhưng cách mà các ông làm người ta sợ nhau

làm chia rẽ mọi người, và có lẽ ông muốn thế,

nhưng tôi nghĩ...việc này chỉ gây tác động tai hại cho đất nước.

Nói trước là tôi không muốn chia rẽ mọi người.

Nếu đúng thế thì tôi đã không ở đây tối nay. Và để tôi nói lại

về kiểu suy luận rằng bạo lực là cách duy nhất để đạt được kết quả.

Tôi đã cố giải thích cho ông lí do mà các sinh viên làm cách mạng công khai.

Ông không nghe gì cả.

- Tôi bực quá. - Cô ủng hộ cái gì?

Họ đã cố thủ lợi chính trị khi biến bọn tôi trở thành

những người đáng sợ, kinh khủng, bạo lực.

Không phải. Bọn tôi chỉ chống chiến tranh.

Bọn tôi cho chiến tranh là sai trái và bị lừa dối, rồi đổ ra đường biểu tình.

Nước Mỹ luôn có truyền thống phản kháng.

Chúng ta lập ra nước Mỹ nhờ phản kháng người Anh.

Nên việc khiến mọi người sợ con mình là việc sai trái,

nhưng họ làm thế. Họ đi gieo rắc nỗi sợ hãi.

Đó là huynh đệ tương tàn.

Anh có thể nói, "Nhưng họ là cộng sản". Ừ, họ là cộng sản.

"Họ là mấy người Việt xấu xa nhất trên thế giới.

Còn bọn tôi là người Việt tốt". Nhưng hãy đối mặt việc người Việt giết người Việt.

Phủ nhận thế nào được?

Nếu không gọi là huynh đệ tương tàn thì gọi là gì?

Làm sao... tôi giải thích với con cháu sau này?

Việc đánh sang Campuchia

đã tạm thời làm quân đội miền Bắc giảm đổ quân và trang bị sang đó,

nhưng họ vẫn đổ xuống Đường mòn Hồ Chí Minh ở Lào.

Nhà Trắng muốn chặn luôn đường đó.

Nhưng lần này, quân đội Sài Gòn phải tự lực cánh sinh.

Đến cuối năm 1970, Lưỡng viện của Quốc hội

đã cấm tất cả nhân viên ở Mỹ,

thậm chí là các cố vấn và Lực lượng Đặc biệt,

đi qua biên giới.

Ngày 8 tháng 2 năm 1971, 17.000 binh lính LQVNCH

bắt đầu tiến sang Lào để phá hủy căn cứ của địch trong rừng

và cắt đứt Đường mòn Hồ Chí Minh.

Phía Mỹ chỉ có thể yểm trợ không quân.

Nixon và Cố vấn An ninh Quốc gia của ông,

Henry Kissinger, tin rằng nếu chiến dịch thành công

sẽ thúc đẩy nhuệ khí ở Sài Gòn

và chứng minh cho Hà Nội và người dân Mỹ

rằng LQVNCH có thể tự thân chiến đấu và giành chiến thắng,

Việt Nam hóa chiến tranh có hiệu quả.

Mục tiêu của họ là tổng kho hậu cần của quân đội miền Bắc

ở thị trấn bị bỏ hoang Sepon.

Tình báo Mỹ tin rằng có không tới 22.000 binh lính quân đội miền Bắc trong khu vực.

Nhưng hóa ra có tới 60.000 quân địch

và chỉ huy của họ biết chỉ có một con đường

mà LQVNCH sẽ tiến công.

Harry Huế, người đã chống cộng

suốt tám năm, nằm trong lực lượng xâm lược.

Trước khi sang Lào,

tôi linh tính thấy lần này đi sẽ không quay lại.

Đó là "nhiệm vụ bất khả thi".

Tôi nói với cố vấn của tôi,

Thiếu tá David Wiseman,

"Dave, nếu tôi có mệnh hệ gì,

hãy chăm sóc vợ và các con của tôi".

Dù các đơn vị riêng rẽ của LQVNCH đã chiến đấu dũng cảm,

cuộc xâm lược vẫn thất bại.

Gần một nửa trong số 17.000 quân lính của quân đội Sài Gòn

tấn công sang Lào đã thiệt mạng, bị thương hoặc bị bắt.

Tiểu đoàn của tôi bị bao vây.

Tôi bị thương ba lần.

Có biết bao nhiêu người trong tiểu đội của tôi còn sống không?

Chỉ khoảng 55 người và tôi.

Và biết bọn tôi sang đó với bao nhiêu người không? Khoảng 600.

TÙ NHÂN CHIẾN TRANH LQVNCH

Vào cuối tháng Ba,

khi lực lượng QLVNCH còn sống sót rút về biên giới vào miền Nam Việt Nam,

đám đông những phụ nữ khóc lóc, trẻ con và người già,

mặc đồ tang trắng,

cầu xin tin tức về những người lính đã mất tích.

Ở Việt Nam, người chết phải được mai táng tử tế

để linh hồn của họ có thể yên nghỉ,

và gia đình của họ cần biết họ chết lúc nào

để có thể cúng giỗ họ mỗi năm.

Ngay cả trước khi cuộc tấn công kết thúc, Tổng thống Nixon đã nói với phụ tá,

"Chúng ta phải tuyên bố chiến thắng, dù kết quả ra sao đi nữa".

Tôi đã theo dõi chiến dịch,

quân đội Sài Gòn không giỏi như ta nghĩ.

Chúng ta biết thế rồi.

Nhưng Henry, tôi vô cùng mệt mỏi về chuyện chết tiệt đó.

Tôi không nghĩ họ sẽ có đủ sức đâu.

Đó là điều tôi lo ngại.

Tôi thà bảo họ dừng lại, rồi ta rút quân về nước

và mong đừng có gì xảy ra trước năm 1972. Hãy đối mặt đi.

Và nếu muốn tái tranh cử, hãy nhớ giải quyết cho xong vụ này.