Woyzeck

Σε μια μικρή πόλη, δίπλα σε μια μεγάλη, ήσυχη λίμνη...

Αργά, Βόυτσεκ... αργά!

Με το μαλακό... Με ζαλίζεις.

Τι θα καταλάβω αν με τελειώσεις δέκα λεπτά νωρίτερα;

Βόυτσεκ, έχεις 30 όμορφα χρόνια να ζήσεις ακόμα, 30 χρόνια.

Δηλαδή 360 μήνες και μέρες, ώρες, λεπτά...

Πως θ΄αντιμετωπίσεις αυτή την τεράστια ποσότητα χρόνου;

Λέγε λοιπόν, Βόιτσεκ;

Μάλιστα, κύριε Λοχαγέ.

Φοβάμαι πολύ για τον κόσμο...

...όταν σκέφτομαι την αιωνιότητα.

Απασχόληση, Βόιτσεκ, απασχόληση!

Το αιώνιο... είναι αιώνιο...

...είναι για πάντα, θα συμφωνείς.

Αλλά πάλι, δεν είναι κιόλας. Είναι μια στιγμή!

Μια στιγμή.

Βόιτσεκ, τρομάζω όταν σκέφτομαι ότι ο πλανήτης περιστρέφεται σε μια μέρα.

Τι χάσιμο χρόνου. Και που οδηγεί όλο αυτό;

Βόιτσεκ, δεν μπορώ να δω ανεμόμυλο να γυρίζει, χωρίς να μελαγχολήσω.

Μάλιστα, κύριε Λοχαγέ.

Βόιτσεκ, έχεις πάντα αυτό το κυνηγημένο ύφος στο βλέμμα σου.

Ένας καλός άνθρωπος δεν το΄χει.

Ένας καλός άνθρωπος που έχει καθαρή συνείδηση.

Πες κάτι επιτέλους! Πως είναι ο καιρός σήμερα;

'Ασχημος, κ. Λοχαγέ.

'Ασχημος.

-Αέρας... -Κι εγώ το νιώθω.

Κάτι αλλάζει απότομα εκεί έξω.

Πρέπει να είναι έρχεται από νότο προς βορά.

Μάλιστα, κύριε Λοχαγέ.

Νότιος - Βόρειος.

Μα είσαι χαζός. Απίστευτα χαζός.

Βόιτσεκ, είσαι καλός άνθρωπος.

Αλλά, Βόιτσεκ, δεν έχεις φραγμούς.

Φραγμούς... που σημαίνει...

...να είσαι ηθικός, καταλαβαίνεις;

Είναι μια καλή λέξη.

Έχεις ένα παιδί χωρίς την ευλογία της εκκλησίας.

Όπως το θέτει ο καλός Εφημέριος...

..."χωρίς την ευλογία της εκκλησίας".

Κύριε Λοχαγέ...

...ο Κύριος δε νοιάζεται αν το μικρούλι άκουσε το Αμήν πριν Αυτός...

Ο Κύριος είπε "Άφετε τα παιδία ελθείν προς Εμέ".

Πως; Τι παράξενη απάντηση είναι αυτή;

Πας να με μπερδέψεις; Όταν λέω εσύ, εννοώ εσύ, εσύ!

Εμείς οι φτωχοί, βλέπετε, Λοχαγέ...

...το χρήμα, ...το χρήμα.

Σ΄ένα φτωχό άνθρωπο, δεν χρησιμεύει η ηθική, στον κόσμο αυτόν.

Κι ας είναι φτιαγμένος κι αυτός από σάρκα και αίμα.

Το είδος μας υποφέρει, σ΄αυτόν τον κόσμο, και στον επόμενο.

Αν κατά λάθος πάμε στον Παράδεισο... κι εκεί θα είμαστε παρίες.

Βόιτσεκ, δεν έχεις αρετή. Δεν είσαι ενάρετος άνθρωπος.

Σάρκα και αίμα.

Όταν κοιτάζω έξω απ΄το παράθυρο, μετά τη βροχή...

...και βλέπω εκείνες τις άσπρες κάλτσες που περιδιαβαίνουν...

Που να πάρει, Βόιτσεκ, η επιθυμία με πλημμυρίζει.

Κι εγώ είμαι φτιαγμένος από σάρκα και αίμα... Η αρετή όμως, η αρετή!

Πως το ξεπερνάω; Πάντα λέω στον εαυτό μου...

..."είσαι ενάρετος άνθρωπος, καλός άνθρωπος".

Καλός άνθρωπος.

Μάλιστα, κύριε Λοχαγέ.

Η αρετή.

Βλέπετε, εμείς οι φουκαράδες, δεν έχουμε αρετή...

... κάνουμε όπως είναι το φυσικό μας.

Αν ήμουν κι εγώ Κύριος, με καπέλο και ρολόι...

...θα ήθελα να είμαι ενάρετος.

Πρέπει να΄ναι ωραία να είναι κανείς ενάρετος, Λοχαγέ.

Εντάξει, Βόιτσεκ.

Είσαι καλός άνθρωπος, καλός άνθρωπος, σκέφτεσαι όμως πολύ...

... κι αυτό σε φθείρει. Φαίνεσαι πάντα τόσο κυνηγημένος.

Η μικρή μας συζήτηση με κούρασε.

Πήγαινε τώρα.

Και μην τρέχεις! Αργά! Κατηφόρισε το δρόμο όμορφα κι αργά.

Ναι, Άντρες, αυτός ο τόπος είναι καταραμένος.

Βλέπεις αυτή τη λεπτή γραμμή;

Εκεί κατρακυλούν κεφάλια τη νύχτα.

Δυο λαγουδάκια κάθονταν εκεί...

...τσιμπολογώντας το καταπράσινο χορτάρι...

Ησυχία!

Άντρες...

...τ΄άκουσες;

Έρχεται.

Τσιμπολογώντας το καταπράσινο...

Έρχεται από πίσω μου...

Από κάτω μου...

Υπόκωφο... Τ΄άκουσες;

Όλα ακούγονται υπόκωφα εκεί κάτω!

Φοβάμαι...

Παράξενη ησυχία. Σε κάνει να κρατάς την ανάσα σου.

Άντρες!

Τι είναι;

Πες κάτι!

Πως απλώνεται πάνω απ΄την πόλη...

-Τρέχα! Μην κοιτάς πίσω σου. -Εντάξει.

Βόιτσεκ...

...τ΄ακούς ακόμα;

Ήσυχα...

'Ολα είναι ήσυχα...

Σα να είναι όλα νεκρά.

Ας πηγαίνουμε!

Τ΄ακούς αυτό;

Κοίτα, έρχονται...

Τι άνδρας! Σαν δέντρο...

Καμαρωτός σα λιοντάρι.

Για δες, τι φιλικό βλέμμα, κυρία γειτόνισσα!

Σπάνια την βλέπεις έτσι.

Ωραίοι άντρες οι στρατιώτες...

Τα μάτια σου ακόμα γυαλίζουν...

Και λοιπόν; Πάνε και και τα δικά σου μάτια στον τοκογλύφο να τα λουστράρει

...μήπως και γυαλίσουν, και τα πουλήσεις για κουμπιά!

Άκου την οσία Παρθένο! Εγώ είμαι αξιοπρεπές άτομο.

Εσύ όμως... κοιτάς μέσα από δερμάτινα παντελόνια!

Τσούλα! Έλα παιδί μου. Τι θέλει ο κόσμος;

Δεν είσαι παρά ο γιός μιας πόρνης...

...και κάνεις τη μαμά ευτυχισμένη με την πονηρή φατσούλα σου.

Ποιός είναι;

Εσύ είσαι, Φραντς;

'Ελα μέσα!

Δε μπορώ. Πρέπει να φύγω πάλι.

Έκοβες πάλι κλαδιά για τον Λοχαγό;

Ναι, Μαρί.

Τι έχεις, Φραντς; Φαίνεσαι αναστατωμένος.

Μαρί, συνέβη πάλι. Δεν μπορώ να πω πολλά γι΄αυτό...

'Ενας καπνός, σαν από φούρνο, σηκώθηκε απ΄τη γη...

Άντρα...

Μ'ακολούθησε όλο το δρόμο, ως την πόλη. Τι θα συμβεί, άραγε;

Φραντς!

Το βράδυ πρέπει να πάω στη συγκέντρωση. Οικονόμησα κάτι ψιλά...

Αυτός ο άνθρωπος! Τόσο απών!

Ούτε μια ματιά στο παιδί του...

Θα τρελλαθεί μ΄αυτές τις σκέψεις του.

Γιατί είσαι τόσο ήσυχο, αγόρι; Φοβάσαι;

Τι είδα, Βόιτσεκ;

Εσύ! Ένας άντρας με λόγο!

Εσύ!

Εσύ.

-Τι εννοείτε, γιατρέ; -Σε είδα, Βόιτσεκ.

Σε είδα να κατουράς στο δρόμο, πάνω στον τοίχο, σα σκυλί!

Ενώ παίρνεις τρεις δεκάρες τη μέρα και τροφή!

Βόιτσεκ, είναι κακό αυτό.

Ο κόσμος χάλασε, χάλασε πολύ.

Μα κύριε, το κάλεσμα της φύσης...

Κάλεσμα της φύσης; Κάλεσμα της φύσης; Πρόληψη, ανόητη πρόληψη!

Φύση.

Βόιτσεκ...

Δεν έχω αποδείξει ότι ο έλεγχος των μυών...

...υπόκειται στην θέληση;

Φύση;

Βόιτσεκ, ο άνθρωπος είναι ελεύθερο ον.

Άκου δεν μπόρεσες να κρατηθείς!

Αυτό είναι προδοσία, Βόιτσεκ!

Έφαγες τον αρακά σου, Βόιτσεκ; Θυμήσου, τίποτα εκτός από αρακά!

Την άλλη βδομάδα, θ΄αρχίσουμε με αρνί.

Θα γίνει επανάσταση στην επιστήμη.

Ουρία, υδροχλωρικό αμμώνιο...

Βόιτσεκ...

...δεν πρέπει να ουρήσεις ξανά;

Γιατί δεν πας μέσα εκεί να δοκιμάσεις;

Δεν μπορώ, γιατρέ.

Μπορείς όμως στον τοίχο! Το είδα με τα μάτια μου!

Είχα βγάλει τη μύτη μου έξω, για να επαληθεύσω μια θεωρία φτερνίσματος!

'Οχι, Βόιτσεκ δεν θα θυμώσω.

Ο θυμός είναι ανθυγεινός, αντιεπιστημονικός.

Είμαι ήρεμος.

Απόλυτα ήρεμος.

Ο σφυγμός μου στο συνηθισμένο 60.

Και το λέω με πλήρη απάθεια.

Ποιός θα'θελε να θυμώσει μ΄ένα απλό ανθρώπινο όν;

Αν βέβαια είχε πεθάνει ένα από τα πειραματόζωά μου...

Όμως Βόιτσεκ, δεν έπρεπε να ουρήσεις στον τοίχο.

Ακούστε, γιατρέ...

...κάποιες φορές, κανείς έχει τέτοιο...

...χαρακτήρα, ή δομή...

Η φύση... δηλαδή εννοώ...

...όπως ...για παράδειγμα...

Βόιτσεκ, πάλι φιλοσοφείς.

'Εχετε δει ποτέ διπλή φύση, γιατρέ;

'Οταν ο ήλιος ήταν ψηλά το μεσημέρι σαν να΄χε πιάσει ο κόσμος φωτιά...

...μου μίλησε μια φοβερή φωνή.

Βόιτσεκ, είχες μια παραίσθηση.

Μα η φύση, γιατρέ, όταν τελειώνει η φύση...

Τι σημαίνει αυτό, όταν τελειώνει η φύση;

Όταν τελειώνει η φύση, σημαίνει... όταν τελειώνει η φύση.

Τότε είναι που...

...ο κόσμος σκοτεινιάζει τόσο...

...που πρέπει ψηλαφώντας να βρεις το δρόμο σου...

...κι αυτός διαλύεται, σαν τον ιστό της αράχνης.

Όταν κάτι υπάρχει, κι όμως δεν υπάρχει...

'Οταν όλα σκοτεινιάζουν...

...και μόνο μια κόκκινη λάμψη στη Δύση, σαν από καμινάδα...

-...όταν... -Άνθρωπε...

...περπατάς γύρω γύρω σαν την αράχνη!

Οι μύκητες...

Γιατρέ...

...οι μύκητες.

'Εχετε δει πώς αναπτύσσονται σε σχηματισμούς στο έδαφος;

Αν κανείς μπορούσε να το ερμηνεύσει αυτό...

Βόιτσεκ, έχεις τον ωραιότερο μερικό διανοητικό παραλογισμό.

Το δεύτερο είδος. Πολύ όμορφα αναπτυγμένο.

Βόιτσεκ...