Planet Earth

BBC.Planet Earth.EP02.Mountains - OCR 23.976 fps runtime 00:49:56

มนุษย์ยอมเสี่ยงชีวิต

เพื่อให้ได้ปีนป่าย ภูเขาที่สูงที่สุด

บางคนอาจคิดว่า การปีนภูเขาสูงได้สำเร็จ

คือการได้พิชิตมัน

แต่ที่แท้เราก็เป็นเพียง ผู้มาเยือนชั่วครั้งคราว

เพราะนี่คือ โลกที่หนาวเหน็บ

และแปลกประหลาด

อีกหนึ่งสถานที่ สุดแปลกประหลาด

หนึ่งในที่ซึ่งต่ำที่สุด และร้อนที่สุดในโลก

ที่นี่ต่ำกว่าระดับน้ำทะเล เกิน 100 เมตร

แต่มีภูเขาลูกหนึ่ง กำลังค่อยๆ ก่อตัวขึ้น

บ่อกรดกำมะถันนี้ เป็นเครื่องบ่งชี้ว่า

ลึกลงไปใต้ดิน

มีความปั่นป่วน ในระดับมหาศาล

นี่คือแอ่งดานาคิล ในเอธิโอเปีย

ซึ่งทอดตัว อยู่ระหว่างรอยแยก

ขนาดมหึมา ของเปลือกโลก

ซึ่งผืนแผ่นดินกำลังถ่างตัว ออกห่างจากกันไปทุกที

ลาวาไหลพลุ่งขึ้นสู่พื้นผิว ผ่านรอยแยกของเปลือกโลก

ก่อให้เกิดภูเขาไฟอายุน้อย เป็นแนวยาว

ที่นี่คือ เออร์เต้ อาเล่

แนวภูเขาไฟที่ยังไม่สงบ ซึ่งยาวที่สุดในโลกขณะนี้

ทะเลสาบลาวานี้ เดือดพล่าน

หลอมละลาย มานานกว่า 100 ปี

พลังเดียวกันนี้ จากภูเขาไฟ

ยังทำให้เกิด ที่ราบสูงเอธิโอเปีย

70 ล้านปีก่อน

แผ่นดินตรงนี้ ยังเป็นแอ่งลึก

และแบนเรียบ เหมือนที่แอ่งดานาคิล

ลาวาหลอมเหลว พลุ่งขึ้นมาจากใจกลางโลก

ดันให้เกิดเป็นโดมหินใหญ่ มหึมากว้าง 500 ไมล์

ฉายา หลังคาแห่งแอฟริกา

นับพันๆ ปีที่ฝนและน้ำแข็ง ได้สกัดให้เนินหิน

กลายเป็นสันเขาขรุขระ และหุบเหวลึก

ยอดเขาสูง เกือบ 3 ไมล์เหล่านี้

เป็นที่อยู่ของนักปีนป่าย ที่น่าทึ่งมากชนิดหนึ่ง

คือลิงบาบูนเจลาด้า

พวกมันเป็นสัตว์เฉพาะถิ่น ของที่ราบสูงเอธิโอเปีย

ผาสูงที่พวกมันใช้นอน

นักปีนที่เชี่ยวชาญเท่านั้น จึงปีนได้

และบาบูนเจลาด้า ก็มีคุณสมบัติเหมาะสม

มันมีนิ้วที่แข็งแรง กว่าลิงชนิดใด

และพวกมันไม่รู้จักกลัว

แต่แค่การไม่กลัว ความสูงนั้น

ยังไม่พอ สำหรับการอยู่ที่นี่

แต่ละวัน ในชีวิตบาบูนเจลาด้า

มีเรื่องที่ท้าทายมากมาย

สำหรับลิงทุกชนิด

ตอนเช้า เป็นเวลาไซ้ขนแต่งตัว

เป็นโอกาส ที่จะได้สังสรรค์กับเพื่อน

เจลาด้าต่างจากลิงชนิดอื่น

ตรงที่มันคุยจ้อกแจ้ก ไปด้วยตลอดเวลา

การคุยช่วยให้สังสรรค์ได้ดี เวลาที่มือไม่ว่าง

แต่เวลาในการสมาคม ก็ไม่ยาวนานนัก

เพราะบาบูนเจลาด้า

มีอะไรหลายอย่าง ให้ต้องทำทั้งวัน

ลิงส่วนมากอยู่บนนี้ไม่ได้

เพราะไม่มีผลไม้ และมีแมลงให้กินน้อยมาก

แต่บาบูนเจลาด้า มีความพิเศษ

มันเป็นลิงชนิดเดียวในโลก

ที่ยังชีพ โดยการกินหญ้าเป็นหลัก

พวกมันอยู่กันเป็นฝูง

ฝูงของมันใหญ่ กว่าฝูงลิงชนิดใด

บางฝูงมีสมาชิก ถึง 800 ตัว

พวกมันเล็มกินหญ้าทั้งทุ่ง ราวกับฝูงวิลเดอบีสต์

บาบูนเจลาด้ากินหญ้า อยู่รวมกับแพะภูเขาวาเลีย

ซึ่งเป็นสัตว์เฉพาะถิ่น ของที่ราบสูงแถบนี้เช่นกัน

แพะหายากชนิดนี้ ปกติขี้อายมาก

แต่พวกมันจะผ่อนคลาย เวลาอยู่กับบาบูนเจลาด้า

เราอาจคิดว่าสัตว์กินหญ้า

น่าจะหลีกเลี่ยง ไม่กินหญ้าบริเวณเดียวกัน

แต่บาบูนกับแพะภูเขา มีผลประโยชน์ร่วมกัน

จากการอยู่ด้วยกัน

เพราะการก้มหน้าก้มตา กินหญ้าจะปลอดภัยขึ้น

ถ้ามีเพื่อนคอยเฝ้าระวังภัย

หมาป่าเอธิโอเปีย

จะไม่จู่โจมเหยื่อ กลางวันแสกๆ

แต่พอตกค่ำ

ที่ราบสูงแห่งนี้ จะอันตรายกว่าเดิมมาก

เมื่อพวกมัน กินหญ้าเสร็จแล้ว

ก็ยังมีเวลาสังสรรค์ กันอีกหน่อย

ก่อนจะกลับไปนอน ที่หน้าผา

เสียงเตือนภัย ทำให้สมาชิกพากันตื่นตัว

แล้ววันนี้ก็จบลง เหมือนตอนเริ่มต้น

คือทุกตัวปลอดภัย อยู่บนหน้าผา

ภูเขาไฟแห่งเอธิโอเปีย สงบไปแล้ว

แต่ภูเขาไฟที่อื่น ยังคุกรุ่นอยู่

ภูเขาไฟเรียงตัวกัน ตามแนวสันเขา

ของเทือกเขา ที่ยาวที่สุดในโลก

คือเทือกเขาแอนดีส ในอเมริกาใต้

เทือกเขาแอนดีส ทอดยาว 5,000 ไมล์

จากแนวศูนย์สูตร จรดทวีปแอนตาร์กติก

มันก่อตัวขึ้นโดยแผ่นเปลือกโลก ใต้มหาสมุทรแปซิฟิก

มุดเข้าใต้ทวีปอเมริกาใต้ ทำให้ขอบทวีปยกตัวขึ้น

ที่ปลายสุดทางทิศใต้

คือเทือกเขา ในแถบพาตาโกเนีย

ตอนนี้เป็นกลางฤดูร้อน

แต่เทือกเขาแอนดีส มีสภาพอากาศ

ซึ่งเอาแน่เอานอนไม่ได้ ที่สุดแห่งหนึ่ง

อาจจะเกิดพายุขึ้น ได้ทุกเมื่อโดยไม่มีวี่แวว

อุณหภูมิลดฮวบลงมา

กัวนาโคแม่ลูกอ่อน

ต้องเผชิญพายุหิมะ อย่างกะทันหัน

มีฤดูกาลครบทุกแบบ ในวันเดียว

เสือพูม่า คือสิงโตแห่งเทือกเขาแอนดีส

ปกติเสือพูม่าจะอยู่โดดเดี่ยว และซ่อนตัว

การได้เห็นพวกมันเดินด้วยกัน เป็นฝูงในที่โล่งแจ้ง

เป็นที่ภาพหาชมยากมาก

นี่คือครอบครัวเสือ แม่กับลูกอีก 4 ตัว

แม่เสือมีแค่ช่วงฤดูร้อน ที่แสนสั้น

สำหรับสอนเทคนิค การเอาชีวิตรอดให้ลูกๆ

การเลี้ยงลูก 4 ตัว จนโตมาได้เท่านี้

เป็นความสำเร็จยิ่งใหญ่

แต่แม่เสือ ก็มีอาณาเขตหากิน

ที่เพียบพร้อม ด้วยอาหารและน้ำ

แม้ว่าตอนนี้ลูกเสือ จะตัวโตเกือบเท่าแม่

แต่พวกมันก็ยังต้อง พึ่งพาแม่ให้หาอาหารให้

ต้องรอไปอีกปี

กว่าที่ลูกเสือ จะล่าเหยื่อเองเป็น

ถ้าไม่ได้ทักษะ และประสบการณ์ของแม่

ลูกเสือคงไม่มีทางอยู่รอด ผ่านฤดูหนาวไปได้

ลมพายุเฮอริเคน ที่พัดเข้าปะทะ

ทำให้ลาดเขาแห่งนี้ ไม่มีสิ่งมีชีวิตอยู่

เลยไปทางเหนือ

ยังมีอันตราย ในรูปแบบอื่น

หิมะถล่มซึ่งมีความเร็ว 250 ไมล์ต่อชั่วโมง

สามารถทลายทุกอย่าง ให้ราบเรียบ

ที่เทือกเขาร็อกกี้ ของอเมริกา

มีหิมะถล่มเกิดขึ้น นับแสนครั้งทุกฤดูหนาว

เทือกเขาใหญ่มหึมานี้

มีสันเขาทอดยาวเป็นแนว

จากพาทาโกเนีย ถึงอลาสก้า

ลาดเนินของเทือกเขาร็อกกี้ แม้จะกันดาร

แต่ก็เป็นที่พักพิง ในฤดูหนาว

ของสัตว์หลายชนิด

แม่หมีกริซลี่ โผล่ออกมาจากโพรง

หลังจากหลับจำศีล อยู่ใต้ดินนาน 6 เดือน

ลูกหมี 2 ตัวตามออกมา และเหยียบย่าง

สู่โลกภายนอก เป็นก้าวแรก

ลาดเนินสูงชันนี้

เป็นที่พักพิงปลอดภัย ของลูกหมี

หมีตัวผู้จะฆ่าลูกหมีกินแน่ ถ้ามีโอกาส

แต่หมีตัวใหญ่ ปีนขึ้นมาบนนี้ได้ยาก

หมีตัวผู้มีขนาดใหญ่ เป็น 2 เท่าของตัวเมีย

แค่หมีตัวเมียเอง ก็ปีนป่ายบนนี้ลำบากแล้ว

แต่ลูกหมี ปีนป่ายหิมะได้สบาย

และเล่นสนุกได้กับทุกเรื่อง

แม่หมีมีเรื่องลำบาก ให้ต้องคิด

มันไม่ได้กินอะไร มา 6 เดือนแล้ว

และน้ำนมของมัน ก็เริ่มจะแห้งหมด

แม่หมีต้องออกจาก

ลาดเนินที่ปลอดภัยแห่งนี้ ในเร็ววัน

และพาลูกๆ ไปจากภูเขานี้

ถ้ามันล่าช้า

ทั้งครอบครัว อาจจะต้องอดตาย

ฤดูร้อนเผยให้เห็น

ธรรมชาติแท้จริง ของเทือกเขาร็อกกี้

เมื่อหิมะหายไป ก็แลเห็นเป็นภูผาหินขรุขระ

ถึงตอนนี้พวกนักไต่เขา

จึงสามารถปีนป่าย ขึ้นที่สูงได้

สูงขึ้นไป 2 ไมล์

ลาดเขาที่เป็นหินแตกร่วน ดูจะไม่มีสิ่งมีชีวิตใดๆ

แต่ก็ยังมีสัตว์บางชนิด

หมีกริซลี่

ดูเป็นเรื่องแปลกที่พวกมัน มาอยู่บนลาดเขาสูงๆ

ที่เทือกเขาร็อกกี้

มองไม่ออกเลยว่า อะไรที่ดึงดูดพวกมันมาที่นี่

ในเวลานี้ของปี

พวกหมีต้องกินอาหาร ตุนไว้สำหรับฤดูหนาว

แต่พวกมันหลายตัว ก็อุตส่าห์ขึ้นมา

บนลาดเขาแห้งแล้งนี้

พวกมันกำลังเสาะหา อาหารที่ค่อนข้างแปลก

ผีเสื้อกลางคืนนับล้านๆ ตัว บินหนีความร้อน

จากหุบเขาเบื้องล่าง ขึ้นมาบนนี้

และมาเกาะอยู่ตาม ระหว่างซอกหิน

ผีเสื้อกลางคืนดูไม่น่า จะเลี้ยงปากท้องพวกหมีได้

แต่แมลงชนิดนี้ มีไขมันในตัวมาก

และช่วยประทังชีวิต พวกหมี

ในช่วงที่ต้องดิ้นรน หาอาหารได้เป็นอย่างดี

สงครามอีกรูปแบบ ก็กำลังดำเนินไป

แต่เป็นสงคราม ในระดับใหญ่

ก้อนหินแตกร่วนเหล่านี้ คือภูเขาที่กำลังทรุดลง

เทือกเขาร็อกกี้ ไม่ได้ก่อตัวสูงขึ้น

แต่กลับค่อยๆ แยกตัวทรุดลง

ภูเขาทุกแห่งทั่วโลก สึกกร่อนลงไปเรื่อยๆ

ด้วยน้ำค้างแข็ง หิมะและน้ำแข็ง

เทือกเขาแอลป์ส์ก่อตัวขึ้น

เมื่อประมาณ 15 ล้านปีก่อน

จากการที่แผ่นทวีปแอฟริกา เลื่อนขึ้นเหนือ

มาชนกับขอบทางใต้ ของแผ่นทวีปยุโรป

ยอดเขาระเกะระกะเหล่านี้

อดีตเคยเป็น พื้นทะเลโบราณ

ซึ่งทอดตัว อยู่ระหว่างทวีปทั้งสอง

แต่นี่เป็นเพียงเชิงเขา ของเทือกเขาแอลป์ส์

ตรงกลางแนวเทือกเขานั้น ยอดเขาสูงถึง 3 ไมล์

และหิมะบนยอดเขา ไม่เคยละลาย

ยอดแมตเตอร์ฮอร์น

มีส่วนยอดที่สูงชัน จนหิมะเกาะไม่อยู่

ยอดมองต์บลังค์