Planet Earth

BBC.Planet Earth.EP09.Shallow Seas - OCR 23.976 fps runtime 00:51:13

ทุกทวีปในโลก ล้อมรอบด้วยทะเลน้ำตื้นชายฝั่ง

ท้องทะเลเหล่านี้ ลึกแทบไม่เกิน 200 เมตร

และอยู่ในเขตไหล่ทวีป

ซึ่งบางครั้งอาจจะแผ่ไกล เป็นระยะหลายร้อยไมล์

ก่อนที่พื้นทะเล จะทอดดิ่งลงสู่ห้วงน้ำลึก

ทะเลน้ำตื้น มีพื้นที่รวมเพียงแค่ 8%

ของมหาสมุทรทั่วโลก

แต่เป็นที่อยู่ ของสัตว์ทะเลส่วนใหญ่

ซึ่งมีจำนวนมหาศาล

วาฬหลังค่อมตัวผู้ ส่งเสียงร้องเพลงเรียกหาคู่

พวกวาฬเพิ่งจะกลับมา ที่แหล่งผสมพันธุ์

ในเขตทะเลน้ำตื้นของเขตร้อน

ลูกวาฬอายุแค่ไม่เกิน 2-3 สัปดาห์

ถึงแม้จะตัวยาวถึง 3 เมตร และมีน้ำหนักเกือบ 1 ตัน

แต่ลูกวาฬก็ยังอ่อนแออยู่มาก

แต่มันมีแม่วาฬคอยดูแลอยู่

เมื่อมันเริ่มจะเหนื่อย

แม่ก็จะพยุงพามันขึ้นสู่ผิวน้ำ เพื่อให้มันหายใจได้ง่ายขึ้น

ทะเลน้ำตื้น ในแถบเส้นศูนย์สูตร

เป็นแหล่ง อนุบาลสัตว์น้ำชั้นยอด

ด้วยน้ำที่อุ่น สงบ และมีนักล่าน้อยมาก

ลูกวาฬช่างเล่นตัวนี้ ดื่มนมมากถึงวันละ 500 ลิตร

แต่แม่ของมัน คงต้องอดตาย

เพราะที่นี่ไม่มีอะไร ให้มันกิน

เช่นเดียวกับทะเลน้ำตื้น เขตร้อนอีกหลายแห่ง

ท้องทะเลใสแจ๋วนี้ ไม่มีชีวิตใดๆ

น้ำทะเลได้รับแสงแดด เต็มที่ตลอดปี

แต่ไม่มีสารอาหารที่จำเป็น ต่อการเติบโตของแพลงตอน

แม่วาฬจะต้องติดอยู่ที่นี่ ไปอีกนาน 5 เดือน

จนกว่าลูกน้อยของมัน จะแข็งแรงพอ

ที่จะเดินทางไกลกลับสู่ แหล่งหากินใกล้บริเวณขั้วโลก

แนวปะการังคือ โอเอซิสกลางทะเลที่ไร้ชีวิต

ทะเลน้ำตื้นเขตร้อนส่วนมาก ขาดแคลนอาหาร

แต่แนวปะการังเหล่านี้

มีสัตว์น้ำมากถึง 1 ใน 4 ของสัตว์ทะเลทั่วโลก

แนวปะการังเป็นผลงาน ของสัตว์จำพวกปะการัง

ซึ่งเป็นสัตว์ขนาดเล็ก ที่อยู่รวมกันเป็นนิคม

แต่กระนั้น เกรท แบริเออร์ รีฟ

ก็ยังมีขนาดใหญ่ จนมองเห็นได้จากดวงจันทร์

ที่จริงนี่คือแนวปะการัง ร่วม 2,000 แห่ง

ที่ต่อเนื่องกัน เป็นแนวปะการังขนาดใหญ่

และทอดยาวกว่า 1,000 ไมล์ ตลอดแนวชายฝั่ง

ตะวันออกเฉียงเหนือ ของออสเตรเลีย

แม้จะมีขนาดใหญ่ แต่แนวปะการังแห่งนี้

ก็ไม่ได้มีสัตว์ทะเล หลากหลายที่สุดในโลก

จุดหลากหลายที่ว่าจะต้อง มุ่งขึ้นเหนือไปยังอินโดนีเซีย

ในอินโดนีเซีย มีแนวปะการังหลายแห่ง

ที่มีปลาหลากหลายชนิด

พอๆ กับชนิดของปลา ทั้งทะเลแคริบเบียน

และยังมีสายพันธุ์ปะการัง มากกว่ากันถึง 10 เท่า

ปะการังเติบโตในแถบนี้ได้

ด้วยความช่วยเหลือ จากสาหร่ายขนาดเล็กจิ๋ว

ที่เติบโตอยู่ภายในเนื้อเยื่อ ของตัวปะการัง

และปะการังยังหากิน

โดยการใช้หนวดดักจับ เศษอาหารที่ลอยผ่านมา

ตอนกลางคืน สาหร่ายจะหยุดทำงาน

แต่ในเวลานี้ปะการังจะยืด หนวดออกมามากมายกว่าเคย

จึงพูดได้ว่าปะการัง กินอาหารตลอดเวลา

การเป็นพันธมิตรกัน อย่างสมดุลนี้

เป็นประโยชน์ต่อทั้งปะการัง และสาหร่าย

และทั้งคู่ก็ร่วมกันเปลี่ยน ทะเลแห้งแล้งกันดาร

ให้กลายเป็นสวน ที่อุดมสมบูรณ์

แนวปะการังในอินโดนีเซีย มีสัตว์น้ำหลากหลายขนาดนี้

เนื่องจากทำเลที่เปรียบได้ กับสี่แยกขนาดใหญ่มหึมา

ที่นี่คือจุดบรรจบกัน ของมหาสมุทรอินเดีย

และมหาสมุทรแปซิฟิก

ที่นี่เราต้องมอง ทุกสิ่งทุกอย่างให้ดีๆ

ที่ผิวหน้าของกัลปังหากอนี้

มีสิ่งที่ไม่ใช่ปะการัง แต่ดูเหมือนปะการัง

นี่คือม้าน้ำแคระ ม้าน้ำขนาดเล็กที่สุด

ซึ่งตัวยาว ไม่เกิน 2 เซนติเมตร

ทั้งคู่เป็นตัวผู้ พวกมันทะเลาะ แย่งชิงอาณาเขต

โดยใช้วิธีเอาหัวชนกัน

กระแสไฟฟ้าหรือ

ไม่ใช่นี่คือการแสดง ของหอยไฟล์ แคลมต่างหาก

บางทีการปล่อยแสงวาบ เป็นจังหวะ

จากเนื้อส่วนนอกของเจ้าหอย

อาจจะเป็นการขู่เตือน พวกปลาที่ชอบมาตอดก็ได้

แต่ก็ไม่มีใครรู้ชัด

ที่นี่ยังมีงูด้วยเช่นกัน หลายชนิดเสียด้วย

นี่คืองูสมิงทะเล

พวกมันวางไข่บนบก แต่ล่าเหยื่อในทะเลแถบนี้

พวกมันเชื่องช้า เกินกว่าจะไล่ล่าจับปลา

มันจึงมองหาเหยื่อ ที่แอบซ่อนอยู่

ตามซอกมุมของปะการัง

พิษของมันร้ายแรงมาก

และทำให้เหยื่อ เป็นอัมพาตได้

และในแนวปะการังนี้

พวกงูไม่ได้ล่าเหยื่อ ตามลำพัง

ฝูงปลาแพะเหลือง และปลาโมง

กำลังมองหาเหยื่อ ประเภทเดียวกัน

และพวกมัน ก็ดึงความสนใจของงู

ขณะที่นักล่าฝูงหนึ่ง กำลังค้นหาเหยื่อ

ตัวอื่นๆ ก็เข้ามาสมทบ

ตอนนี้มีงูอย่างน้อย 30 ตัว มาร่วมขบวน

ปลาใหญ่ไล่ต้อนจนเหยื่อ ว่ายหนีเข้าไปในหลืบหิน

ทำให้งูทะเล สามารถจับเหยื่อได้

และเหยื่อตัวไหน ที่ว่ายหนีงูทะเลมา

ก็จะว่ายตรงเข้าสู่ ปากของปลาโมงที่รออยู่

ไม่มีที่ไหนที่จะหนีพ้น

ขณะที่ผู้บุกรุก ไล่กวาดต้อนเหยื่อ

งูทะเลก็มาสมทบ มากขึ้นทุกที

ความร่วมมือกัน ระหว่างงูและปลา

เป็นภาพที่น่าตื่นตาอย่างยิ่ง

แต่ก็เพิ่งจะมีการสังเกตพบ เมื่อไม่นานนี้เอง

เพราะเหตุการณ์นี้เกิดขึ้น เฉพาะในแนวปะการัง

ที่อยู่ห่างไกลที่สุด ของอินโดนีเซีย

การร่วมมือกันล่าเหยื่อเช่นนี้

อาจจะเคยเป็นภาพ ที่เห็นได้ทั่วไป

แต่ทุกวันนี้แนวปะการัง ในอินโดนีเซีย

เพียงแค่ไม่เกิน 6% เท่านั้น

ที่ยังคงสภาพสมบูรณ์ ตามธรรมชาติ

เลยแนวปะการังออกไป คือผืนทรายอันโล่งกว้าง

ที่นี่ไม่มีที่ให้หลบซ่อนตัว การเอาชีวิตรอดจึงไม่ง่าย

และการรู้จักพรางตัว ก็เป็นเรื่องจำเป็น

ถ้าเจ้าตัวนี้ไม่ได้วิ่งอยู่

เราคงนึกว่ามันเป็น เปลือกหอยหรือก้อนหิน

แต่ที่จริงนี่คือหมึกสาย

ปลาเกอร์นาร์ด

ครีบอกขนาดใหญ่ ช่วยอำพรางรูปร่างของมัน

และยังช่วยกวาดทราย ไปให้พ้นทางขณะหาอาหาร

ปลาอมไข่หรือจอว์ฟิช ซ่อนตัวใต้พื้นทราย

หมึกสายวันเดอร์พุซนั้น ตรงข้าม

เพราะการกัดของมันร้ายกาจ

จนมันต้องมีสีสัน ลวดลายเตะตา

เพื่อเตือนสัตว์อื่นๆ ให้หลบไปให้พ้นทาง

พืชทะเลงอกงาม อยู่กระจัดกระจาย

และเป็นอาหารของเต่าตนุ

หญ้าทะเลเป็นพืชดอก เพียงชนิดเดียว

ที่สามารถเติบโตในทะเล

แม้ว่าหญ้าทะเล จะมีใบไม่มากนัก

แต่มันก็มีลำต้นที่อวบน่ากิน ทั้งลำต้นบนดิน

และลำต้นใต้ดินที่แผ่ขยาย เครือข่ายไปกว้างขวาง

เวลาที่หญ้าทะเล งอกงามที่สุด

มันสามารถทำให้พื้นทะเล กลายเป็นทุ่งหญ้าใต้น้ำ

และทุ่งหญ้าทะเล ที่กว้างใหญ่ที่สุด

ก็อยู่ในเขตน้ำตื้นที่ชาร์คเบย์

ทางตะวันตก ของออสเตรเลีย

ทุ่งหญ้าใต้น้ำกว้างใหญ่นี้ แผ่กว้างถึง 1,500 ตารางไมล์

และเช่นเดียวกับ ทุ่งหญ้าแพรรี่บนบก

ที่นี่เป็นแหล่งอาหาร ของสัตว์กินหญ้าฝูงใหญ่

อย่างพะยูน

พะยูนคือสัตว์กินพืช ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในทะเล

พะยูนอาจตัวยาว ได้ถึง 3 เมตร

และหนักได้ถึงครึ่งตัน

พวกมันไม่กินอย่างอื่นเลย นอกจากหญ้าทะเล

โดยส่วนใหญ่ จะกินลำต้นใต้ดิน

ที่พวกมันขุดขึ้นมา ด้วยริมฝีปากที่คล่องแคล่ว

พะยูนหนึ่งฝูง สามารถกินหญ้าทะเล

ในพื้นที่ใหญ่ เท่าสนามฟุตบอล

ภายในวันเดียว

อาหารในทะเลน้ำตื้น เขตร้อน

ไม่ได้กระจายตัวอย่างทั่วถึง จึงต้องใช้ความพยายามค้นหา

โลมาปากขวด เป็นสัตว์อยากรู้อยากเห็น

กระตือรือร้นและฉลาดมาก

พวกมันค้นพบฝูงปลา ที่เหมาะสำหรับเป็นอาหาร

ฝูงโลมาอาศัยเกลียวคลื่น

ให้พัดพาพวกมัน เข้าสู่บริเวณน้ำตื้น

ซึ่งในบริเวณนี้ การจับปลากินจะง่ายขึ้นมาก

ในออสเตรเลียตะวันตก

ฝูงโลมายิ่งต้องเผชิญ ความท้าทาย

ที่ยากลำบากขึ้นไปอีก

เพราะพวกมัน ต้องว่ายเข้ามาใกล้ชายหาด

ซึ่งน้ำตื้นแค่ไม่กี่เซ็นติเมตร

การฟาดหางเป็นวิธีที่โลมา มักจะใช้เพื่อทำให้เหยื่องุนงง

แต่วิธีนี้ดูจะใช้ไม่ได้ผลที่นี่

อาหารอยู่ใกล้นิดเดียว แสนล่อใจ

แต่ก็ยังเอื้อมไม่ถึง

โลมาจึงลองใช้กลวิธี อีกอย่างหนึ่ง

มันส่ายหางถี่ยิบเต็มที่ เพื่อเร่งความเร็ว

และพุ่งตัวไปข้างหน้า อย่างแรงเหมือนจรวดน้ำ

แรงส่งจากความเร็ว

ส่งตัวมันถลาขึ้นมา จนแทบเกยตื้น

และจับเหยื่อได้

ตอนนี้พวกมันเสี่ยงอันตราย ที่จะเกยตื้นอย่างมาก

แต่โชคย่อมเข้าข้างผู้กล้า

โลมาอายุน้อยได้แต่มองดู

ที่ผ่านมาเพิ่งมีโลมาแค่ 8 ตัว ที่รู้จักใช้เทคนิคที่ช่างดูเสี่ยงนี้

แม้ว่าสัตว์ส่วนใหญ่ ในทะเลเขตร้อน

จะรวมตัวกันหนาแน่น

เฉพาะรอบแนวปะการัง และทุ่งหญ้าทะเล

แต่ก็มีข้อยกเว้น ที่เป็นภาพอันน่าตื่นใจ

ทะเลทรายบาเรน

ดูเผินๆ แล้วไม่น่าจะเป็น แหล่งชุมนุมของนกทะเล

แต่ทุกปีนกกาน้ำโซคอตร้า มารวมตัวกันเพื่อผสมพันธุ์

อากาศร้อนระอุ

พวกนกต้องใช้วิธี หอบหายใจถี่ๆ

เพื่อไม่ให้ความร้อนในตัว ขึ้นสูงจนเป็นอันตราย

ที่นี่ดูแล้วช่างไม่เหมาะ กับการเลี้ยงลูกนกเลย

แต่อย่างน้อยที่นี่ ก็ไม่มีสัตว์บกนักล่าเลย

ปัญหาอย่างเดียว ที่อาจเกิดขึ้น

น่าจะมีแค่ เรื่องของเพื่อนบ้าน

ดังนั้นพวกนกจึงทำรัง

ให้มีระยะห่าง จากกันและกัน

แล้วเรื่องอาหารล่ะ

ที่นี่มีแต่ผืนทราย

และทะเลน้ำตื้นอุ่นๆ ที่อยู่เลยไป

ซึ่งไม่มีที่ไหนเลย

ที่น่าจะมีอาหารมากพอ เลี้ยงดูนกมากมายขนาดนี้