The Blue Planet

در تمامی دریاهای جهان

آب‌های گرم مناطق استوایی، غنی‌ترین

و رنگارنگ‌ترین جوامع زیستی را در خود جای داده‌اند

صخره‌های مرجانی

آن‌ها شاید همچون بهشتی زیر آب به نظر برسند

اما میدان‌های نبردی همیشگی برای تصاحب فضا هستند

حتی مرجان‌ها نیز باید برای آن بجنگند

در این جامعۀ شلوغ و پرجنب‌وجوش

هر موجودی باید جایگاه خود را بیابد

و راه اختصاصی خود را برای بقا پیدا کند

اما هیچ‌یک از این موجودات اینجا نبودند

اگر مرجان‌ها وجود نداشتند

لارو یک مرجان در دریای پهناور غوطه می‌خورد

و در میان انبوهی از جانورانِ جوانِ صخره شناور است

اگر تنها یکی از این لاروهای مرجانی بنشیند

در نقطه‌ای مناسب مستقر شود و زنده بماند، صخره‌ای جدید بنا خواهد شد

تنها در عرض چند روز، لارو تغییر شکل می‌دهد

و به یک پولیپ، شبیه به شقایق دریایی، تبدیل می‌شود

نسخه‌های مشابه جوانه می‌زنند و به‌تدریج

یک کلونی شکل می‌گیرد

هر پولیپ اطراف خود را با اسکلتی سخت می‌پوشاند

و از این پایۀ استوار، رشد آغاز می‌شود

طول آن افزایش می‌یابد

با سرعت خیره‌کنندۀ ۱۵ سانتی‌متر در سال

این مرجانِ شاخه‌دار تنها دو سال سن دارد

یک صخره‌ی بالغ می‌تواند هزاران سال عمر داشته باشد

مرجان‌ها پی‌ریزی و شالوده‌ای را فراهم می‌کنند

که کل جامعۀ صخره به آن متکی است

برخی موجودات مانند کرم‌های درخت کریسمس

در واقع درون مرجان زندگی می‌کنند

برخی دیگر به بیرون از صخره می‌خزند

تا غذای خود را از آب فیلتر کنند

با رشد این جامعه

روابط نزدیکی شکل می‌گیرد

و موجودات مختلف

بیش از پیش به یکدیگر وابسته می‌شوند

حتی جانورانی که بخش بزرگی از زمان خود را در سفر می‌گذرانند

در اقیانوس پهناور، برای نظافت به صخره بازمی‌گردند

صخره‌های مرجانی می‌توانند خانۀ شمار حیرت‌انگیزی از ماهی‌ها باشند

اینجا کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین ماهی‌های دریا شنا می‌کنند

کوسه‌نهنگ‌ها فقط مهمان هستند

زمانی که جریان‌های آب، آب‌های غنی از مواد مغذی را

از اعماق به بالا می‌آورند، آن‌ها برای تغذیه به اینجا می‌آیند

تمام این حیوانات به خاطر وجود مرجان‌ها اینجا هستند

این هزارتوی خارق‌العاده و پیچیده، لایه به لایه ساخته شده است

توسط میلیون‌ها و میلیون‌ها موجود زنده

پولیپ‌ها

بافت نرم هر پولیپ توسط اسکلتی آهکی حمایت می‌شود

در زیر دستگاه گوارش

مکانی است که بیشترین میزان رشد در آن رخ می‌دهد

اینجا، بافت زنده رسوب می‌دهد

شبکه‌ای پیچیده از سنگ آهک را

در زیر آن، اسکلت آهکی عریان است

چرا که بافت‌های زندۀ مرجانی آن را تخلیه کرده‌اند

این همان ساختار سختی است

که پیِ اصلیِ صخره را تشکیل می‌دهد

و یک صخره‌ی واحد می‌تواند مایل‌ها امتداد یابد

صخره‌های مرجانی تنها در آب‌های شفاف

گرم و کم‌عمق مناطق استوایی یافت می‌شوند

نور خورشید برای آن‌ها حیاتی است، با وجود اینکه حیوان هستند

زیرا در میان بافت آن‌ها

میلیون‌ها جلبکِ تک‌سلولیِ کوچک زندگی می‌کنند

گیاهان

و همۀ گیاهان برای فتوسنتز قندها به نور خورشید نیاز دارند

درصد از غذایی که مرجان‌ها مصرف می‌کنند ۹۸

توسط این جلبک‌ها تولید می‌شود

بدون آن‌ها، صخره‌ای وجود نخواهد داشت

مانند هر گیاه دیگری

جلبک‌ها به مقدار دقیقی از نور نیاز دارند

نه خیلی زیاد و نه خیلی کم

مرجان‌ها این مقدار را تنظیم می‌کنند

با رنگدانه‌هایی که ما فقط زمانی می‌توانیم ببینیم

که با نور فرابنفش روشن شده باشند

اکثر مرجان‌ها برای محافظت

روز را در دژهای سنگی خود در انزوا سپری می‌کنند

اما حتی در آنجا هم ایمن نیستند

از آرواره‌های این پروانه‌ماهی‌ها

شب‌هنگام، مرجان‌ها آب را جذب کرده

شاخک‌های خود را باز می‌کنند و برای تغذیه بیرون می‌آیند

آن‌ها پلانکتون‌ها را جمع‌آوری می‌کنند

هر شاخک مجهز به مجموعه‌ای از سلول‌های نیش‌زن است

که هنگام تماس فعال می‌شوند

به محض اینکه شکار گرفتار شد

به سمت دهان پولیپ هدایت می‌شود

در شب است که پولیپ‌ها گسترده می‌شوند

و به پی‌های آهکیِ زیرین خود می‌افزایند

به ناچار، مرجان‌ها شروع به رشد روی یکدیگر می‌کنند

و این به معنای دردسر است

وقتی همسایه‌ها بیش از حد به هم نزدیک می‌شوند

حضور یکدیگر را از طریق شیمیایی حس می‌کنند

مهاجم، در سمت راست، برای نبرد آماده می‌شود

پولیپ‌ها محتویاتِ شکم خود را بیرون می‌ریزند

و به سادگی رقبای خود را زنده هضم می‌کنند

یک منطقۀ بی‌طرف، نواری از اسکلت سفید

تنها شاهدِ مناقشۀ مرزیِ دیشب است

برخی مرجان‌ها هدف شکارچیانی حتی مرگبارتر قرار می‌گیرند

شکارچیانی که می‌توانند در جستجوی قربانیان خود بخزند

ستاره‌ی دریاییِ «تاج‌تخت»

ماشین‌های غذاخوری سمی و شکست‌ناپذیر

آن‌ها نیز شکم خود را بیرون می‌ریزند و مرجان‌ها را یک‌جا هضم می‌کنند

اما برخی مرجان‌ها یاورانی دارند

خرچنگ‌های کوچکی که درون شاخه‌های آن‌ها زندگی می‌کنند

در برابر این یورش‌ها ایستادگی کرده و از خانۀ خود دفاع می‌کنند

آن‌ها از زیر، حمله‌ای را آغاز می‌کنند

به بخش آسیب‌پذیرِ زیرین ستاره‌ی دریایی

حتی ستاره‌ی «تاج‌تخت» هم عقب‌نشینی خواهد کرد

در برابر چنین حملۀ قاطعانه‌ای، و این مرجان جان سالم به در می‌برد

موفقیت در متمایز بودن است، نه همرنگ جماعت شدن

روزی که چیزی در من دیدی

تمام زندگی‌ام دگرگون شد

شاین مکان خطرناکی است

دیگر چیزی برای از دست دادن ندارم

می‌دانی، واقعاً لازم نیست این‌قدر نمایشی رفتار کنی

اوه

دارم در این دنیا پله‌های ترقی را طی می‌کنم

خب، نمایش کی شروع می‌شود؟

طوطی‌ماهی‌های کله‌گاوی

با طول نزدیک به یک و نیم متر

آرواره‌های آن‌ها چنان قدرتمند است که می‌توانند صخره‌ها را خرد کنند

وقتی برای تغذیه هجوم می‌آورند، خودِ صخره در معرض تهدید قرار می‌گیرد

آن‌ها در تغذیه وسواسی ندارند

و سنگ و مرجان را به یک اندازه می‌بلعند

در جستجوی جلبک‌هایی که می‌خواهند

این ماهی‌ها نقش بسزایی در فرسایش صخره ایفا می‌کنند

سنگ و مرجانی که می‌بلعند، بعداً به شکل ماسه‌ای نرم دفع می‌شود

در یک صخره‌ی واحد، آن‌ها می‌توانند هر ساله چندین تُن ماسه تولید کنند

این ماسه‌ی نرم

سواحل استوایی را می‌سازد که برای ما بسیار فریبنده هستند

با گذشت زمان، ماسه‌ها روی هم انباشته شده و جزیره‌ای را شکل می‌دهند

که سپس توسط جانوران و گیاهان تسخیر می‌شود

درختان ریشه می‌دوانند

پرندگان از راه می‌رسند

فضولاتِ هزاران پرستوی دریایی

که اینجا را برای لانه‌سازی انتخاب کرده‌اند، خاک ماسه‌ای را غنی می‌کند

و در نتیجه گیاهان بیشتری می‌توانند رشد کنند

اما این پرستوها نیز مانند دیگر مرغان دریایی

برای تأمین غذای خود به اقیانوس وابسته‌اند

زیر آب، بر فراز صخره

نه تنها رقابت برای فضای زندگی وجود دارد

بلکه نبردی مداوم میان شکارچی و شکار در جریان است

همین رقابت تسلیحاتی میان آن‌هاست که

در طول میلیون‌ها سال

تنوع خارق‌العاده‌ی اشکال امروزی را پدید آورده است

«گیش‌ماهی‌ها» یکی از اصلی‌ترین شکارچیان صخره هستند

سلاح آن‌ها سرعت است

آن‌ها در جستجوی «پهلونقره‌ای‌ها» هستند

و دفاع این ماهی‌ها، تجمع کردن

در دسته‌های گیج‌کننده‌ای از نقره‌های درخشان است

گیش‌ماهی‌ها تلاش می‌کنند با این ترفند مقابله کنند

با راندن پهلونقره‌ای‌ها به سمت صخره

اینجا، گیش‌ماهی‌ها شانس بیشتری دارند

تا ماهی‌ها را به‌صورت تکی از دسته جدا کنند

اکنون گیش‌ماهی‌ها می‌توانند ماهی‌های جدا افتاده را شکار کنند

با حملاتی صاعقه‌وار

بسیار ایمن‌تر است که در خودِ صخره پنهان شد

برای مثال، درون تونل‌های یک اسفنج

این میگوهای کوچک بزرگ‌تر از دانه‌های برنج نیستند

این میگوها بی‌نظیرند

اخیراً کشف شده است

که آن‌ها سیستم اجتماعی بسیار پیچیده‌ای دارند

شبیه به سیستم زندگی زنبورها

تمامی اعضای کلونی، فرزندان یک ماده هستند

او ملکه است و تنها کسی که تخم‌گذاری می‌کند

درست مانند کلونی زنبورها

افراد مختلف برای انجام کارهای خاص

تخصص یافته‌اند

برخی نگهبان هستند و مسلح شده‌اند

به چنگال‌هایی به‌ویژه بزرگ و قدرتمند

آن‌ها تمام‌وقت در حال نگهبانی و آماده‌ی مقابله با مزاحمان هستند

یک کرمِ پُرتار

برای او، اسفنج یک شکارگاه عالی است

در چنین هزارتویی از تونل‌ها

حمله می‌تواند در هر زمان و از هر سویی رخ دهد

به محض باخبر شدن نگهبانان، کرم برتری خود را از دست می‌دهد

بهتر است صحیح و سالم عقب‌نشینی کند تا اینکه خطر جراحت جدی را بپذیرد

اسفنج نه تنها خانه‌ای امن برای میگوها فراهم می‌کند

بلکه غذای آن‌ها را نیز تأمین می‌کند

به‌طوری که هرگز نیازی به خروج از آن ندارند

سکونتگاهی که تمامی نیازهایشان را برآورده می‌کند

مسلماً ارزش دفاع کردن را دارد

همان‌طور که میگوها از خانه‌ی خود محافظت می‌کنند

حیوانات دیگر نیز از شکارگاه‌های خود دفاع می‌کنند

شیشه‌ماهی‌ها شکاری وسوسه‌انگیز برای «هامور سرخ‌دهان» هستند

استراتژی او این است که به آرامی میان آن‌ها شنا کند

تا جایی که دیگر او را به چشم یک تهدید نبینند

ماهی‌های دیگری هم اینجا هستند

خروس‌ماهی‌ها شکارچیان کمین‌گر هستند

زمان صرف می‌کنند و منتظر لحظه‌ی مناسب می‌مانند

اما اینجا برای دو شکارچی جا نیست

هامور، با به جان خریدنِ خطرهای خارهای سمی خروس‌ماهی

تلاش می‌کند رقیبش را بیرون کند