Farewells (Het afscheid)

Wanneer jullie vanavond de scheepsbel horen, zal het precies 22.00 uur zijn.

Van dat ogenblik af is er geen tegenorder meer te verwachten.

Dan gaan jullie aan wal, allemaal.

En jullie komen morgen terug stipt om tien uur voor de middag.

En dan gaan jullie morgen misschien terug aan wal…

…en jullie komen de derde dag terug hier aan dek stipt op hetzelfde uur.

En misschien gaan jullie dan niet meer aan wal en varen we af.

Of misschien varen we pas over drie weken of over drie maanden.

Of morgen al. Zolang we niet varen, gaan jullie aan wal.

En jullie komen je hier dag voor dag melden.

Onze missie is een geheime missie, ook voor mij. Ook voor de rederij.

Dus ik verzwijg jullie niets.

Wanneer we varen, weten alleen God en de minister.

Of alleen God, voor wie er prijs op stelt.

Vertel het maar, Jessen. Wat is er? -Wat is er?

Ik woon welgeteld 120 km hiervandaan. Stel dat ik de nachttrein neem…

…en m'n vrouw bel dat ze op het perron komt…

…dan heb ik net de tijd om 'Hallo, liefje' te roepen en terug te komen.

Ik wist niet dat jij getrouwd was.

Nou ja, zo goed als.

Eigenlijk heb ik het veel beter.

Weet je, Wes, ik vind het gemeen als je 't alleen maar doet uit gewoonte.

Je bent echtgenoot, het wordt van je verwacht.

Als het met Lizzy ooit gewoonte wordt, ga ik van haar weg.

Het helpt niet dat ik de nachttrein neem. En morgen? En overmorgen?

Het spijt me, maar ik kan je niet meenemen.

Laat maar.

Ze zeggen dat het Afrika is, dat het weer gaat stinken bij de negers.

Dat er vannacht soldaten komen en daarna ook om wacht te lopen.

Waar halen ze die rotopdracht vandaan? -Hebben ze geleerd in de oorlog.

Er is geen oorlog in de buurt, in ieder geval niet zo'n officiële.

In Korea hadden ze 's op een onderzeeër net zo'n opdracht als wij nu.

Alle dagen melden, aan wal, melden.

Tien dagen lang. De elfde dag moesten ze zee kiezen, maar niemand wist 't…

…behalve de kapitein en de vijand.

Net was iedereen aan boord, de valreep naar beneden…

…en toen dook de Mig naar omlaag.

Ben jij in Korea geweest? -Nee, ik ben niet in Korea geweest.

Waar heb je dat dan vandaan van die onderzeeër?

Dat weet ik niet meer zo precies.

Ergens in een boek gelezen of ergens horen vertellen.

Je bent er niet bij geweest.

Nee, maar soms heb ik het gevoel dat ik erbij betrokken ben geweest.

Vandaag heb ik het gevoel dat ik erbij was.

Bij die onderzeeër in Korea.

Morgen heb ik 't gevoel dat ik misschien ergens anders bij betrokken was.

Soms heb ik dat gevoel heel erg.

Nog een uur. Gaan we 'n borrel drinken? -Nee, dank je. Ik blijf nog wat.

Jessen. Jessen!

Laat haar hierheen komen. Huur een kamer en laat haar hierheen komen.

Bent u niet Wesselmans, Pierre Wesselmans?

Ja.

Vorig jaar waren we nog buren.

Het hart.

Ons beroep doet daar geen goed aan.

Fijn dat u weer thuis bent. -Ja.

Eindhalte.

Hallo?

Hallo. -Pierre?

Hallo?

Hallo? -Hallo, ja.

Ik dacht dat we verbroken waren.

Waar ben je nu? -Ik ben net van de boot.

Heb je m'n laatste brief uit Southampton gekregen?

Ik heb twee brieven gekregen. -Die waarin ik schreef over m'n haar?

Nee. Wat is er met je haar?

Niks ergs. Eerst wou ik je verrassen, maar ik heb het je toch maar geschreven.

Heb je het gebleekt?

Nee, afgeknipt. Het staat me heel leuk, Pierre, heus. Vind je het erg?

Nou, als het je goed staat, vind ik het niet erg, nee.

Kom gauw, neem een taxi. -Nee, ik kom met de tram, zoals altijd.

Je bent koppig, zoals altijd.

Niet lijn vijf nemen, want die gaat maar halverwege met die opgebroken riolering.

En dan moet je toch overstappen of lopen.

Het is al laat. Er zal wel niet veel keuze meer zijn met die trams.

Slapen de kinderen al? -Ja, zal ik ze wakker maken?

Nee, laat ze maar. Ik zie ze morgen wel.

Ja, goed.

Waarom lach je?

Hoeveel jaar spelen we dat spelletje nou?

Je komt van de boot, gaat naar de telefoon.

Nee, eerst neem je de bus en dan ga je naar de telefoon en we roepen 'hallo'.

Ik zeg: 'Neem een taxi.' Jij zegt: 'Nee, ik neem de tram.'

Je vraagt of de kinderen al slapen. Ik zeg: 'Ja, zal ik ze wakker maken?'

Jij zegt: 'Nee, ik zie ze morgen wel.' -Vind je dat goed zo?

Zalig.

De hele ritus?

De hele ritus.

Pierre, kom gauw.

Nou, tot straks.

Eén, twee, één, twee, één, twee, één, twee.

En nog hoger.

Jij en je tanden. Er is niks waar je zo trots op bent als op je tanden.

Pierre, wil je nog een boek mee?

Ja. Ja, dat is goed.

Wat voor boek wil je mee? -Ja, ik pak het zelf wel.

Ik wil er m'n hele leven mee doorgaan.

Waarmee?

M'n hele leven lang wil ik jouw koffers pakken.

Iedere keer opnieuw.

Als je thuiskomt en weggaat.

Je was erg blij toen ik op de Gambetta kwam, hè?

Ja, blij en opgelucht. Ik voel me wel dikwijls alleen nu.

Maar deze drie jaar zijn een hemel vergeleken met de vier jaar daarvoor.

Maanden met een half loon of helemaal geen loon.

Ja, ik was blij toen je eindelijk op de Gambetta kwam.

Varen is niet alleen weggaan, varen is ook terugkomen.

Zolang je vaart, weet ik dat je op een dag terugkomt.

Pak jij nog even dat boek voor me? Dan ga ik nog even naar de kinderen.

Drinken we nog koffie? - Ja.

Neem je een taxi?

Ja. Net als altijd.

Thuiskomen met de tram en weggaan met de taxi.

Het hoort allemaal bij de ritus.

En wat hoort er nog meer bij?

Alles. Dit hele afscheid.

Het is een van de tien ogenblikken in het jaar waarmee we ons overeind houden.

- Wil je echt je koffer meenemen? - Dat zal wel moeten.

Ik vaar niet graag zonder m'n spullen.

Je vaart niet.

Nee, misschien niet.

Ze laten je nooit voor één nacht aan wal gaan. Dat is tegen hun principes.

Als je je koffer meeneemt, verzinnen ze misschien wat om je aan boord te houden.

Ik wist niet dat je zo bijgelovig was.

Waarom praten we steeds tegen mekaar vanuit verschillende kamers?

Van de badkamer naar de slaapkamer, de woonkamer naar de keuken.

Misschien hoort het erbij. - Bij wat?

Bij de ritus.

Echt, ik vind het heel goed, dat korte haar.

Vind je het mooier dan vroeger?

Ja.

Ik vind het beslist mooier.

Heb je vannacht aan m'n haar gedacht? -Niet alleen daaraan.

Eerst zei je dat je me mooi vond en daarna…

Zo ben je nog nooit thuisgekomen. Vroeger nam je er altijd de tijd voor.

Je deed altijd alsof je een zee van tijd had.

Alleen vannacht… -Ik moet nu gaan.

En straks kom je terug. Je gaat weg en je komt terug, alles op één dag.

En morgen, en overmorgen.

Iedere nacht zul je bij me zijn en de volgende morgen vertrekken.

En toch niet echt vertrekken.

Je droomt, hè?

Woont die meneer French hier nog?

Frenkel. Ja, die woont hier nog.

Hallo, taxi? Beethovenstraat 22.

Ja.

Dank u.

Tot morgen. -Tot morgen.

Hallo. - Ja, hallo.

Dorst? - Ja.

Ja, dat dacht ik al.

Doe wat aan je kleren.

Ik heb op een bank geslapen vannacht, op 'n harde houten bank heb ik geslapen.

Nou ja, dat kan toch niet.

Op een bank.

Zo.

Ja?

Gegroet. -Komt u binnen.

Ik heb de kinderen vanmorgen bezig gehoord in de tuin.

Daarom ben ik maar niet langs de school gelopen.

Gelukkig, wat dom van me om het u niet te vertellen.

Ik ben erg laat opgestaan.

Ik heb geprobeerd zo stilletjes mogelijk te vertrekken.

Ja, om vijf over tien. U deed echt heel erg zacht, maar toch heb ik u gehoord.

Ik had u moeten vertellen dat ze niet naar school waren vandaag.

Hun vader is thuisgekomen. -O. Prachtig.

Zal ik deze keer het genoegen hebben uw echtgenoot te mogen ontvangen?

Waarschijnlijk wel.

Proost.

Op uw echtgenoot. -Proost.

Blijft hij lang? -Toch wel een tijdje.

Ik heb je niet meer gezien gisteravond.

Toen de bel ging, ben ik naar boven gelopen, maar je was er niet meer.

Ik heb op je gewacht. Ik heb gewacht tot de laatste man weg was.

Waar? -In de radiokamer.

Ik ben nog in je hut geweest. Eerst aan dek en daarna in je hut.

Maar ik was niet in de hut. -Nee. Nog een biertje en ik ga.

Ik wacht op meneer.

Wilt u wat soep straks? -Nee, dank u wel.

Maar ik weet dat u heerlijk kookt. -Hoe kunt u dat weten?

U eet er nooit van. -Ik ruik het. U kookt lekker.

En u bent een heel lieve vrouw. Heus. De liefste die ik ken.

Dan moet u ervan eten als ik het u vraag.

Zult u het doen als ik het u nog eens vraag?

Als mijn man weer op zee is. -U kookt voor de kinderen.

Dat is niet hetzelfde.

Willy…

Waarom heb je me gezocht gisteravond?

Oooo…

Misschien wou ik alleen vragen of je nog meer van die sinistere grapjes kende.

Wat grapjes?

Zoals van die onderzeeër in Korea.

Laat haar toch hierheen komen, Willy.

Dat kan ik doen. Ik ga ernaartoe en vertel de hele geschiedenis.

Je kunt haar meteen telefoneren. Als je wilt bij mij.

Ik moet het zelf uitleggen, anders begrijpt ze het niet.

Wat niet?

Dat ze een tijdje vakantie moet nemen om hierheen te komen.

Om hier te zitten wachten tot we weg zijn.

Pas op, je glas.