A Perfect Planet - First Season

Okyanuslardaki tüm canlı hayatı suyun daimi hareketine bağlıdır.

Dünya üzerinde, birbirinden ayrılmış 5 farklı değil...

..güçlü ve aralıksız...

..akıntılarla birbirine bağlı parçalardan oluşan tek bir okyanus vardır.

Dünya üzerindeki herbir deniz suyu damlası,

tek bir seferi tamamlaması, binlerce yıl sürmüş olan bu akıntılar üzerinde yol alır.

Ve bu akıntılıarın olduğu yerde...

..yaşam vardır.

Güney Afrika kıyıları açıklarında,

yunuslar av peşinde.

Bir soğuk su akıntısı buldular

ve şimdi bu akıntı boyunca yol alarak yiyecek arıyorlar.

Sümsük kuşları da onları takip ediyor.

Bunun yiyeceğe ulaşmanın en hızlı yolu olduğunu biliyorlar.

Bir uskumru sürüsü...

..tam da yunusların aradığı cinsten.

Uskumruların etrafını sararak, onları bir yem yumağı haline getiriyor,

ve daha sonra su yüzeyine sürerek

balıkların, derinlere kaçmalarına engel oluyorlar.

Balıklar artık, saatte 80 kilometreye ulaşan hızlarıyla dalışa geçen,

sümsük kuşlarının da hedefindeler.

Okyanus akıntılarının br araya getirdiği binlerce yırtcıdan oluşan

beklenmedik bir buluşma.

Ziyafete son katılanlar Köpek balıkları oluyor.

Akıntılar olmasaydı,

bu uçsuz bucaksız açık denizde yiyecek bulmak olanaksız olurdu...

..onlar canlıları bir araya getiren otoyollardır.

Yem yumağı dağıldığı zaman,

geriye tek kalan dibe batan artıklar oluyor.

Bunlar da nihayetinde deniz tabanına ulaşan

organik atıklardan meydana gelen yavaş ve sonsuz bir yağmurun parçası gibiler.

Fakat sonsuza dek burada kalmayacaklar.

Akıntılar onları tekrar güneş gören su yüzeyine sürükleyecek...

..ve burada fitoplankton kümelerini besleyecekler...

..denizlerin otlakları sayılabilecek basit mikroskobik bitkiler.

Binlerce farklı türleri var,

ve hep birlikte atmosferdeki tüm oksijenin yarısını üretiyorlar...

..tüm ağaçlar ve ormanların ürettiğinden daha fazlasını.

Ve karbon emişleriyle,

iklim değişikliğine karşı olan savaşımızda en büyük müttefiklerimiz.

Planktonlar okyanuslardaki bütün yaşamın neredeyse temelidir,

çünkü akıntıların besin maddelerini

su yüzeyine taşıdığı yerlerde inanılmaz derecede çoğalarak...

..okyanusu yeşile boyarlar.

Akıntılar, okyanuslarımız boyunca yol alarak aksi halde

sadece bir çöl olacak olan denizlere yaşam getirirler.

Galapagos adaları onlardan birinin

pasifik okyanusu boyunca 10.000 km yol alan

derin Cromwell akıntısı üzerinde bulunur.

Fernandina adasına yaklaştıkça da yükselir

ve besin maddelerini sığlıklara taşır.

Ayrıca aksi halde çorak bir ada olacak olan adaya da yaşam getirir.

Iguanalar.

Onlardan binlercesi var.

Fakat ada üzerinde bu vejeteryan hayvanların yiyeceği hiçbirşey yok.

Ya da...

..neredeyse hiçbirşey.

Karabataklar yuvalarını yapmak için karaya deniz yosunu taşırlar.

Fakat karabatak için yapı malzemesi olan şey

bir iguana için yiyecektir.

Her ikisi de burada evrim geçirdi ama

bu iyi komşu olacakları anlamına gelmiyor.

Önemli değil.

Bunlardan başka nerelerde bulabileceğini biliyor.

O bir deniz iguanası...

..dünyanın yiyeceğini denizden

elde eden tek sürüngeni.

Iguananın tek gıdası olan deniz yosunu

Cromwell akıntısının taşıdığı

besin sayesinde, burada oldukça bol miktarda yetişiyor.

Suya girdiği zaman yiyecek bulması için sadece 30 dakikası var.

Daha fazla kalırsa,

kasları uyuşur ve boğulur...

..çünkü, çoğu sürüngen gibi o da soğuğa dayanamıyor.

Soğuk su, sıcak kanlı karabatak için pek sorun değil.

Bu suda bütün gün yüzebilir,

ama nefesini birkaç dakika tutabilir.

Öte yandan iguana,

yarım saatlik gezintisinin tamamını

tek bir nefeste tamamlar.

Yağsız suratı ve keskin dişleri

onu becerikli bir yosun biçme makinesine dönüştürür,

ama vakit daralıyor hızlı yemek zorunda.

Balığını yakalayan karabatak...

..su yüzeyine geri dönüyor.

Son bir lokma alıyor,

ve iguana için de artık eve dönme vakti.

Fakat kaslarının, soğuk suda uyuşmasına engel olmak için

acele etmesi gerekiyor.

Burada meraklı deniz aslanının

dikkatini çekmeden etse iyi olur.

Kaya sadece 30 metre ileride,

Fakat en büyük engeli hala önünde duruyor.

Kabaran sular şimdi onun aleyhine çalışıyor.

Çıktı ancak soğuk suda o kadar

kaldıki hiç gücü kalmadı.

Ve sonunda başardı.

Gezegen üzerindeki çok az sürüngen yiyecek bulmak için

onun kadar uğraşmak zorunda.

Ve yarın hepsini yeniden yapması gerekecek...

..tabi bu sefer de...

..komşusundan çalmayı beceremezse.

Fernandina'da yüz binden fazla iguana yaşamını sürdürüyor...

..ve herbiri varlığını Cromwell akıntısının

bu sahillere getirdiği besinlere borçlu.

Fakat Pasifikten Hint Okyanusuna su taşıyan

bu akıntıdan çok daha büyük bir akıntı var.

Uzun yolculuğu boyunca Endonezya adalarından geçiyor,

ve buraya iki okyanustan da canlılar taşıyor.

Dünyanın tüm mercan balıklarının üçte biri burada yaşıyor.

Bazıları bu bölgeye mercan üçgeni de der.

Dünyanın en fazla çeişitlilik gösteren su altı bölgesidir.

Buradaki çeşitlilik göz kamaştırıcıdır, sadece mercanlar bakımından değil

bütün hayvanlar bakımından da.

Bunlardan çok azı gösterişli mürekkep balığı kadar tuhaftır.

Bu bir erkek, sadece 5 santimetre boyunda.

Bu kadar küçük olunca akıntıya karşı yüzmek çok zor,

o da bunun yerine yürümeyi tercih ediyor...

..çok çok yavaşça.

O bir kamuflaj ustası.

Fakat şu an farkedilmek istiyor.

O bir eş arıyor.

Muhtemel partneri ona kıyasla bir dev kadar,

onun büyüklüğünün dört katı.

Fakat iş, kur yapmaya gelince

gösterişli olmak kafi değil.

Onu elde etmek için göz kamaştırıcı olmalı.

Erkeğin amacı; dişinin ağzına

bir miktar sperm boşaltmak.

Yaklaşmıştı...

..ama olmadı.

Daha çok çabalaması gerekecek.

İkinci deneme.

Oldu!

Erkeğin işi bitti.

Şimdi dişinin yumurtaları bırakması için bir yer bulması gerek.

Eski bir deniz kabuğu bu iş için çok uygun,

tabi şimdiki sakini yerinden edebilmeyi başarırsa.

Yumurtaları avcılara karşı güvende olabilecek şekilde,

deniz kabuğunun alt tarafına sabitliyor.

Mercan üçgenindeki canlılara hayat veren bu akıntı

yumurtaları, temiz ve oksijen zengini su ile yıkıyor.

Sdece üç hafta sonra yumurtadan çıkmaya başlıyorlar.

İnsan tırnağından daha küçük olan yavrular,

şimdi akıntı yoluyla

resifin diğer bölgelerine taşınıyorlar.

Ve birkaç ay içinde,

bu genç erkek, kendi dişisini bulmaya hazır hale gelecek.

Kozmik anlamda şansımız yaver gitmiş,

ve dünyamız aya...

..çevresindeki dönüşünü 27 günde tamamlayan bir uyduya sahip.

Ayın çekim gücü, gezegen yüzeyindeki okyanusları kendine çeker...

..ve gelgitler oluşur.

Okyanusları karıştıran akıntıların aksine,

Gelgitlerin en büyük etkilerini hem denizden,

hem de karadan gelen gıdalarla besledikleri kıyılar üzerinde gösterirler.

Ve hiçbiryerde burası kadar şiddetli ve etkileyici olmaz...

..Norveç'in Saltstraumen Boğazı.

Her 6 saatte bir,

sadece 150 metre genişliğindeki

bu kanaldan yaklaşık yarım milyar ton su geçmeye çalışır.

Çok dar oluşu suyun hızını artırır ve...

..dünyanın en kuvvetli gelgit akıntısı meydana gelir.

Bu akıntıya katılan hayvanların çoğu sürüklenir gider.

Tabi bu gelgit uzmanları hariç.

Pufla kazları yaşamları tamamen

okyanusa bağımlı olan az sayıdaki ördekgillerdendir.

Ve bu kazlar sürekli olarak

bu azgın sularda yaşayabilecek kadar güçlü olan tek türdür.

Fakat burada yiyecek var hem de toplamayı başarabilenler için

bol miktarda mevcut...

..Midyeler.

Midyeler, gelgitler tarafından getirilen besin parçacıklarını süzerler.

Ve pufla kazları midyeye bayılır.

Ama zor olan onlara ulaşabilmek.

Pufla kazları oldukça hızlı akan bu sularda

hayatta kalmayı başarabilen tek canlıdır...

..yani midyelerin hepsi onlara kalıyor.

Midyeleri bütün halde kabuklarıyla birlikte yutarlar.

Her bir pufla kazı bir günde yüzlerce midye tüketebilir...

..başka hiçkimsenin ulaşamadığı yıl boyunca süren bir ziyafet.

Buradaki gelgit gücünü

sahil şeridinin benzersiz coğrafyasına borçludur.

Fakat, okyanuslarımızın başka yerlerinde,

yeryüzü, gelgitleri çok farklı birşekilde etkiler.

Bahamalar'da,

geniş, sığ kumsallar; gelgit akıntılarının deniz tabanı

üstünde sakince hareket ettiği anlamına gelir...

..bunlar aksi takdirde çöle dönüşecek olan

deniz tabanını zengin bir su altı dünyasına dönüştürür.

Burası, benekli bahçe müreni ve ustura balıklarının yuvasıdır.

Ve derin sulardan gelen temiz, taze yiyeceklerle beslenirler.

Hayat sakin, teleşsız ve huzurlu görünüyor...

..fakat cennette bir sorun var.

Bu şişe burunlu yunus balıkları,

ustura balıklarıyla beslenir ve onların saklanma numaralarına kolayca kanmazlar.

Yankıları takip ettikleri sesler çıkararak, kumu tarayıp

onları saklandıkları yerleri kesin olarak tespit edebilyorlar.

Fakat nerede olduklarını bilmek onları yakalamakla aynı şey değil.

Yunuslar kazdıkça,