Jan Jaap van der Wal: Mijn vlakke land

Goedenavond...

Rotterdam.

Ca va?

Haha, maak je geen zorgen.

Dit is het enige Frans van vanavond.

Wat fijn dat jullie er zijn.

Wat een grote eer...

om in deze prachtige, mooiste Luxor van Rotterdam te mogen optreden.

Ja-haha!

Jazeker, daar mag je...

Laat ik meteen beginnen met een bekentenis vanavond.

Ik ben namelijk verliefd geworden op een ander. Ja.

Ik ben verliefd geworden op een ander.

Zo'n negen jaar geleden ben ik verliefd geworden op een ander land.

Zoals je ook verliefd kunt worden op een andere man of vrouw...

ben ik verliefd geworden op een ander land.

Die verliefdheid stelde in het begin nog niet zoveel voor.

Maar inmiddels is het serieuzer.

Ik woon daar nu, ik ben verhuisd. Ik woon in een ander land.

En ik ben vanavond weer even terug, zou je kunnen zeggen.

Je zou kunnen zeggen dat ik vanavond weer eventjes terug bent bij de ex.

Ja. (gelach) Zo voelt het ook.

Het is een weemoedig gevoel. 't Is een weemoedige tournee geweest.

En ook vanavond. Rotterdam, ik kwam hier vanmiddag aanrijden...

en ik was hier lang niet geweest.

En dat je denkt: jaaa, oh... ja, zo was dat.

Enne... ja.

Rotondes. Mooi mooi! Ja.

Het maakt mij weemoedig.

Maar ik heb er ook ongelooflijk veel zin in.

Dus we zouden vanavond kunnen beschouwen...

als nog een keertje seks met de ex.

Bam! Ja.

Dus 't zou wel eens een hele korte ongemakkelijke avond kunnen worden!

Maar 't wel serieus, ik ben daadwerkelijk gemigreerd.

Ik hoorde bijvoorbeeld laatst, in Afrika is het zo...

dat als een Afrikaan überhaupt al z'n vaderland verlaat...

het betekent voor de achterblijvers dat het een succesvolle man is.

Dus, ja...

wat sta ik hier te doen vanavond eigenlijk, hè?

Maar ik mis jullie natuurlijk af en toe.

Ik mis natuurlijk Nederland af en toe wel.

Ik mis vooral de Hollandse directheid, dat is wat ik mis.

De helderheid van Nederlanders.

'Ik ben beleid!' Dat.

Dat, die helderheid.

'Iedereen op een scooter is antisemiet!' Ja.

En dan, ja...

Ja, dan weet je niet of 't waar is.

Maar je hebt in ieder geval een uitgangspositie.

Dat mis ik.

Ik woon nu in een geweldig land, Vlaanderen.

't Ligt vlak bij ons, we spreken ongeveer dezelfde taal.

Maar toch, qua communicatie is het een totaal ander land.

Totaal ander werelddeel zelfs.

Vlaanderen is wat dat betreft toch een beetje het China van Europa.

Het gaat allemaal over klanken in Vlaanderen.

Een Vlaming kan zeggen: joaa...

En dat kan 30 verschillende dingen betekenen. (gelach)

Moet je allemaal onder de knie krijgen.

En dan mis ik soms die Hollandse directheid.

Zitten er toevallig Vlamingen in de zaal vanavond?

Dat kan. Ah, hier. Van waar bent u mevrouw?

Kortrijk. Van Kortrijk?

Maar u klinkt al behoorlijk Nederlands.

Ik woon al 23 jaar in Nederland. Al 23 jaar in Nederland.

Zie je, dat is de... ja.

U heeft de Hollandse helderheid aangeleerd.

'Ik woon al 23 jaar in Nederland, zoek 't uit!'

Dat is waar. En u bent oorspronkelijk van Kortrijk.

Dat is West-Vlaanderen, een mooie stad.

En u woont in Rotterdam? Ja. Voor werk en liefde? Joak.

Joak. Ja.

Dat is Vlaams voor: Ga door met de show nu!

Joak. Allez, voouit!

Nee, joak is ja. Joak is ja in het West-Vlaams.

Wat fijn. En noemt u zichzelf Nederlander of Vlaming nog?

Nederlander als ik in Nederland ben.

O, ja. Marjolein Faber kijkt ook mee vanavond! Dus, eh...

Haha, ja.

Ik ga u aangeven, joak!

Joak.

U zult het zeker weten, mevrouw.

Het is anders, de Hollandse helderheid.

En ik mis dat soms. Ik woon in Antwerpen, geweldige stad.

Ik woon in een fijn huis, wel een beetje oud huis.

Ik had laatst een muizenplaag, een kleine muizenplaag.

En dan moet je korrels kopen om die muizen dood te maken.

Maak niet uit in Vlaanderen waar je gaat...

welk dorp, welke stad, Kortrijk, Antwerpen, 't is overal hetzelfde.

Je komt die winkel binnen en pakt die korrels.

Je legt 't op de toonbank en je vraagt: En, gaat dit werken?

Joaa, joaa.

Joaa, joaa... joaa dat gaat. Ja.

Joaa, ja. Dat gaat.

Maar je voelt aan alles, hè...

Dit gaat niet werken!

Ik heb een zakje muesli gekocht, dat is wat er gebeurd is.

En dan mis ik die Nederlandse directheid soms.

Ik was laatst in Amsterdam. Sorry, ik moest er een paar dagen zijn.

En ik moest nog steeds die spullen hebben en 't is meteen anders.

In de winkel daar pak je die korrels, legt ze op de toonbank...

en vraagt: En, gaat dit werken?

'Ja, zeker wel ja! 100% absoluut, ja.

Als die muis dit opeet, gaat-ie tegen z'n familie zeggen...

dat-ie binnenkort de pijp uitgaat, ja.'

Voel je, dus meteen anders.

't Werkt alsnog niet, maar daar gaat het niet om.

Daar gaat het niet om.

Ik weet niet of u dat ook heeft, mevrouw...

maar ik merk wel, hoe langer ik nu in Vlaanderen woon...

hoe meer ik er achter kom hoe hard Nederland eigenlijk is.

Nederland is een hard land, hard.

En niet alleen in beleid, of hoe we met mensen omgaan...

maar in volume vooral.

Nederlanders zijn luid! Hard!

Hoe langer ik nu Vlaanderen woon, hoe zachter ik zelf ook word.

't Begint me echt op te vallen.

Hallo!

Ik hoef dat hier in Rotterdam volgens mij ook niet uit te leggen.

Toch? Ik hoorde vanmiddag, ik ging een kopje koffie drinken:

'Wat wil jij drinken? Thee?

Wat voor thee, lekkere thee?'

'Muntthee? Nee, da's niet lekker.'

Gewoon, ja.

Op dat volume.

Dat je denkt: Leuk, een Vlaamse conversatie...

maar dan in 't Rotterdams, da's leuk.

Het grootste verschil voor mij zit 'm in de radioreclames.

Dat is waanzinnig.

Ik zit veel in de auto, in Nederland en Vlaanderen.

Ik luister graag naar de radio.

Radioreclames in Vlaanderen...

joaa, die zijn zacht, die zijn rustig.

Dat is echt meditatie, duurt ook vaak enorm lang.

't Zijn enorme verhalen.

Dat neemt vaak de helft van de uitzending in beslag.

'Hedde gij dat gehoord? Wah?

Ge kunt voor 100 euro vliegen naar Ibiza. Dat mene gij nie.

100 euro, da's gene geld. Ik heb goesting om te gaan.

Ja, ik ook. Ik ga mijn valiezen pakken. Ik ook.

Awel, dan drinken we morgen een cocktail op het strand.

Ik heb goesting om te gaan. 100 euro. 't Is waar.

Dat mene gij nie. Echt waar, 100 euro.

Da's gene geld. Awel, ik zie u morgen op de luchthaven.'

Fantastisch, fantastisch.

Maar dan, dan rij je Nederland in.

Je bent nog geen kilometer de grens over, je zet hier de radio aan...

Lekker vliegen met TUI!

Lekker makkelijk, lekker goedkoop!

En dan denk ik: jezus!

Rustig.

Frank Lammers, hoeveel geld wil je verdienen, gek?!

't Schijnt dat Tom Waes naar de Nederlandse radio luisterde....

toen hij, eh... ja.

Toen hij die tunnel inreed.

Haha, ja. Deze, meneer.

Haha, goed dat u dat effe doet. U denkt, ik help die jongen.

Nee, maar inderdaad.

Tom Waes, die heeft ingenomen.

't Schijnt dat zijn auto is verkocht, nu.

Hij had een ouderwetse Porsche.

En die hebben ze verkocht voor het goede doel. Ja.

En zijn blaastest, daar heb ik mijn decor van gemaakt.

Dus, eh... (gelach)

Maar, kijk. De Vlaming...

Er is absoluut enthousiasme.

Dat is absoluut waar.

Maar toch, dat verschil in emoties is fascinerend.

Een Vlaming vindt het bijvoorbeeld lastig...

om complimenten uit te delen.

Vinden ze lastig.

En ik kom daar af en toe ook op de televisie...

of in het theater, net als hier.

En mijn buurman, die ik ken, die ken ik nota bene...

die kwam laatst naar mij toe, op straat.

Hij besloop mij een beetje.

Je weet bij Vlamingen ook nooit...

komen ze nu iets te zeggen of gaan ze me vermoorden?

't Is nooit helemaal duidelijk.

Maar opeens was hij in mijn aura.

Enne, hij zo: 'Joaa, joaa...'

Ik zei: hallo. 'Joaa...

Joaa, excuseer. Sorry voor het storen.'

Ik zei: nee, geen probleem. 'Joaa, maar ja...

'Excuseer dat ik stoor.' Ik zei: nee, u stoort niet.

'Joaa, sorry. Maar, joaa...

Joaa, zou ik iets mogen zeggen misschien?'

Ik zei: ja, tuurlijk. 'Joaa, maar ja.

Ja, excuseer. Als 't oké is.

Maar ik moet toch zeggen, mijn vrouw en ik...

wij hadden gekeken naar uw show.

Enne, joaa. Dus, eh... ja.

Ja, geweldig hè.'

Ik zei: o, nou. Wauw.

Dank je wel.

'Joaa joaa joaa. Excuseer.' Ik zei: nee, geen probleem.

Fijne avond nog. 'Ja, u ook.'

Eet smakelijk voor zo.

'Ha, ja ja ja.