Merchants of Doubt

Mijn vakgebied is bedrog.

Wat een illusionist onderscheidt van een oplichter...

JAMY IAN SWISS GOOCHELAAR

van andere dieven en bedriegers...

is dat wij eerlijke bedriegers zijn. Dit is de morele overeenkomst.

Applaus voor Jamy Ian Swiss.

Goedenavond. Dank u wel.

We beginnen bij het begin met onweerlegbaar bewijs...

van een vergooide jeugd.

Ik zeg: 'Ik ga je voor de gek houden, maar dat is niet erg.

Dat is m'n werk. Ik breng je geen onherstelbare schade toe.'

Heb je iemand wel eens een kaart zien pakken...

en die met 'n handomdraai veranderen? - Nee.

Je beweegt je hand eroverheen en de kaart verandert.

Je hoeft niet altijd je hand eroverheen te bewegen.

Soms lukt het ook met 'n tikje.

Kijk goed. Een tikje. - Nee.

En zo verandert hij ineens.

Ik verdien m'n brood eerlijk, toch? Dus ik vind het beledigend...

als iemand de vaardigheden van m'n eerlijke werk...

gebruikt om mensen te manipuleren...

en daarmee ook hun idee over hoe de wereld werkt.

Ik weet hoe ik mensen voor de gek houd...

en ik zie het ook wanneer mensen voor de gek worden gehouden.

Dioxinen, pesticiden, chemicaliën an sich.

Er is geen bewijs dat die schade aanrichten.

Asbest, ontworpen om een leven lang mee te gaan...

een probleemloos leven.

Catastrofale opwarming van de aarde is een hoax.

Er is geen wetenschappelijke consensus.

Er is geen consensus. Het is een mythe.

Roken veroorzaakt geen kanker. Waar of niet?

Het is niet bekend of sigaretten kanker veroorzaakt.

Er is geen wetenschappelijke consensus.

Accepteert u het basisidee dat roken dodelijk is?

Nee. Wetenschappers die zulke dingen zeggen...

doen politieke uitspraken in plaats van wetenschappelijke.

Hoe spelt u uw naam? - G-L-A-N-T-Z.

Ik heb het al. - Ik heb een kaartje.

Ik heb het al. Stan, toch? - Nee?

Of Stanton. Stan. - Bent u een...

Ik raakte betrokken bij de tabakskwestie in 1978...

vanwege schone binnenlucht. Een rookvrij gedeelte was toen radicaal.

Goedenavond. Het niet roken-lampje is uitgezet.

Er werd overal gerookt.

In vliegtuigen.

In restaurants.

Ik werk in een ziekenhuis. Men rookte in een ziekenhuis.

Wat is er nou zo erg aan roken op je werk?

Ik rook elke avond tijdens het werk. Daar doe ik niemand kwaad mee.

Dat is onzin. - Is dat zo?

Als je wetenschappelijk werk doet...

waar die enorme bedrijven geen baat bij hebben...

en mensen om stomme redenen op je afgeven...

moet je tegen ze op durven staan.

Ik heb nog geen onomstotelijk bewijs gehoord.

Hier, lees dit maar. - Even een vraagje.

Vraagje. - Lees dit maar.

Ik wil je een simpele vraag stellen. Wacht.

Vaak komen we geen steek verder...

omdat die mensen rijk, politiek machtig en gemeen zijn.

Hoe oud ben je? - Ik ben 42.

42. Ik rook vier pakjes sigaretten per dag.

En ik ben 55.

Wacht even.

Zie ik er soms niet 20 jaar jonger uit dan deze gast hier?

Kom op, zeg.

Maar als je naar beleidsmakers of de media ging...

en praatte over hoe bedrieglijk en manipulatief zij waren...

dan dachten mensen dat je paranoïde was of waanbeelden had.

En toen veranderde alles.

Ik zat in m'n kantoor op de elfde verdieping van het ziekenhuis...

toen er een doos bezorgd werd.

In die doos zaten duizenden bladzijden...

van interne documenten uit de tabaksindustrie.

Die documenten kwamen van iemand van binnen...

die voor die bedrijven werkte.

Diegene kopieerde al die papieren en smokkelde ze weg...

en gaf ze door aan mensen van buiten.

We hebben nu meer dan 80 miljoen bladzijden.

Het merendeel daarvan werd alleen beschikbaar...

vanwege rechtszaken tegen tabaksbedrijven.

Het belangrijke aan die documenten...

Is dat je achter de schermen kunt kijken. Je komt bij die bedrijven binnen...

en hoeft niet meer te gissen naar wat ze precies doen.

Je kon het lezen.

ROKEN BEVORDERT LONGKANKER (1958)

De tabaksbedrijven wisten in de jaren 50 dat roken leidt tot longkanker.

Het is niet bekend of roken kanker veroorzaakt.

Ze wisten in de jaren 60 dat roken leidt tot hartziekten.

VERBAND MET HARTZIEKTEN (1963)

Geen causaal verband tussen roken en hartziekten?

Nee, en er zijn zelfs...

in de jaren 60 wisten ze dat nicotine verslavend was.

WIJ VERKOPEN NICOTONE, EEN VERSLAVEND MIDDEL (1963)

Maar 30 jaar later verklaarden alle grote tabaksbazen...

onder ede aan het Congres dat nicotine niet verslavend was.

Gelooft u dat nicotine niet verslavend is? - Dat geloof ik, ja.

Ik geloof niet dat onze producten verslavend zijn.

Niet verslavend. - Niet verslavend.

Hun eigen interne wetenschap lag vaak tientallen jaren voor...

op wat de buitenwereld deed.

Maar je wilt niet dat de buitenwereld...

te weten komt wat 't bewijs aantoont.

De tabakskwestie drong in 1953 door in het publieke bewustzijn.

Geconfronteerd met onomstotelijk bewijs dat roken mensen doodde...

deden ze wat elke zichzelf respecterende grote organisatie zou doen.

Ze huurden een pr-bedrijf in.

HILL AND KNOWLTON, INC. PR-ADVISEURS

Hill en Knowlton zeiden tegen de bazen van al die tabaksbedrijven...

'Je kunt het bewijs niet ontkennen.

Je kunt niet zeggen dat roken geen kanker veroorzaakt.

Maar je kunt wel twijfel zaaien.'

Twijfel is ons product.

Er is nogal wat twijfel over de vraag of sigaretten schadelijk zijn.

Roken is misschien wel, misschien niet gevaarlijk.

Misschien wel, misschien niet. We weten het niet.

Geen van de stoffen die aangetroffen zijn in tabaksrook...

zijn in concentraties die schadelijk worden geacht.

Maar de componenten zelf zijn toch schadelijk, of niet?

Alles kan als schadelijk worden gezien.

Appelmoes is schadelijk als je er te veel van eet.

Ik denk niet dat er veel doden vallen vanwege appelmoes.

Ze eten er niet veel van.

Het draaiboek waarmee de tabaksbazen de strijd aangingen met wetenschap...

heeft 50 jaar lang gewerkt voor ze.

BETWIST DE WETENSCHAP

Want elke dag dat ze effectief beleid kunnen uitstellen...

is een dag extra om geld te verdienen.

Ze kunnen een product blijven verkopen...

waarmee jaarlijks een half miljoen Amerikanen omkomen.

Andere bedrijven die met soortgelijke problemen zaten...

zelden nu: 'Goh, als dat voor tabak werkt...

dan kunnen wij dat draaiboek ook gebruiken.'

Mensen die aan allerlei andere kwesties werkten...

die ogenschijnlijk niets met tabak te maken hadden...

doken nu die papieren in en vonden dingen...

waar we eerder nooit naar gezocht zouden hebben.

BRANDVERTRAGERS

M'n partner en ik waren allebei klaar...

voor een nieuw project, Iets om echt onze tanden in te zetten.

Bijna iedereen zei: 'Je moet brandvertragers onderzoeken.'

ik had geen idee dat dat spul in mijn banken en stoelen zat.

ONTVLAMBAARHEIDS- VEREISTEN

Dit zijn chemicaliën die per gram en kilo worden gemeten.

In de gemiddelde bank kan wel een kilo aan brandvertragers zitten.

Daardoor komen al die chemicaliën ons lichaam binnen.

Die chemicaliën komen uit de kussens en verspreiden zich via stof.

Amerikaanse baby's worden geboren met hogere gehalten...

aan brandvertragende chemicaliën dan waar ook ter wereld.

BRANDVERTRAGERS IN BLOED

Ze houden verband met de gezondheid.

KANKER VERMINDERDE VRUCHTBAARHEID

Kinderen zijn 't meest kwetsbaar.

Toen werd de grote vraag: 'Beschermen ze ons echt tegen brand?'

Een van de eerste doorbraken...

was een gesprek met de voornaamste brandspecialist.

De chemische industrie gebruikte zijn onderzoek als bewijs...

dat de brandvertragers werkten.

Maar toen we hem spraken, zei hij: 'Ze verdraaien m'n werk.'

De brandvertragers in huis...

beschermen je helemaal nergens tegen.

Ik dacht: Wauw, oké dan.

Ze zitten in groeiende getale in ons lijf...

en ze werken niet eens?

Hoe kan dat?

In de jaren 70 maakte brand door sigaretten duizenden slachtoffers.

Als je rookte en je sigaret uitmaakte...

kon die nog 30 minuten langer doorbranden.

De tabaksindustrie stond onder druk...

om een sigaret te maken die vanzelf stopte met branden.

Ze bleven volhouden dat het niet ging.

Knoeien met een sigaret...

is een zeer ingewikkelde en technische klus.

Ze wilden niks veranderen aan een product...

dat hen per jaar miljarden dollars opleverde.

Ze hadden dus een zondebok nodig. En de perfecte zondebok was meubilair.

Het kwam door het meubilair.

Je moet de wereld rond de sigaret brandwerend maken.

De tabaksindustrie was toen al ongeloofwaardig aan het worden...

dus moest een geloofwaardige derde hun boodschap overbrengen.

EXTERNE BONDGENOTEN

In de tabaksarchieven lag 'n document...

waarin in keiharde taal hun strategie werd beschreven.

'Je moet begrijpen wie een mogelijke dreiging is...

zodat je die kunt neutraliseren.

Voorbeeld: de zichzelf uitmakende sigaret.

Wie zou daarbij betrokken zijn...

aan de andere kant? De brandweerindustrie.'

Dit is een internationale groep directeuren.

Hij zegt: 'Je moet het volgende doen.

Die mensen zijn een dreiging voor ons. Neutraliseer ze.'

'We hadden bondgenoten van ze gemaakt.

Externe beschermers voor onszelf.'

Er werkte ene Peter Sparber in het Tobacco Institute.

Het Tobacco Institute plantte Peter Sparber...

in de nationale brandweervereniging.

De brandweer kozen hem tot wettelijk vertegenwoordiger.

PETER SPARBER WETTELIJK VERTEGENWOORDIGER

De brandweer wist echter niet dat de tabaksindustrie...