Face to Face with ETA: Conversations with a Terrorist

1968-2010 arasında ETA adlı terörist örgüt 852 kişi öldürdü ve 2.661 kişiyi yaraladı.

Kaynak: İspanya İçişleri Bakanlığı

ETA, Francisco Franco diktatörlüğü sırasında

Bask Bölgesi'nin özerkliği adına mücadele etmek üzere kuruldu.

Franco'nun 1975'teki ölümünü takiben ETA şiddeti artırdı.

Örgüt, katliamlarının %90'ını demokrasiye geçiş sonrası gerçekleştirdi.

İspanyol devletiyle birlikte aşırı sağ ve parapolitik grupların

ETA'ya karşı açtıkları yasa dışı savaşta 73 kişi öldürüldü.

Kaynak: Bask Hükümeti

Francisco Ruiz ve Josu Urrutikoetxea birbirlerini tanımıyorlar.

Yolları yalnızca bir kez kesişti.

İşte bu onların hikâyesinin bir parçası.

Bask Bölgesi'ne taşınmıştık

çünkü "savaş sonrası çocuğu" dedikleri kuşaktandım.

Ben üç yaşındayken taşınmışız.

17 yaşında tesisatçılığa başladım.

28-29 yaşına kadar orada yaşadıktan sonra Ciudad Real'a taşındım.

Uzun süre orada yaşadım.

Orada dünya evine girdim. Dört kızım orada doğdu.

Ne yalan söyleyeyim, Bask Bölgesi'ni hep sevmişimdir.

Bu bölge aklımda hep güzel anılarla kaldı.

Askerden döndükten sonra

yaşadığım yer olan Galdakao'da üç polis memuru işe alınacaktı.

Memurluğa giriş sınavı yapıyorlardı.

Aslında aklımda polis olmak yoktu.

Daha önce aklımdan bile geçmemişti.

Ama bir şekilde eve ekmek getirmem gerekiyordu

çünkü dört kızımız vardı ve paraya muhtaçtık.

Francisco, 9 Şubat 1976'da ne oldu?

9 Şubat 1976'da...

Çalışıyordum, sabah altıda işbaşı yaptım.

Polis memuru olarak rutin görevlerimizin yanı sıra

belediye başkanını korumakla da görevliydik.

Her sabah tam 8.00'de çıkardı.

O gün onunlaydım.

Kıdem sırasında göre

belediye başkanını kapıdan alma sırası bendeydi.

500 metre ötedeki arabasına yürüyecektik.

Her gün aynı saatte çıkar, sokağın aynı tarafından yürürdü.

Kapıdan daha 20 metre uzaklaşmıştık ki

karşımıza bir ETA timi çıkıverdi.

Tabanca ve makineli tüfeklerle üstümüze yürüdüler

ve bize ateş açtılar.

Sanırım belediye başkanına beş altı mermi isabet etti.

Oracıkta çat diye öldürüverdiler.

Ben de göğüs kafesimden birkaç kez vuruldum.

Karnıma da isabet etti.

Ama çok hızlı tepki verip iki arabanın arasında saklandım.

Bunu yapabilmiş olmam hayatımı kurtardı.

Teröristler kaçmaya başlamadan önce

makineli tüfekle beni bir daha taradılar.

Belden aşağıma altı mermi daha isabet etti.

Ama...

Ölmedim. Ateş ettiler ama ölmedim.

Bilincimi kaybetmedim.

Katolik inancına mensup bir insan olduğum için...

Gereklerini yapmasam da Katolik'tim.

Meryem Ana'ya dua etmeye başladım.

Beni kurtarmasını diledim.

Kızlarımı büyütebilmeyi diledim.

Derken bilincimi kaybettim. Bana sonradan anlattılar.

Çok korkunçmuş.

Biz sokağın ortasında o hâlde yatarken bir kişi bile yardımımıza gelmemiş.

Bu olay ana caddede oldu.

Sabahın 8.00'iydi, herkes işe gidiyordu.

Sonra eşimi aramışlar. Eşim...

En kötüsünü düşünmüş.

Tek kelime edememiş.

İlk duyduğunda donakalmış.

Bir polis arabası onu evden alıp hastaneye getirmiş.

Ben çoktan ameliyattaymışım.

Ona söyledikleri ilk şey yaşama ihtimalimin çok düşük olduğuymuş.

Çünkü çok sayıda mermi isabet etmiş.

Ama sanırım dualarım kabul oldu, Meryem Ana bana yardım eli uzattı.

Beş ay hastanede yattım Jordi. Beş ay.

Beş ay hastanedeydim.

Taburcu olduğumda

tekerlekli sandalye çıkmak zorunda kaldım.

Sonrasında ilk kez dışarı çıktığımda

kimse yüzüme bile bakmadı Jordi.

Yüzüme bile bakmadılar.

Eski tanıdıklarım bile beni görüp yolun karşısına geçiyordu.

Bask Bölgesi halkı o aşamada çoktan korkup sinmişti.

Bask milliyetçileri ve yurtseverleri bir terör kurbanıyla görülmek istemiyordu.

Bu canımı o kadar yaktı ki.

Neredeyse saldırının kendisi kadar.

Çocuk yaşta taşındığım ve bir parçası olduğum Galdakao'nun

halkı tarafından reddedildiğimi görmek beni derinden yaraladı.

Orada büyüdüm, herkes beni tanırdı.

Saldırı kurbanı olduğum için dışlanmak benim için çok zordu.

Eşim ne zaman bir markete ya da kasap dükkânına gitse

kasap hiç lafını sakınmadan yapıştırırmış.

Dükkân dolu bile olsa

"O faşist başkanı öldürmekte geç bile kalmışlardı" dermiş.

"Onu koruyan yerel polise de lanet olsun."

Karım eve gözyaşları içinde dönerdi.

Bir karar vermem gerekiyordu, ailemle konuştum.

Bask Bölgesi'nden taşınmaya karar verdik.

Tıpkı... Nasıl desem?

Cüzzamlı gibiydik.

El mahkûm gidecektik.

Hiç size ve başkana saldıranlara karşı nefret duyduğunuz oldu mu?

Hiç nefret duydum mu... Tabii ki duydum.

Hem nefret duydum hem de korku.

Saldırıya dair inceleme sonuçlanmadı.

Size saldıran ETA teröristlerinin bir kısmını tespit etmek imkânsızdı,

bir kısmı da 1977'de çıkan aftan yararlandı.

Yaptığımız bir söyleşiyi, bir röportajı konu alan

bir belgesel çektik.

Eski ETA üyesi Josu Urrutikoetxea'yla bir röportaj yaptık.

- Belki duymuşsunuzdur... - Evet, Josu Ternera.

Hiç beklemediğimiz bir şekilde

bize saldırıya uğradığınız güne dair yeni birtakım bilgiler verdi.

Ve...

En azından böyle bir durum olduğunu söyleme ihtiyacı hissettik.

İlk kez bir ETA teröristinin saldırı hakkında konuştuğunu duyuyorum.

Görüntüleri görmek ister misiniz? Eğer istemezseniz...

Tabii ki isterim.

Yıllardan sonra saldırıya dair yeni bir bilgi varsa öğrenmek isterim.

O zaman buyurun, izleyelim.

Tamam.

Size Ternera denmesini sevmiyorsunuz.

Ama sizi tanıyanlarla konuştum.

Eski yoldaşlarınız, eski ETA üyeleri sizi bu lakapla anıyor.

Bu lakabın hikâyesi nedir?

Saint-Jean-de-Luz'da bir gece bar bar geziyorduk.

Barlardan birinde adını vermek istemediğim biri

"Tam bir ternera, yani malak gibi davranıyorsun" dedi.

Peki sonra ne oldu?

Kısa süre sonra

bu insanlardan biri Güney Bask Ülkesi'nde polis tarafından yakalandı.

İşkence görmüş ve polise anlatmış.

"O gece barda filancaylaydım, sonra falanca kişiler vardı" demiş.

"Bir de Ternera dedikleri bir adam vardı." Sadece bu kadar.

Fotoğrafımı göstermişler, "Evet, o" demiş.

O noktadan sonra ne zaman...

Tüm uluslararası tutuklama kararlarında bu lakap kullanılmaya başlandı.

- Josu Ternera. - Evet.

- Josu Ternera... - Josu Ternera...

İspanya başbakanı Amiral Carrero Blanco bir suikasta kurban gitti.

Bir örgüt saldırısının kurbanı oldu.

ETA ASKERÎ KANADI DEĞİŞTİ URRUTIKOETXEA İKİNCİ ADAM

JOSU TERNERA ASKERÎ KANADIN BAŞINA GEÇTİ

ETA'DAKİ EN GÜÇLÜ LİDER

José Antonio Urrutikoetxea tutuklandı.

José Antonio Urrutikoetxea, namıdiğer Josu Ternera'nın

ETA'nın başında olduğu düşünülüyor.

İADEYE HAYIR

JOSU'YA ÖZGÜRLÜK!

Fransa, ETA'nın önde gelen isimlerinden Josu Ternera'yı İspanya'ya iade etti.

Ternera'nın ETA'nın uluslararası kanadının lideri olduğu düşünülüyor.

Sizi şerefsizler!

- Katiller! - Katiller!

Yeter artık!

Josu Ternera bugün hapisten salıverildi.

ETA'nın askerî kanadı çok yaşa!

Bir silah edinip onu kullanmasındansa

mecliste koltuk sahibi olması yeğdir.

Her koşulda.

Ne kadar acı olsa da yasal olarak hakkı var.

Josu Ternera, eski yoldaşlarına söyle,

halk olarak kendi devrimimizi sandıkta yapmamıza müsaade etsinler.

ETA'YA SON - YETER

Batasuna Partisi milletvekili ve eski ETA lideri Josu Ternera firarda.

Bay Urrutikoetxea'nın nerede olduğunu bilmiyoruz.

Kendisini bulup bulamayacağımıza dair hiçbir fikrim ve bilgim yok.

Hükümet, ETA'yla masaya oturacak.

Josu Ternera'nın avantajı meclisin önemini bilmesiydi.

ETA temelli silah bırakma kararı almıştır.

ETA'nın önemli isimlerinden Josu Ternera'ya göre yolun sonundayız.

"ETA nasıl halktan doğduysa şimdi yeniden halkın içine dönecektir."

17 yılı firarda geçirdikten sonra Josu Ternera'nın ilk görüntüleri.

ETA'nın en büyük lideri Josu Ternera tutuklandı.

José Antonio Urrutikoetxea Bengoetxea, namıdiğer Josu Ternera'yı

yakaladığınız için hepinizi tebrik ederim.

Bakanlar Kurulu bugün

ETA üyesi Josu Ternera'nın Fransa'dan iadesini istemiştir.

2011-2013 yıllarında ETA üyesi olduğu iddiasından

Fransız mahkemelerince aklandı.

Fransa'daki diğer davası sonuçlandığında İspanya'ya iade edilip

Zaragoza jandarma lojmanları saldırısı ve ETA'ya finansman sağlamaktan

hâkim önüne çıkarılacak.

ETA İLE YÜZ YÜZE: BİR TERÖRİST İLE RÖPORTAJ

"ETA üyesiydim, hep böyle kalacağım ve bununla gurur duyuyorum."

- Paris duruşmasında bunları söylediniz. - Evet, doğru. ETA üyesiydim.

- Bununla gurur duyuyor musunuz? - ETA üyesiydim.

Bu açıklamayı yaptığım 1990 yılındaki tarihsel bağlam

hem örgüte katıldığım zamandakinden hem şimdiki durumumdan başkaydı.

Bu açıklamayı yaptığımı hiçbir şekilde inkâr etmiyorum.

ETA'da oldukça uzun bir kariyeriniz oldu.

ETA terör örgütünün en eski üyelerinden birisiniz.

Henüz yeni bir örgütken katıldınız.

Neredeyse tüm dönüm noktalarında önemli bir isim oldunuz.

12 sene hapis yattınız. 20 seneyi aşkın saklandınız.

2018 yılında ise ETA'nın dağıldığını ilan ettiniz.

Neredeyse 50 yıldan söz ediyoruz. Tüm hayatınızı ETA'ya mı adadınız?

ETA hayatımın bir parçası, bunu inkâr etmek mümkün değil.

Tıpkı dediğiniz gibi.

ETA'ya 17 yaşında kendi rızamla katıldım.

Şimdi 71 yaşımı geçtim.