Only the Dead

Όλοι έχουμε μια σκοτεινή πλευρά μέσα μας.

Εγώ ξέρω ότι βρήκα τη δική μου

σ'έναν πόλεμο στο Ιράκ.

Μια πλευρά μέσα μου που δεν ήξερα ότι είχα.

Ένα μέρος στο οποίο οδηγήθηκα από τις δικές μου εμμονές

με τον πιο επικίνδυνο τρομοκράτη στον κόσμο.

Έναν άνθρωπο που θα με επέλεγε να γίνω ο αγγελιαφόρος του.

ΚΟΥΡΔΙΚΑ ΣΥΝΟΡΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2003

Ήταν 2003 και οι Αμερικανοί ήταν έτοιμοι να εισβάλουν στο Ιράκ,

για να εκδιώξουν τον δικτάτορα Σαντάμ Χουσεΐν.

Ήμουν πολεμικός ανταποκριτής για το περιοδικό Time

και είχα σταλεί για να καλύψω τη σύρραξη στα βόρεια.

Δεν είμαι σίγουρος ότι μπορώ να σας πω

τι με οδήγησε να έρθω σε αυτό το τρελό μέρος,

αλλά λάτρευα να είμαι δημοσιογράφος που κυνηγάει μια είδηση.

-Έρχεται. -Πού θα πάμε;

Σ'αυτό το καταφύγιο;

Ας το κάνουμε γρήγορα, κολλητέ.

Ήμουν από μια μικρή επαρχιακή πόλη της Αυστραλίας

και αυτή ήταν η ευκαιρία μου να ξεφύγω.

Ήμουν στα 30 μου, νέος και αρκετά ανόητος

να πιστεύω ότι ο πόλεμος έχει μια αίσθηση περιπέτειας.

Πολύ απλά, δεν θα μπορούσα να ήμουν πιο ευτυχισμένος.

Γάμησέ μας.

Σςς!

Αυτό έπεσε κοντά.

-Την επόμενη φορά καλυφθείτε όταν ρίχνουν. -Ναι.

Ο προωθημένος ανιχνευτής μόλις μας είπε ότι πιστεύει ότι έρχεται άλλος ένας όλμος.

Πού;

Αυτή ήταν η πρώτη μέρα που κρατούσα κάμερα,

μια μικρή ταλαιπωρημένη Handycam που από τότε έχω πάντα μαζί μου.

Στο τέλος, μαγνητοσκόπησα εκατοντάδες ώρες καταγράφοντας τον πόλεμό μου στην κάμερα.

Και σ'αυτές τις ταινίες βρήκα αυτή την ιστορία

που υποθέτω είμαι επιτέλους έτοιμος να μοιραστώ.

Θες να πας μ'αυτόν τον άνθρωπο στη νυχτερινή εξερεύνηση; Τομ;

Πες του ότι θα έκανε φοβερή ιστορία, αλλά καλύτερα όχι.

Ρώτα τον Μικ αν θα πάει.

Του λέω ότι θα το σκεφτόμουν να πάω με κάποιον που εμπιστεύομαι,

και πιστεύω αυτόν εδώ τον εμπιστεύομαι πάρα πολύ.

Το αστείο είναι ότι καθόμαστε εδώ

και παίρνουμε ακριβώς το ίδιο ρίσκο με αυτούς τους τύπους.

Δεν υπάρχει τίποτε να μας χωρίζει.

Μπορούμε να μπούμε όσο πιο βαθιά θέλουμε.

Μπορεί να είμαστε δημοσιογράφοι. Μπορεί να είμαστε άμαχοι.

Αυτό δεν έχει καμία σημασία για αυτούς τους όλμους.

Είμαστε πολύ κοντά.

Ο Σαντάμ Χουσεΐν και οι γιοί του

πρέπει να φύγουν από το Ιράκ εντός 48 ωρών.

Η άρνησή τους να το κάνουν θα οδηγήσει σε στρατιωτική επέμβαση.

Για την ασφάλειά τους, όλοι οι ξένοι υπήκοοι,

καθώς και οι δημοσιογράφοι και οι επιθεωρητές,

θα πρέπει να φύγουν άμεσα από το Ιράκ.

Λοιπόν, τώρα είμαστε στην καρότσα ενός φορτηγού για πρόβατα

και φεύγουμε από τη μεθοριακή πόλη Τσαμτσαμάλ,

για να φτάσουμε σε δύο ώρες στην ιρακινή πρώτη γραμμή.

Πιστεύουμε ότι ο πόλεμος θα αρχίσει σε τρεις ή τέσσερις ημέρες.

Έτσι μπορούμε να προσπαθήσουμε να πάμε εκεί πριν οποιονδήποτε άλλον.

Αγαπητοί συμπολίτες μου,

αυτή τη στιγμή, αμερικανικές και συμμαχικές δυνάμεις,

είναι στα πρώτα στάδια πολεμικών επιχειρήσεων

για να αφοπλίσουν το Ιράκ, να ελευθερώσουν το λαό του

και να υπερασπιστούν τον κόσμο από σοβαρό κίνδυνο.

Περάσαμε την νύχτα εδώ κάτω απ'τα ιρακινά όπλα.

Ακούσαμε τα νέα ότι ο Μπους απευθύνθηκε στο έθνος,

και ουσιαστικά κήρυξε τον πόλεμο.

Οι Ιρακινοί δεν αγαπούν ιδιαίτερα το κοσμικό καθεστώς του Σαντάμ.

Παρά ταύτα, υποστηρίζουν τον αντι-αμερικανικό σκοπό του.

Αγαπώ την Αμερική.

Εντελώς ξαφνικά, έγινε μια απίστευτη έκρηξη πίσω μας,

εκεί που θα έπρεπε να ήταν μια ασφαλής περιοχή.

Δεν είμαι βέβαιος πότε τα πράγματα πήγαν στραβά με μένα,

αλλά πρέπει όλα να άρχισαν σ'αυτόν τον ήσυχο δρόμο.

Είναι ένας δημοσιογράφος που σκοτώθηκε από παγιδευμένο όχημα ή βομβιστή αυτοκτονίας.

Μάλλον δεν είναι καλή ιδέα να είμαστε ακόμη εδώ.

Τριγύριζα και πέρασα ένα χωράφι με χορτάρια.

Είδα την φωτιά και τον καπνό.

Κάτι μέσα μου άλλαξε βλέποντάς το.

Την κτηνωδία του, τη βαναυσότητα της βίας.

Η μνήμη του αποθηκεύτηκε κάπου στο μυαλό μου,

ήρθε μαζί μου καθώς συνέλλεγα το σώμα του νεκρού και τον έστελνα πίσω.

Μετά πήγα νότια στην πρωτεύουσα του Ιράκ.

Συμπατριώτες μου Αμερικανοί,

οι σημαντικές πολεμικές επιχειρήσεις στο Ιράκ έχουν τελειώσει.

Στη μάχη του Ιράκ,

επικράτησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί μας.

Όταν πρωτοέφθασα στην Βαγδάτη, δεν ήταν ακόμη άσχημο μέρος να βρίσκεσαι.

Μια πόλη υπό αμερικανική κατοχή,

είχε ακόμη ελπίδα ότι τώρα τα πράγματα θα καλυτέρευαν

και οι Ιρακινοί θα μπορούσαν να ζήσουν τις ζωές τους.

Ένιωθα τρομαγμένος, ακόμη νέος ρεπόρτερ.

Υπήρχαν εκατοντάδες άλλοι δημοσιογράφοι που ήταν εδώ περισσότερο χρόνο.

Ήμουν πεπεισμένος ότι είχα φθάσει εδώ αργά, ήδη πίσω από τους πολλούς.

Φοβόμουν λιγότερο από όσο αν ήμουν στην εμπόλεμη ζώνη

και είχα τρομοκρατηθεί ότι θα γινόμουν περίγελος.

Αλλά ήμουν τυχερός που έμενα εδώ στο γραφείο τύπου του Time,

μαζί με άλλους συγγραφείς και φωτογράφους όπως ο μεγάλος Γιούρι Κόζιρεφ,

που έγινε ο Ρώσος αδερφός μου.

Γεια.

Και το προσωπικό μας από Ιρακινούς που ήταν περισσότερο σαν οικογένεια.

Επικεφαλής μας ήταν ο Άλι, μια δύστροπη ιδιοφυΐα.

Υπήρχε ο Ομάρ, ο επιμελής διευθυντής μας.

-Γεια σου, Μικ. -Και ο Νέιθαν, ο νεαρός μεταφραστής μου.

Η CIA μου ζήτησε να σου βγάλω μια φωτογραφία.

Η δουλειά μας ήταν να προσπαθήσουμε να καταλάβουμε τι συμβαίνει

πίσω από τις συνεντεύξεις τύπου και τις δηλώσεις.

Αυτοί ήταν τα μάτια και τα αυτιά μου

και ήμαστε μια αδελφότητα που βγαίναμε στην τρέλα από μόνοι μας.

Δεν πρόλαβα να γράψω τη διαθήκη μου.

Ωχ, φίλε. Όλη την ώρα με τραβάς στα σκατά, το ξέρεις;

Δεν μας πήρε πολύ να καταλάβουμε ότι κάτι πήγαινε στραβά,

ότι η πρόσοψη ενός επιτυχημένου Ιράκ ήδη διαλυόταν.

Οι άνθρωποι εξάπτονταν και θύμωναν όλο και πιο πολύ.

Ατμόσφαιρα απόγνωσης.

Ένας ελεγχόμενος εκρηκτικός μηχανισμός ανατινάχτηκε από κάποιους

που περίμεναν τα αμερικανικά στρατεύματα να περάσουν.

Σ'αυτό τ'αμάξι, ένας έφηβος πέθανε,

πυροβολήθηκε από έναν νευρικό Αμερικανό στρατιώτη,

σε ένα σημείο ελέγχου κοντά στο σπίτι μας.

Ο αδερφός του ήταν μαζί του στο αμάξι όταν πέθανε.

Πες σ'αυτούς τους γαμημένους Αμερικανούς ότι το αίμα του αδερφού μου

δεν θα είναι μάταιο.

Θα κάνω κάτι μεγάλο.

Πήραν τη ζωή του αδερφού μου! Έκλεψαν τη ζωή του!

Δεν μπορούσες παρά να νιώσεις το αίσθημα προδοσίας του.

Και δεν ήταν ο μόνος.

Πίσω από το θυμό των Ιρακινών,

φούντωνε μια στοχευμένη αντίσταση ενάντια στους Αμερικανούς.

Ήταν μικρή αρχικά,

αντάρτικες αιφνιδιαστικές επιθέσεις, πυροβολισμοί και βόμβες στους δρόμους.

Αλλά τότε μια έκρηξη ταρακούνησε τη γειτονιά μας,

μεγαλύτερη απ'οποιαδήποτε άλλη.

Καθώς οδηγούσα προς τα εκεί, δεν είχα ιδέα τι ήταν,

μέχρι που είδα αυτό.

-Ανατινάχθηκε αυτοκίνητο; Τι ήταν; -Ναι, ανατινάχθηκε. Πρεσβεία Ιορδανίας.

Μην τραβάς! Μην τραβάς!

Μάικλ Γουέαρ.

Μάικλ, νομίζω κάτι μόλις έγινε.

Ναι, Στιβ.

Εμ, μόλις έγινε μια βομβιστική επίθεση αυτοκτονίας

στην Πρεσβεία της Ιορδανίας εδώ στη Βαγδάτη.

Πρόκειται για τουλάχιστον μία ή δύο βόμβες,

και έχει καταστραφεί τελείως η πρόσοψη της Πρεσβείας της Ιορδανίας.

Υπάρχει μεγάλος αριθμός τραυματιών και κάποιος αριθμός νεκρών.

Επικρατεί απόλυτο χάος, Στιβ.

Τι τραβάς; Γιατί τραβάς τους νεκρούς;

Μόλις τώρα απομακρύνουν άλλο ένα πτώμα.

Οι άνθρωποι είναι συναισθηματικά φορτισμένοι.

Ήταν η πρώτη βομβιστική επίθεση αυτοκτονίας στη Βαγδάτη,

βία χειρότερη από οτιδήποτε είχε προηγηθεί.

Κανείς δεν ήξερε ποιος το έκανε, αλλά είχε μόλις αρχίσει.

Η βομβιστική επίθεση στα κεντρικά του ΟΗΕ στη Βαγδάτη

σκότωσε τουλάχιστον 20 ανθρώπους και τραυμάτισε άλλους 100.

Κανείς δεν ανέλαβε την ευθύνη για την επίθεση.

Τότε άρχισε να μου γίνεται εμμονή.

Αυτές οι επιθέσεις ήταν τόσο σκοτεινές, τόσο μοχθηρές.

Με καταλάμβανε η ιδέα του πώς μπορεί κάποιος να κάνει τέτοια πράγματα,

της χυδαίας αποφασιστικότητας που έχει στην καρδιά του.

Και ήταν κάπου εκεί έξω, κρυμμένοι στις σκιές.

Ήδη ο φόβος εξαπλωνόταν, σαν ιός.

Από πόλη σε πόλη, από διμοιρία σε διμοιρία.

Σε έναν επαρχιακό δρόμο, γνωστό για βομβιστικές επιθέσεις,

ένα παιδί σε ένα σαραβαλάκι λέει ότι ξέμεινε από καύσιμα.

Έχω ξεμείνει από βενζίνη.

-Δεν υπάρχει βενζίνη. -Καθόλου;

-Είναι ένα καλώδιο. -Ένα καλώδιο εκεί.

-Το βλέπετε αυτό το καλώδιο; -Μπλε καλώδιο.

Πίσω από αυτόν τον βράχο! Κινηθείτε!

Πέσε κάτω, κάτω!

Αδύνατο να γνωρίζουμε αν είχε βάλει αυτός την βόμβα,

ή αν το αυτοκίνητό του είχε πραγματικά μείνει.

Σε έναν πόλεμο σαν αυτόν, όλοι ήταν ύποπτοι,

όλοι τόσο ένοχοι όσο και αθώοι.

Ε, κράτα το γαμημένο το κεφάλι σου κάτω!

Όχι, όχι, κύριε.

Όχι, όχι. Δεν δουλεύει.

Στη Βαγδάτη μια βόμβα σκότωσε 10 άτομα και τραυμάτισε πολλά άλλα.

Ο προφανής στόχος ήταν ένα αστυνομικό τμήμα.

Ο έλεγχος των Αμερικανών συνέχιζε να μειώνεται,

καθώς πολεμούσαν εχθρό που δεν μπορούσαν να δουν.

Ήταν δύσκολο απλά να ψάχνουν στα τυφλά.

Ένιωσα πως υπήρχαν περισσότερα που θα έπρεπε να κάνω,

να μάθω ποιοι ήταν αυτοί οι άνδρες, να καταλάβω γιατί πολεμούσαν.

Τουλάχιστον αυτό είπα στον εαυτό μου,

καθώς άρχισα να περνάω στην άλλη πλευρά για να μιλήσω στους αντάρτες.

Χρειάστηκαν μήνες, στρεφόμενος προς οποιονδήποτε

με ξαδέλφια ή παλιά φιλαράκια απ'τον πόλεμο

ή φίλους που ίσως γνώριζαν κάποιον που ήξερε κάποιον που κουβαλούσε όπλο.

Ψαχνόμουν, αλλά με τον καιρό φάνηκε να λειτουργεί.

Κερδίζοντας συνεχώς την εμπιστοσύνη, οι αντάρτες άρχισαν να με αφήνουν μέσα.

Αυτή η ιδιωτική ταινία που μου έδωσαν ήταν η απόδειξη ότι είχα κάνει επαφή.

Είναι ίσως το πρώτο βίντεο ανταρτών του πολέμου.

Η ομάδα με τον πύραυλο μένει πίσω από τον πρώτο λόφο,

η ομάδα με τον όλμο πίσω από τον δεύτερο λόφο.

Καταλαβαίνετε το σχέδιο, σύντροφοι;

Ένα, δύο, τρία, μετά η έκρηξη.

Τώρα αρχίζει.

Ένα, δύο, τρία.

Χτύπα το. Χτύπα το.

Έλα!

-Φάουντ; -Ε;