Endurance

DE EER KOMT TOE AAN DE MAN DIE IN DE ARENA STAAT

ALS HIJ FAALT, HEEFT HIJ WEL GROTE MOED GETOOND

THEODORE ROOSEVELT, 1910

IN 1914 VOER ERNEST SHACKLETON MET EEN TEAM AAN BOORD VAN DE ENDURANCE

HUN BESTEMMING WAS ANTARCTICA

Het was een droom.

Het was een schattenjacht.

Maar Shackleton dacht niet aan de materiële kant.

Het gaat niet om wat je met de schat kunt kopen...

het gaat om de zoektocht.

Hij schreef z'n vrouw dat hij niet kon beschrijven...

hoe spannend het is om dingen te zien die geen mens ooit heeft gezien.

Liefste...

Dit is m'n laatste brief voor ik het onbekende tegemoet ga.

Ik twijfel er niet aan dat we er zullen komen.

Het waarom kan ik niet uitleggen.

Ik kan niet beschrijven wat ontdekkingsreizigers drijft.

21 januari 1915.

Onze positie is verontrustend.

Door de daling van de temperatuur zijn de poelen rondom het schip gestold.

Er was kans dat we zouden invriezen...

en deel zouden worden van de bedreigende ijsschotsen.

Elke stap in het onbekende opent een pagina van een mysterie.

En zolang er mysteries zijn op deze aarde...

heeft de mens het recht en de plicht ze te ontrafelen.

Het idee van ontdekking, de prijs pakken...

en dan één stap verder gaan, dat zit in ons allemaal.

We hoorden de dekbalk breken...

zo makkelijk als luciferstokjes, door de onweerstaanbare kracht van het ijs.

Ik doe graag iets wat nog nooit gedaan is.

Zoals Shackleton zei, moeilijkheden zijn dingen die je moet overwinnen.

Zolang we dit overleven, zullen we niet mopperen.

En alstublieft, God, we zullen slagen.

Weddellzee Antarctica

Goedemorgen, Nico. - Goedemorgen, Mensun.

Lasse.

Deze is vanuit de ruimte genomen.

Zulke optische beelden zijn handig voor de navigatie.

We gaan naar dit gebied, want we zijn al hier.

We moeten de AUV-jongens zo goed mogelijk helpen.

Ze zullen 24 uur per dag doorwerken om dat zoekgebied te bekijken.

We hebben maar 12 dagen.

Als het weer zo blijft, krijgen we wellicht tien dagen uitstel.

Maar we moeten weg zijn voor het ijs opnieuw bevriest.

We zijn bij de plek waar volgens Worsley...

de kapitein van Endurance, de Endurance zonk.

Het succes wacht. Duik één, jongens. Kom op.

DUIK 1 NOG 12 DAGEN

De Endurance is het meest legendarische wrak aller tijden.

Misschien wel meer dan de Titanic.

Die zonk twee jaar voor de Endurance uitvoer.

Ik heb over de hele wereld scheepswrakken onderzocht.

Van de Zuid-Chinese Zee tot de Caraïben.

Scheepswrakken uit verschillende tijden.

Het wrak van een Grieks schip, gevonden in een vulkaan bij Sicilië...

is wellicht de vondst van de eeuw.

Een scheepswrak is een enorm artefact.

Alles is er. Ik bedoel...

Scheepswrakken zijn de beste tijdcapsules.

Scheepswrakken gaan over mensen.

Dit is Frank Worsley.

Hij was de kapitein van de Endurance en...

Harry McNeish, de timmerman, James Wordie, de geoloog, Greenstreet.

Het zijn allemaal dagboeken.

Het verhaal van Shackleton staat in de dagboeken.

Ik heb ze allemaal gelezen, de meeste zijn niet uitgegeven.

Dit is het eerste boek dat ik las over Shackleton.

Ik heb het altijd bij me.

Ik kreeg het, geloof het of niet...

voor deelname aan de zondagsschool.

Ik woonde op de Falklandeilanden. Antarctica voelde...

als m'n achtertuin, een paar honderd kilometer verderop.

De grote man zelf, Shackleton.

Deze neem ik altijd mee.

Gaat goed.

Succes, maar is dit een speld in een hooiberg?

Hoe optimistisch ben je?

Het is inderdaad een speld in een hooiberg.

Ze ligt op 3000 meter diepte in de Weddellzee.

Een van de lastigste plekken ter wereld.

Hopelijk vinden we het Endurance-wrak.

Dat verbindt ons aan een ongelooflijk verhaal.

Het is het moeilijkst te vinden wrak ter wereld.

Deze expeditie begeeft zich op de grens van wetenschap en geografie.

Ik moet het verhaal van de Agulhas aan de wereld vertellen...

wat Shackleton en Hurley deden, maar met moderne platforms en middelen...

internet, social media.

Er wordt nog over gepraat. Een verhaal over overleven...

leiderschap en teamwork.

En een verhaal over falen.

LONDEN

Dit was de tijd van de ontdekkingsreizen.

De diepten van de oceaan waren nog niet verkend.

We hadden de hoogste berg ter wereld nog niet beklommen.

Poolreizigers waren in die tijd wereldberoemd.

Zij waren de rocksterren.

Shackleton nam deel aan vier expedities naar de Zuidpool.

Hij was in 1901 de derde officier op Scotts grote expeditie...

de Discovery-expeditie.

Shackleton moet wel bijzonder zijn geweest toen hij in de 20 was.

Hij overtuigde Scott ervan...

om hem, een koopvaardijman, mee te nemen naar Antarctica.

Ze leden vreselijk. Ze overleefden het maar net.

Vooral Shackleton was er slecht aan toe.

Shackleton werd als invalide teruggestuurd naar het VK.

Daar schaamde hij zich enorm voor.

Hij vergaf Scott nooit dat hij hem invalide had gemaakt op Antarctica.

Maar Shackleton wist in 1907...

een eigen expeditie naar Antarctica te financieren, de Nimrod-expeditie.

Hij probeerde de Zuidpool te bereiken en kwam tot op 156 kilometer.

Hij had de prijs kunnen pakken...

maar dat deed hij niet, want hij wist dat als hij doorging...

z'n mannen zouden sterven.

Ik wil niet aan falen denken.

Toch moet ik verstandig zijn en denken aan de levens van m'n bemanning.

Het moet een heel moeilijke beslissing zijn geweest.

Amundsen op de Pool. Waar is Scott?

Na de verovering van de Zuidpool door Amundsen...

die slechts enkele dagen...

voor lag op de Britse expeditie onder Scott...

was er maar één belangrijk doel over op Antarctica:

de oversteek van het Zuidpoolcontinent van zee naar zee.

Shackleton overtuigde genoeg mensen dat de grootste reis nog moest komen.

De Zuidpool was bereikt...

maar de grootste reis was de oversteek van het continent.

Toen vond Shackleton z'n schip.

De Endurance werd tussen 1911 en 1913 in Noorwegen gebouwd.

Toen Shackleton het schip kocht, noemde hij haar 'Endurance'...

vanwege z'n familiemotto: 'Wij veroveren met uithoudingsvermogen.'

Hij stelde een bemanning samen.

Shackleton plaatste een oproep in de krant, iedereen kon zich aanmelden.

Hij kreeg 5000 aanmeldingen, onder wie drie vrouwen.

Wetenschappers met interesse voor het wetenschappelijke aspect. Zeelieden.

Ik sloot me per ongeluk aan bij de expeditie.

Ik droomde dat Burlington Street vol ijsschotsen stond...

en dat ik een schip langs dat ijs stuurde.

Een absurde droom. Maar zeelieden zijn bijgelovig.

De volgende ochtend haastte ik me naar Burlington Street.

M'n oog viel op een bord op de deur.

Er stond op: 'Imperial Trans-Antarctic Expedition.'

Ik ging het gebouw in. Shackleton was er.

Toen ik hem zag...

wist ik dat ik met hem wilde samenwerken.

Hij nam een meteoroloog mee die op expeditie was geweest naar Soedan.

Er was één ding waar ik over twijfelde:

Of ik m'n banjo moest meenemen.

Hij antwoordde krachtig: Natuurlijk.

Dus de banjo, waarop ik in Soedan voor het publiek had gespeeld...

werd deel van m'n bagage.

Hij vroeg niet om Antarctische ervaring.

Hij nam één man mee omdat hij vond dat hij er vreemd uitzag.

Hij zocht karakter. Hij zocht stoerheid en veelzijdigheid.

Poolreizigers bemanning Shackleton-expeditie

Shackleton had een team van 28 man, waaronder hijzelf...

heel veel honden om sleeën te trekken, daar had niemand ervaring mee.

En een kat. Hij stuurde nog een schip vanaf de andere kant.

Zij zouden zorgen voor een bevoorradingsplek...

zodat het team niet zou verhongeren tijdens het tweede deel van de reis.

Het Duitse leger valt Frankrijk binnen

Het was de avond voor de Eerste Wereldoorlog.

Hij stelde z'n schip en bemanning in dienst van het land.

Hij stuurde een telegram naar Churchill, maar die zei: 'Ga door.'

AUGUSTUS 1914 DAG 1

7881 ZEEMIJLEN

De Endurance arriveerde in Grytviken in Zuid-Georgia...

op 5 november 1914.

De walvisvaarders waarschuwden voor de gevaarlijke ijsomstandigheden.

De walvisvaarders adviseerden ons de reis uit te stellen.

Shackleton negeerde dat. Hij kon niet naar huis.

Het was oorlog, hij zou z'n mensen en financiering verliezen.

Z'n reputatie zou nog een mislukking niet overleven.

Ik denk dat hij z'n mannen meesleepte op een gedoemde zoektocht...

omdat hij niet naar huis wilde.

7881 ZEEMIJLEN

Shackleton verliet Zuid-Georgia op 5 december.

Enkele dagen na vertrek zaten ze vast in het ijs.

De ijsomstandigheden waren dat jaar erg slecht.

Ze gingen naar de rand van de Weddellzee.

De ijsomstandigheden werden steeds erger.

Ze kwamen tot op 160 kilometer...

of één dag varen van hun bestemming, Vahselbaai.

Maar op de 18e raakten ze ingevroren.

Z'n expeditie was mislukt.

Hij wilde Antarctica oversteken, maar heeft geen voet aan land gezet.

Je ziet het daar aan de horizon, hè?

Daar ligt dus veel zee-ijs.

Het is nu min acht. Je ziet aan de open plekken dat het harder wordt.

Het ijs wordt hard, oud, het gaat wringen en stapelen.

Op dat moment wordt het moeilijk.

Voor mij is het erop of eronder.

Mensun Bound is een legende.

Hij is één van de beste maritieme archeologen.

Maar hij wil niet dat z'n carrière in een mislukking eindigt.

We hebben het al eens geprobeerd.

In 2019 kwamen we naar Antarctica om de Endurance te zoeken.

Het ligt binnen z'n bereik.

Het voelde alsof m'n hele leven samenviel op dat moment.

Het was een ongelooflijk gevoel. De opwinding, de blijdschap.

En toen ging het natuurlijk allemaal mis.

We kwamen bij het wrak, ondanks de zware ijsomstandigheden.