لومړۍ 142 کرښې.
Yalnızca 150 yıl kadar önce, Amerika'nın neredeyse yarısı için
bu, paraydı.
Birçok banknotta pamuk toplayanlar vardı.
Köle olan insanlar.
Köleler sadece Amerika'da serveti temsil etmiyordu.
Onlar servetti.
1863 yılında değerleri üç milyar dolardan fazlaydı.
O zamandan beri Amerika ülke olarak yavaş ve acı verici şekilde değişti.
Irk engellerini
ardı ardına aştı.
Gelecek konusunda çok iyimserim.
Açıkçası Amerika'da beni şaşırtan bazı değişimler gördüm.
Bunu temel alırsak,
40 yıldan kısa sürede siyahi bir başkanımız olabilir.
En fazla 25 yıl diyebilirim.
Servet farklıdır.
Servet, geçmişteki adaletsizliklerin bugünkü acıları beslediği yerdir.
CORY BOOKER AMERİKAN SENATÖRÜ
ideallerimizi gerçekleştirmek için hâlâ uzun bir yolumuz var.
Beyaz ve Afrikalı Amerikalı aileler arasındaki ırksal ekonomik eşitsizlik,
tam ortadaki sorunu oluşturuyor.
Ortalama beyaz bir ailenin serveti için birikimi, malları, eksi borçları dersek,
171 bin dolar ediyor.
Ortalama siyahi bir aileninkiyse 17 bin 600 dolar.
Ve bu eşitsizlik hâlâ büyüyor
ve büyüyor.
IRKA DAYALI ORTALAMA AİLE SERVETİ
Neden?
Bu gerçekler birer delil oluşturuyor...
Her okula gitme hakkımız var ama parasını ödeyemiyoruz.
Her sabah köleler tarafından yapılmış bir evde uyanıyorum.
Amerikan Rüyası sonsuza kadar ertelenmek zorunda değil.
...tüm insanların eşit yaratıldığı.
Evde eşit hakları olamazsa,
orayı yakarlar.
Pamuğu ben topladım ve tren yollarını döşedim.
Başkasının kırbacı altında,
karşılık almadan.
Karşılık almadan.
IRKSAL EKONOMİK EŞİTSİZLİK
Ocak 1865'te,
İç Savaş bitiyordu.
İttifak generali William Sherman ve Savaş Sekreteri Edwin Stanton
20 siyahi lideri toplayıp
özgür hayatlar yaşamaları için
siyahilere ihtiyaçlarını sordu.
Grubun lideri Rahip Garrison Frazier
basitçe cevapladı.
"Kendimize bakmamızın en iyi yolu
arazi sahibi olmak."
Bundan dört gün sonra,
Sherman, 15 numaralı Özel Arazi Emri'ni çıkarttı.
Yüz binlerce dönüm arazi için, "Her ailenin arazisinin
16 hektar işlenebilir topraktan fazla
olmayacak şekilde belirlenmesini" getiriyordu.
İkinci dönem töreninden bir gün önce,
Lincoln bunu resmîleştiren bir yasa tasarısını imzaladı.
Amerika neredeyse çok farklı bir ülke olmuştu.
Ama sonuç böyle olmadı.
Haftalar sonra Lincoln öldürülmüştü.
Arkasından göreve gelen Andrew Johnson yasayı geri çekti.
"Tamam, eşit haklar" dediğimiz anda
beyazlar "Peki bizim haklarımız?" diye tepki verir.
O yılın sonunda,
özgür kalmış ve toprak almış binlerce köle arazilerinden çıkarıldı.
Kölelikten sadece bir yıl sonra
yapıldığından yakındı.
Şu sözlerle: "Siyahilerin iyiliği için."
Ama köleler 246 yıl boyunca sahipleri için servet yaratmışlardı.
O servet beyazlarda kalacaktı.
Ve servet sahibi olanların bildiği harika bir gerçek vardır.
Servet büyür.
Nesiller boyunca. Bunu Jay-Z'ye sorun.
Bir milyona bir tablo aldım.
İki yıl sonra değeri iki milyondu.
Birkaç yıl sonra değeri sekiz milyon oldu.
"Çocuklarıma vermeyi iple çekiyorum."
Bu, servetin serveti çektiğini söylüyor.
Biri sekiz yapmakisteyenler el kaldırsın.
Servetin arttığını görmek için Picasso boyutunda bir iddia gerekmiyor.
Sadece zaman alır.
Çiftlikte yaşar ve uzun vadeli yatırım yaparsanız
değeri artacaktır.
Bu yüzden bileşik faizden haberiniz olmalı.
Amerikan menkul değerler borsasında
ortalama yıllık enflasyon yüzde yedi.
Sonraki yıl biraz daha değerlendi
ve biraz daha ve biraz daha.
Bugün o 100 dolar, üç buçuk milyon dolardan fazla ederdi.
Bugüne dek Afrikalı Amerikalılar beyazlardan daha az kazandı.
İşsizlik oranları çok daha fazla
ve işverenler hâlâ ayrımcılık yapıyor.
Şu anda bu boşlukları kapatabilsek de
arazi ve ev konusundaki eşitsizlik yüzyıllara dayanıyor.
Bu yüzyılda genelde servet mülk yoluyla elde ediliyor.
Amerika'nın orta sınıfının
üçte ikisi için ev sahipliği servet demek.
Beyaz bir Amerikalıysanız,
ailenizin mutlaka böyle bir öyküsü vardır.
Ailem muhtemelen 50 yıl önce bir ev aldı
ve o zaman 14 bin dolar ödediler.
Şimdiki değeri 600 ila 700 bin dolar.
Birçok kişi ev sahibi olmanın, yaşadığınız yerin öneminin,
o toplumda
bulunmanın fırsatlarının farkında değil.
Hükûmet bunun oluşmasında büyük rol oynadı.
Büyük Buhran sırasında
şehirdeki ev sahiplerinin yarısı parasızdı.
Erkekler tüm gün parklarda oturuyordu.
İşsiz şekilde sohbet ediyorlardı.
EV KREDİSİ BORÇSUZLUĞU SAYESİNDE ANİ RAHATLAMA
...borç yükünün hafifletilmesiyle.
Yeni Düzen, halka ev kredisi verilmesini sağladı.
Amerikan Rüyası ve bir ev sahibi olmak eş anlamlı olmuştu.
Ama yeni Federal Konut İdaresi
çok riskli olduğuna karar verilen bölgelere kredi çıkartmıyordu.
Bu risk oranı da ırkla hesaplanıyordu.
SATILIK
Oraya taşınan siyahi aile fiyatlar için tehdit olarak görüldü.
Sizce buraya taşınan siyahi bir aile toplumu etkiler mi?
Bence buraya taşınmalarına izin verilirse
ev fiyatları hemen düşecektir.
Konut İdaresi kredi verilmeyecek yerleri işaretlerken,
siyahilerin yaşadığı yerler kırmızıya boyanmıştı.
Kırmızı çizgi öylesine söylenmiyor.
Tüm mahallelerin kırmızı çizgiyle çizildiği
haritalar görebilirsiniz.
Irkçılığın etkisi, daha çok ırkçılığın gerekçesi oldu.
Amerikan orta sınıfının üçte ikisi ev sahipliği şeklindeyse,
artık ev sahibi olma fırsatı kalmadı.
Desteklenmiş ırk ayrımcılığı hayatın her yönünü etkiledi.
Ulaşabildiğiniz işler, çocuklarınızın okula gittiği yer,
güvenlikleri
ve evinizin değer kazanması.
Gözünü ödülde tut...
Ev sahipliği ayrımcılığı 1968'de yasalardan çıkartıldı.
Tüm insanlar için adil ev sahipliği
artık Amerikan yaşam tarzının parçası.
Ev alma ayrımcılığı bitti demek değildi.
Cory Booker'ın ailesinin
1969 yılında evlerini nasıl aldığını bir düşünelim.
Ailem ev bakıyordu ve tuhaf şeyler yaşanıyordu.
No comments yet. Be the first to leave one.