Dancing at Lughnasa

Donegal, Ierland - 1936

Als ik terugdenk aan die zomer van 1936...

...komen er verschillende herinneringen boven.

We kregen onze eerste radio. Nou ja, een soort van radio.

En we waren ervan bezeten.

We noemden hem Lugh, naar de god van de oogst.

Zijn festival heette Lughnasa, een tijd van muziek en dans.

Toen kwam mijn moeders broer terug uit Afrika, voor het eerst in 25 jaar.

Hij was de oudste van 't gezin, en de enige jongen.

Dat was m'n moeder.

Zij was de jongste.

Ik gooi dat ding weg. - Nee, ik heb 'm gebroken.

Hij houdt de zeven jaren ongeluk buiten de deur.

Ik ga lippenstift dragen.

Pas maar op. Vandaag is 't lippenstift en morgen gin.

Tegen een wilde Woodbine kan geen man op.

Voor zover ik weet.

Laat Kate ons maar niet horen.

Tante Maggie rookte en was laconiek, maar tante Kate niet.

Ze was schooljuf. Een strenge.

Wat doe je daar? - De muur witten.

Had dat gisteren gedaan. - Ik doe 't voor Jack.

Ga je's klaar maken. - Ik moet enkel 'n rok aantrekken.

Doe dat dan, en doe ook wat aan je haar. Waar is Rose?

Ze voert de kippen. - Die loopt natuurlijk ook in vodden.

M'n moeder zei altijd: Agnes is ondoorgrondelijk. Ze zegt niet veel.

Dat is tante Rose. Rose was wat traag.

'Simpel' was ons woord ervoor.

Mussolini komt al aangevlogen, zul je naar Abessinië komen?

Mussolini is ver weg.

Maar je enige broer komt over een uur aan.

Ga je's fatsoeneren, Rose.

Let maar niet op die ouwe droogstoppel.

Droogstoppel.

En zo gingen we oom Jack afhalen.

Ik, een kind nog, realiseerde me niet...

...dat dit alles zou doen veranderen. En snel ook.

Te snel.

Opgewonden? - Ja, mama.

Zo, Miss Mundy, de grote dag is daar.

Eindelijk komt pater Jack weer bij jullie terug.

Zegt u dat wel.

Jullie mogen wel trots zijn. Al die tijd tussen de leprozen.

Een heilige is het. - Dank u. De bus komt zo.

Excuseert u ons. - Wens hem het beste.

Laat ze het rambam krijgen.

Zo kan die wel weer, Margaret.

Danny Bradley. - Stil, Rose.

Zal ik hem even gedag gaan zeggen? - Je blijft gewoon hier.

Danny Bradley is een schoft.

Met drie kinderen. Dat weet iedereen. - Dat moet jij zeggen, Christina Mundy.

Je bent jaloers.

Jullie zijn gewoon allemaal jaloers op me.

Rose, hou je's een beetje in.

Z'n vrouw heeft hem laten zitten. - Wie weet was 't terecht.

Hij komt eraan. De bus komt eraan.

O, Jack. Godzijdank.

Ballybeg, tien minuten.

Is dit... - Ballybeg.

Is dit waar... - Hier kom je vandaan.

Ben ik thuis? - Ja, je bent thuis, Jack.

Moeder is dood. Ze is er niet. Ze is dood.

Zeg Maggie eens gedag.

Het is een oude man.

Kom op, Michael.

Hou op, tante Maggie.

Z'n zusters hielden zielsveel van Jack.

Ze stuurden elke cent naar Afrika.

Rose en Agnes breiden handschoenen.

Alle vrouwen droegen hun steentje bij.

Een wonder. - Dat is geen wonder, maar natuurkunde.

Niet waar, het is de god van Lughnasa.

Het Lughnasa-festival is heidense onzin.

Het is augustus, dan vieren we Maria Hemelvaart.

Een godin die naar de hemel oprijst, op zoek naar haar lieve zoon.

Waar is Michaels vader?

Die is hier niet.

Ze zijn niet getrouwd.

Dus Michael is een zoon die uit liefde geboren is.

Daar ben ik blij om, Agnes.

Hij is van Christina. - Hij is van mij.

Jullie houden van hem. Hij is van jullie allemaal.

Michael, ga buiten spelen.

Danny Bradley wil met me trouwen.

Hij wil een dagje met me naar de Back Hills, naar Lough Anna.

Wil jij ons trouwen? - Danny Bradley is al getrouwd, Rose.

Dat weet je best. - Hij houdt van me, en ik hou van hem.

En z'n vrouw is bij hem weg. - Nou en?

Je zult wel moe zijn. Ga nog even slapen.

Slapen wekt de eetlust op.

In Afrika brengen we in onze dromen offers aan de goden.

Dit is Afrika niet, maar Ballybeg. Je thuis.

Dit is Donegal, Ierland.

Weer een wonder.

Geen wonder, maar natuurkunde. - Het is muziek.

Dans met me, moeder.

Zet die radio uit. Ik doe het wel.

Ik ben je moeder niet. Ik ben Kate, je zuster.

En je gaat nu even naar bed.

Alleen God verricht wonderen.

En jij bent een gewijd priester. Je hoort niet te dansen.

Maggie, breng Jack even naar bed.

M'n bed, ja.

In Afrika houden de vrouwen van hun onwettige kinderen.

Hier ook. - Ja, hier ook.

Dat is waar. Maar jullie moeten allemaal 'n bastaard nemen.

Dat zal de paus niet goedkeuren.

Nee, maar hij heeft nooit in Afrika gewoond.

Kom, naar bed. Je moet rusten.

En als de paus niet naar Afrika wenst te gaan, ga ik wel.

Ik zoek namelijk een mooie zwarte man.

Kom, Jack. Naar bed. Even slapen.

Je bent me een mooie, Christina. - Ik weet dat je dat niet positief bedoelt.

En... jij bent me ook een mooie, Rose Mundy.

Je broer, een priester nota bene, komt thuis...

...en treft daar een zuster met een onwettig kind.

En Rose, die praat over mannen die niet meer bij hun vrouw zijn.

Ik had het over Danny Bradley.

Hij houdt van me, Kate. - Hij houdt van je?

Droogstoppel.

Droogstoppel. Zo noemen je leerlingen je.

Je bent niet eens een vrouw.

Ik ben vrouw genoeg om te weten wat fatsoen is.

Een vrouw moet fatsoenlijk zijn.

Dank je wel, Okawa.

Wie is Okawa?

Dat ben jij.

Kate heeft wel gelijk.

Ik heb jullie te schande gemaakt. - Michael is geen schande.

Dat weet je, en Kate ook.

Wat heeft Jack? - Last van z'n zenuwen.

We waren zo trots. Een priester in de familie was een grote eer.

Arme Jack. Moge God hem helpen.

Misschien wordt Michael wel priester.

Misschien wel.

Je zou van Oeganda kunnen houden.

Elke avond voor het slapen, vraag ik God over mijn ziel te waken.

En als ik niet meer wakker word, dan laat ik mijn ziel aan God.

Ik geloof dat ik ga sterven.

Niet doen. We hebben geen geld voor je begrafenis.

Ik ben blij dat je thuis bent.

Hou je goed.

Ga maar slapen.

Hou je goed. Ga maar slapen, Okawa.

Wat betekent Okawa? - Okawa is m'n bediende in Oeganda.

Hij is Okawa, Maggie.

Verdorie, ik dacht dat 't het Swahili voor 'bloedmooi' was.

Word ik de droogstoppel genoemd?

Nee, tante Kate.

Wie noemt me de droogstoppel?

De grote jongens.

En jij doet er niks tegen.

Waarom heb je geen vrienden?

Jij bent ook 'n buitenbeentje.

Waar of niet?

Dit was eigenlijk voor je verjaardag, maar je mag het nu wel hebben.

Weet je hoe 't moet?

Je moet 'm indrukken.

Indrukken. Zo, ja.

Bij 't Heilig Hart van Jezus, niet te geloven.

Wat is er, tante Kate?

Daar heb je Christina's vrijer, Gerry Evans.

Hij komt er niet in.

Je ziet niks in die spiegel. - Je ziet voldoende.

Je blijft uit z'n buurt, Christina.

Ik wil z'n gezicht niet zien.

Ik haat hem.

M'n handen trillen, Kate.

Welnee, je trilt helemaal niet. Je bent zo rustig als wat.

En je bent prachtig. Je doet 't zo:

Ga naar 'm toe, zeg dat z'n zoon 't goed maakt, en stuur hem dan weg.

Nee, hij kan blijven slapen.

Buiten in de schuur.

Alleen.

Kijk 'r nou.

Hoe is 't je in die 18 maanden vergaan? - Achttien?

Lang niet. - Maart vorig jaar. Zes maart.

Waar blijft de tijd?

Je bent er nu. - Ik ben er.

Wat een geluk.

Is dat hem?

Een grote jongen. - Hij groeit goed.

Vindt hij school leuk? - Hij zegt niet veel.

Net als z'n tante Kate.

Precies.

Wat hebben die elkaar nou te zeggen? - Hij is Michaels vader.

Van die taak heeft hij zich nooit gekweten.

Er was met Pasen een handelsreiziger op Kates school.

Hij had je in Dublin ontmoet. Die gek beweerde dat je daar dansles gaf.

Hij had gelijk.

Hou toch op, Gerry. - Ik zweer het je. De hele winter.

Uitsluitend stijldansen.

Miljoenen leerlingen. Iedereen wil dansen.

Miljoenen leerlingen? - 53. Ik lieg, 51.

Toen het mooi weer werd, verdwenen ze.

Jij had dansles moeten geven. Jij was veel beter dan ik.

op het eiland Capri zag hij haar

in de schaduw van een oude walnootboom

en een bloemenpracht omringde haar waar zij elkaar ontmoetten

Dansen was het enige wat hij kon.