Seaspiracy

‎PHIM TÀI LIỆU CỦA NETFLIX

‎Khi các tàu ở giữa đại dương…

‎nơi xảy ra các vấn đề…

‎họ có thể sẽ ném anh ‎qua mạn tàu xuống biển.

‎Thật nguy hiểm cho anh ‎khi làm phim tài liệu này.

‎Có rất nhiều rủi ro đấy.

‎Nếu anh sợ chết, thì đi về nhà đi.

‎Tên tôi là Ali.

‎Đó là tôi đấy.

‎Và kể từ lúc tôi còn nhớ được,

‎tôi đã luôn bị mê hoặc ‎bởi cá heo và cá voi.

‎Mà nỗi ám ảnh về đại dương của tôi

‎thật ra là sinh ra ‎từ việc xem phim tài liệu

‎làm bởi những người như Jacques Cousteau, ‎David Attenborough, và Sylvia Earle.

‎Việc xem phim của họ ‎đã mở ra thế giới hoàn toàn mới với tôi,

‎ngập tràn với sự phong phú ‎của cái đẹp, màu sắc, và sự sống.

‎Tôi ước đến một ngày được khám phá ‎các vùng biển giàu có

‎như họ đã từng.

‎Được chụp hình ‎tất cả các loài động vật phi thường

‎sống bên dưới những con sóng.

‎Học xong đại học, ‎tôi làm các phim tài liệu khác,

‎nhưng khi 22 tuổi, ‎tôi sẵn sàng bắt tay tự làm phim

‎về việc đại dương tuyệt vời như thế nào.

‎Nó là nhà của tới 80% ‎tất cả sự sống trên Trái Đất.

‎Và với đại đa số các vùng biển đến nay ‎vẫn chưa được khám phá, với tôi,

‎đại dương là một nguồn cảm hứng bất diệt.

‎Nhưng không lâu sau khi bắt đầu dự án,

‎viễn cảnh lãng mạn mà tôi luôn nghĩ ‎về đại dương đã thay đổi hoàn toàn.

‎…thấy cá voi mắc cạn ‎trên bờ biển nước ta đầu tuần

‎có hơn 30 túi nhựa trong bụng của nó.

‎Đây là con cá voi thứ 29 của loài này ‎mắc cạn khắp châu Âu trong hai tuần qua.

‎Nó tượng trưng cho ‎giai đoạn mắc cạn lớn nhất trong…

‎…dạt vào bãi biển…

‎Ở Vương quốc Anh, bốn con khác đã chết ‎trong các lần mắc cạn gần bờ gần đây…

‎Khi tin tức bắt đầu truyền đến ‎về cá voi dạt vào bờ biển,

‎kể cả dọc bờ biển Đông Nam nước Anh ‎tôi sống,

‎buộc tôi đối mặt với phía câu chuyện ‎tôi chả hề biết.

‎Câu chuyện nói về tác động của ta ‎lên biển đã trở nên to lớn thế nào.

‎Việc những con vật này dạt bờ ‎với những cái dạ dày chứa đầy nhựa

‎là một việc tàn khốc, không chỉ vì ‎trí thông minh tuyệt vời của chúng,

‎mà vì chúng còn giúp ‎giữ cho cả đại dương sống sót.

‎Khi cá heo và cá voi lên mặt nước thở,

‎chúng bón phân cho thực vật biển tí hon ‎trong đại dương: Sinh vật phù du,

‎loài mỗi năm hấp thụ nhiều hơn gấp bốn lần ‎lượng khí các‎-‎bon đi-ô-xít

‎của rừng mưa Amazon,

‎và tạo ra tới 85 phần trăm ‎lượng khí ô-xy ta hít thở.

‎Trong thế giới quan ngại ‎về các-bon, biến đổi khí hậu

‎việc bảo vệ những con vật này ‎nghĩa là bảo vệ cả hành tinh.

‎Theo tôi nhìn nhận, nếu cá heo ‎và cá voi chết, thì đại dương chết.

‎Và nếu đại dương chết, ta cũng vậy.

‎Mà với nhiều cá voi chết dạt bờ thế, ‎tương lai có vẻ u ám.

‎Nhựa xâm chiếm ‎mọi ngóc ngách của biển trên thế giới

‎với các đảo rác trôi nổi khổng lồ ‎đang tích tụ giữa đại dương,

‎như đảo rác Thái Bình Dương.

‎Thực tế là, ngày nay, một lượng ‎tương đương với một xe tải rác nhựa

‎bị đổ xuống biển trong mỗi một phút,

‎hợp nhất với hơn 150 triệu tấn

‎đã đang trôi nổi ở đó.

‎Nhưng lượng nhựa này vỡ ra ‎thành các mảnh nhỏ hơn nữa gọi là vi nhựa,

‎thứ giờ đã nhiều hơn số ngôi sao ‎trên dải Ngân Hà

‎ít nhất là 500 lần,

‎và đang ngấm vào mọi sinh vật sống ‎trong đại dương.

‎Về cơ bản, đại dương của ta đã biến thành ‎một nồi súp nhựa độc hại.

‎Và tệ nhất là, ‎tôi đã là một phần lớn của vấn đề.

‎Dù tôi đã ký các đơn kiến nghị ‎và đăng ký các bản tin đại dương,

‎tôi chả thật sự làm gì ‎để bảo vệ thứ tôi yêu.

‎Nên từ đó trở đi,

‎tôi làm điều kẻ bắt chước ‎Jacques Cousteau có tự tôn làm.

‎Tôi trở thành cảnh sát nhựa. Tôi quyên góp ‎cho mọi tổ chức từ thiện đại dương có thể.

‎Đi dọn dẹp bãi biển,

‎mang dụng cụ ăn tái sử dụng được ‎và chai đựng nước theo mọi nơi.

‎Nhiệm vụ của tôi đơn giản là ngăn thế giới ‎dùng bàn chải đánh răng nhựa,

‎ống hút, dụng cụ ăn, chai lọ, túi ‎hay bất cứ thứ gì là nhựa dùng một lần.

‎Tôi sẽ làm tất cả ‎đến khi thông điệp được lắng nghe.

‎- Seaside Fish and Chip giúp gì được? ‎- Ừ, chào. Tôi là Ali.

‎Liệu quán có thay việc dùng ống hút nhựa ‎vì nó giết cá voi và rùa biển con không?

‎A lô?

‎Nhưng điều đó chả cản tôi ‎xử lý bệnh dịch nhựa.

‎Đây là bãi biển đầu tiên của tôi. ‎Chỉ trong một giờ,

‎tôi đã có thể thu thập ‎ba túi đầy rác nhựa.

‎Có bao bì đựng thức ăn mang đi,

‎có dụng cụ ăn, có ống hút, có mọi thứ.

‎Tôi còn tìm thấy cả Nemo nè. ‎Đến bãi biển kế tiếp nào.

‎Nhưng dù tôi đến bãi biển nào ‎hay thu thập bao nhiêu‎,

‎luôn có nhiều nhựa, ‎nhiều động vật dạt bờ hơn.

‎Sau nhiều tháng làm việc này,

‎khi bắt đầu tự hỏi đây có phải cách cứu ‎sinh vật biển tốt nhất, tôi thấy tin này.

‎Nhật Bản đã xác nhận ‎sẽ tiếp tục săn cá voi thương mại,

‎và sẽ rút khỏi Ủy ban Săn Cá voi Quốc tế.

‎Hạm đội săn cá voi nước này đã ‎đến Nam Cực thứ Ba tuần trước.

‎Tokyo nói có ý định giết cá ‎bất chấp lệnh cấm trên toàn thế giới.

‎Ừm, nay tôi thức dậy thấy tin tức này.

‎Chính phủ Nhật lại muốn tiếp tục ‎săn cá voi ở Nam Cực.

‎Tôi biết cá heo và cá voi ‎đang vô tình chết vì nhựa

‎mà chưa từng mơ ‎chúng sẽ bị nhắm đến có chủ đích

‎bởi một ngành công nghiệp ‎tôi nghĩ chỉ có trong sách lịch sử.

‎Tôi đã nghiên cứu và phát hiện có ‎lệnh cấm săn cá voi quốc tế từ năm 1986.

‎Tuy nhiên, nhiều quốc gia ‎đã hoạt động ngầm nhiều năm,

‎mà khét tiếng nhất lại là Nhật Bản.

‎Về mặt hậu cần, cực kỳ khó khăn ‎để quay phim hay làm gì

‎về việc săn cá voi ở Nam Cực.

‎Nhưng tôi tìm ra một nơi ‎ở phía Nam của Nhật Bản

‎nơi thấy được ngành công nghiệp này ‎hoạt động từ bờ.

‎Ở một nơi gọi là Taiji,

‎mỗi năm có hơn 700 con cá heo và cá voi ‎nhỏ bị dồn theo bầy vào một cái vịnh

‎để tàn sát.

‎Tôi muốn tìm hiểu tục săn cá voi của Nhật ‎là mối đe dọa lớn thế nào‎ ‎so với nhựa.

‎Và tôi hẹn gặp một trong số ít ‎nhà hoạt động

‎đã làm về vấn đề này trong nhiều năm, ‎một người tên Ric O'Barry.

‎Chính phủ Nhật trải qua rất nhiều rắc rối

‎để đảm bảo là người ta ‎không biết đến chuyện này.

‎Nếu bạn đến đó, ‎và bạn không biết mình đang làm gì,

‎bạn có thể bị bắt, ‎và bạn có thể sẽ ngồi tù rất lâu.

‎Vì họ đang cố loại bỏ ‎những người chống đối lại

‎cuộc chiến với cá heo của họ.

‎Khi bạn mới xuất hiện ở Taiji,

‎ngay lập tức, cảnh sát sẽ theo bạn.

‎Họ đến khách sạn bạn ở. ‎Theo dõi mọi nơi bạn đi.

‎Bạn bị Yakuza, bạn bị cánh hữu,

‎bạn bị chính phủ, ngư dân, ‎bạn bị tất cả chống lại.

‎Phòng, điện thoại bị nghe lén.

‎TV thật ra đang chụp ảnh bạn ‎khi bạn đang ở trong phòng mình.

‎Vậy bạn hỏi cái gì, làm sao… ‎Chuyện gì xảy ra khi đến Taiji?

‎Chỉ cần biết tất cả đám người đó ‎sẽ theo dõi bạn

‎và họ cố tìm ra cách: ‎''Làm sao để loại bỏ mấy người này?''

‎Nhưng nếu việc đến đó mạo hiểm thế,

‎và có vấn đề khác ‎ảnh hưởng toàn bộ đại dương,

‎như nhựa dạt bờ khắp nơi, ‎thì sao lại đến Taiji?

‎Có mặt ở Taiji với máy quay ‎siêu quan trọng.

‎Nếu chả thể giải quyết chỗ này, ‎cậu còn dám nói đến việc cứu đại dương?

‎Sao nổi? Còn chả xử lý được chỗ này. ‎Nó chỉ to cỡ sân bóng bầu dục.

‎Đầu tôi vẫn đầy câu hỏi ‎nhưng cuộc săn cá heo chỉ mới bắt đầu,

‎tôi biết tìm hiểu việc xảy ra ở Taiji

‎sẽ giúp tôi hiểu rõ hơn về tổng thể ‎của cách cứu đại dương.

‎Hoặc là tôi ở nhà ‎nhặt rác trên bãi biển cả ngày,

‎hoặc mạo hiểm và tìm hiểu ‎có mối đe dọa nào lớn hơn với biển.

‎Nên tôi bỏ dở các dự án khác,

‎đóng gói máy ảnh của tôi, thuyết phục ‎cộng sự Lucy tham gia,

‎với sứ mệnh vạch trần ‎điều thật sự xảy ra với đại dương,

‎lên chuyến bay sớm nhất đến Nhật.

‎PHÍA NAM NHẬT BẢN

‎XE CẢNH SÁT KHÔNG DÁN DẤU HIỆU NHẬN BIẾT ‎VÀ CẢNH SÁT TAIJI

‎- Hôm nay anh đi đâu? ‎- Bọn tôi vừa đến. Tham quan khu vực thôi.

‎Đi nghỉ mát à?

‎Đi nghỉ mát. Vâng.

‎- Lái xe an toàn nhé. ‎- Cảm ơn.

‎Quái gì thế?

‎Từ thời điểm đó, ‎bọn tôi bị một đoàn cảnh sát,

‎mật vụ, cảnh sát chìm,

‎và cảnh sát biển ‎theo dõi bọn tôi khắp nơi.

‎Là cảnh sát à?

‎Ừ, họ ở ngoài đó. Ra bằng cửa sau thôi.

‎Vậy là, tôi đã đến Taiji,

‎và quyết việc đầu tiên ‎trong buổi sáng là ra cảng.

‎Các tàu bắt đầu ra khơi khá nhanh.

‎Tổng cộng có khoảng 13 tàu. ‎Và họ đã đi trong vài giờ.

‎Khi về, họ đi theo đội hình, khói đen ‎bốc lên cuồn cuộn từ ống xả tàu của họ.

‎Và đập vào các cột nằm trong nước

‎để cố dọa một tốp cá heo lớn ‎vào gần bờ hơn,

‎rồi lèo lái chúng vào vịnh ‎nơi tôi hiện đang đứng ở trên.

‎Không thể biết chính xác ‎điều đang xảy ra. Nước bắn tứ tung.

‎Có người ở đó vật lộn với cá heo.

‎Dù là gì, họ chả muốn bọn tôi quay. ‎Cảnh sát đang cố tìm bọn tôi.

‎Tình trạng rất khó để cố quay phim vụ này.

‎Việc lùa bắt cá heo ở Taiji ‎tiếp tục được ủng hộ,

‎bảo lãnh, tài trợ bởi ngành công nghiệp ‎giải trí công viên hải dương.

‎Một con cá heo còn sống ‎thực sự rất đắt tiền.

‎Và thế nên,

‎việc hái ra tiền ‎là bắt cá heo và cá voi con,

‎rồi bán chúng cho các công viên hải dương.

‎Việc bị giam cầm ‎ở các bể chứa bằng bê tông gây ra

‎là nó lấy đi mọi thứ ‎khiến cuộc sống của chúng đáng sống.

‎Những thứ chúng cần làm, ‎chúng không thể làm.

‎Và mọi thứ chúng không muốn làm, ‎chúng buộc phải làm.

‎Tôi đã thích ‎đi công viên hải dương cả đời,

‎nhưng từ đầu chưa từng đặt câu hỏi ‎các động vật đến đó thế nào.

‎Mà giờ, biết nó dính tới ‎ngành như săn cá voi

‎tôi đã thề chả đến các công viên này nữa.

‎Mỗi ngày ở Taiji như Ngày Chuột chũi

‎chứng kiến tàu đi ra, cá heo bị lùa vào,

‎và từng tốp không thể tránh khỏi việc bị ‎bắt giữ, tàn sát hàng loạt lặp đi lặp lại.

‎Chưa kịp nhận ra, ‎bọn tôi đã ở Taiji hơn một tuần

‎nhưng vẫn không hiểu ‎cớ sao họ lại giết chúng.

‎Vì cá heo chết đâu biết làm trò.

‎Lucy, cho tôi xem lại cái cô vừa thấy đi.

‎Tôi vừa tính toán từ dữ liệu trên mạng,

‎và từ năm 2000 đến năm 2015, ‎cứ mỗi một con cá heo bị bắt,

‎thì ít nhất 12 con bị giết. Vô lý. Chả ‎hiểu sao họ lại giết mấy con cá heo đó.

‎Ừm, nếu lùa bắt cá heo ở Taiji hàng năm ‎được thúc đẩy bởi ngành nuôi nhốt,

‎nó đặt ra câu hỏi: "Vì sao giết cá heo ‎không được chọn để nuôi nhốt?

‎Có rất ít lý do để tàn sát chúng.

‎Không có thị trường thịt cá heo.

‎Sao không thả lại chúng ra biển?"

‎Và câu trả lời cho câu hỏi đó ‎là kiểm soát loài gây hại.

‎Các ngư dân xem cá heo ‎là đối thủ cạnh tranh.

‎Họ cảm thấy chúng ăn quá nhiều cá, ‎và nếu loại bỏ được cá heo,

‎sẽ có nhiều cá có sẵn cho họ bắt hơn.

‎Về cơ bản, việc tàn sát ‎những con cá heo này là một phản ứng

‎của việc đánh bắt cá quá mức ‎đang xảy ra ở Taiji này.

‎Nếu đây là thật, rằng cá heo ‎bị đổ lỗi vì đánh bắt cá quá mức,