Cunk on Christmas

Giáng sinh là thời điểm kỳ diệu nhất trong năm,

ngày duy nhất bạn có thể ăn sô-cô-la, các loại hạt và cải mầm

và xem tivi... ngoại trừ tất cả những ngày khác bạn cũng làm thế.

Dù bạn là người Công giáo hay Do Thái, Hồi giáo hay đạo Hindu,

một hiệp sĩ Jedi hay chuột Womble,

Giáng sinh có ở khắp mọi nơi.

Trên tivi,

trên phố mua sắm,

thậm chí ở những nơi linh thiêng như nhà thờ.

Giáng sinh là một vụ lớn

đến nỗi Richard Dawkins chắc cũng tham gia

dù ổng nghĩ Chúa là một thằng khốn còn chẳng có thật!

Nhưng rốt cuộc Giáng sinh là cái gì?

Chúng ta có còn cần nó vào năm 2016 không?

Tôi sẽ thực hiện một hành trình xuyên thẳng vào Giáng sinh để khám phá

liệu ý nghĩa thực sự của Giáng sinh có ý nghĩa gì ngày nay không,

hay cái ý nghĩa đó đã bị gãy đâu đó dọc đường,

khiến nó trở nên vô nghĩa...

dù thế nghĩa là gì đi nữa.

Tôi sẽ nói chuyện với các chuyên gia về từng cái Giáng sinh đơn lẻ

từng xảy ra, cũng như tìm hiểu xem

truyền thống Giáng sinh và mấy ống bánh Jaffa Cakes khổng lồ đến từ đâu.

Làm thế nào họ biến gà thường thành gà tây?

Gà tây và gà thường là hai loài chim riêng biệt.

Bác đùa tôi à. Không.

Vậy hãy tham gia cùng tôi, Philomena Cunk,

khi tôi bước vào Giáng sinh và bước ngược trở ra.

Chương trình này chứa ngôn từ rất mạnh.

Giáng sinh không chỉ là dây kim tuyến và một tập phim Doctor Who dài ngoằng -

nó là một lễ hội với truyền thống trải dài ngược về

hàng trăm năm và gần như từng ấy cái Giáng sinh.

Giờ thật khó tưởng tượng, nhưng, khi Giáng sinh mới bắt đầu,

Chúa Giê-su còn chẳng có trong đó.

Gã tâm thần Danny Dyer không phải lúc nào cũng đóng phim EastEnders,

mặc dù gã trông như một phần của đồ nội thất phim trường...

đặc biệt là khi gã cố diễn xuất.

Nhiều thế kỷ trước khi Giê-su đến,

cuối tháng 12 đã là thời gian ăn mừng của người Pagan (Ngoại giáo),

những người tồn tại lâu đến mức chẳng có cái YouTube nào về họ cả,

nên chúng tôi đành dùng tạm bức tranh này.

Để tìm hiểu người Pagan là cái gì, tôi đã nói chuyện với một chuyên gia.

Có phải người Pagan có trước khi có con người không?

Không. Bạn phải là con người thì mới làm gì được chứ.

Người Pagan chỉ là những người sống ở châu Âu trước khi đạo Cơ đốc đến thôi.

Người Pagan đi lại bằng tứ chi thì khó khăn thế nào?

Họ không đi bằng tứ chi, họ đi thẳng đứng giống chúng ta.

Người Pagan tôn thờ thiên nhiên, giống như Chris Packham,

và lịch của họ xoay quanh hai sự kiện lớn hàng năm,

cũng giống như Chris Packham.

Một trong những sự kiện này diễn ra vào cuối tháng 12 và được gọi là

đông chí-í-í.

Cái đông "chí-phèo" là gì?

Đó là ngày đông chí.

Đông... đông trớ?

Chí. Đông chí.

Chí. Đông chí. Cô nói đúng rồi đấy.

Đó là khoảng thời gian kỳ diệu, giữa mùa đông và giữa mùa hè,

khi mặt trời dường như đứng yên.

Với mắt thường, nó dường như ngừng di chuyển dọc đường chân trời.

Mà, ta đâu có được nhìn vào nó đâu, đúng không?

Vì nó làm đau mắt.

Cô có thể nhìn khi nó mọc và có thể nhìn khi nó lặn,

rồi cô có thể... Không, không được. Nó làm bác bị mù đấy.

Cô nhìn được. Tin... tin tôi đi, nhìn được.

Không được đâu. Chắc thế nên bác mới phải đeo kính đấy.

Ngoài việc tự làm mình mù,

người Pagan ăn mừng ngày đông chí bằng cách chặt cây nhựa du và thường xuân

và lôi vào nhà,

cùng với một khúc gỗ Yule khổng lồ mà họ sẽ đốt cháy.

Nghe như hạch, nhưng vì chẳng có cửa hàng App Store nào để kể,

giết cây cối thực vật là hình thức giải trí tốt nhất rồi,

kể cả vào Giáng sinh.

Tất nhiên, với hầu hết mọi người,

chưa thực sự là Giáng sinh cho đến khi sự ra đời của Chúa Giê-su Ki-tô,

một biểu tượng được tôn kính hồi đó gần ngang ngửa Beyonce ngày nay.

Mẹ của Giê-su là người phụ nữ này, Đức Mẹ Đồng Trinh Mary,

người mà một đêm nọ được một thiên thần ghé thăm

và báo rằng bà đã bị làm cho có thai bởi một Hồn Ma Thánh (Thánh Linh).

Tất nhiên, ma thật thì bắn ra chất nhờn ma quái,

trong đó chỉ chứa tinh trùng ma.

Nhưng Giê-su không sinh ra là một bóng ma,

khiến các chuyên gia tin rằng Mary không được thụ thai bởi một con ma thật,

mà bởi một gã trùm chăn, giống như trong phim Scooby-Doo.

Chồng của Mary là Joseph không phiền việc con trai mình là con Chúa chứ không phải con ông

bởi ông biết Chúa có lẽ sẽ mua cho Giê-su hàng đống đồ chơi

và đón nó đi chơi cuối tuần, đỡ áp lực cho ông.

Khi ngày sinh đến gần,

Mary và Joseph đi đến Thị trấn nhỏ Bethlehem

chỉ để phát hiện ra cái nhà trọ họ đặt không có phòng nào trong đó,

nên, thay vào đó, họ bị tống vào một cái chuồng ngựa.

Ngày nay, thế sẽ bị đánh giá một sao đỏ trên TripAdvisor.

Hồi đó, nó dẫn đến một ngôi sao lớn trên bầu trời,

do Chúa đặt ở đó, chắc là để họ có thể thấy em bé chui ra.

Mary phải sinh con ngay trên sàn nhà,

như một con nghiện ma túy đá, và rồi đặt nó vào máng cỏ (manger).

Manger là từ khác để chỉ cái máng ăn

và đó là nơi chúng ta lấy tên cho chuỗi cửa hàng bánh mì sandwich hiện đại.

Sẵn Sàng Để Hốc (Ready to Trough - Chế từ Pret A Manger).

Em bé Giê-su không phải một em bé bình thường.

Ngài sinh ra với một vòng tròn vàng lớn quanh đầu,

thứ chắc hẳn là địa ngục cho Mary để rặn ra,

đặc biệt khi bạn nghĩ rằng chưa từng có thứ gì vào hay ra khỏi bà ấy ở phía dưới

trước đây. Giá như Ngài sinh ra là một bóng ma thì tốt,

thì Ngài có thể cứ thế bay ra, kéo xiềng xích loảng xoảng và kêu hú ú ú.

Tại sao bác nghĩ việc Chúa Giê-su được sinh ra lại quan trọng?

Liệu có thú vị hơn không nếu Ngài được lắp ráp, như robot R2-D2?

Sẽ thú vị hơn đấy,

nhưng điều quan trọng là Ngài có thể đồng cảm với chúng ta

và Ngài là một con người thực sự.

Nó làm Ngài dễ... liên hệ hơn, tôi cho là thế. Vâng, rất đúng.

Nhưng mà, nếu Ngài được cho là giống một gã bình thường và Ngài muốn

tỏ ra là một gã bình thường, thế quái nào Ngài lại có, kiểu,

thiên thần và vua chúa tại chuồng ngựa vào sinh nhật mình?

Ừ, chuyện đó hơi lạ nhỉ? Ừm. Mặc dù, tất nhiên,

tôi muốn nói rằng các thiên thần luôn ở xung quanh ta mọi lúc.

Không nhất thiết bạn nhìn thấy họ, ngay tại đó, nhưng đôi khi

bạn bắt gặp cái gì đó thoáng qua nơi khóe mắt,

hoặc có thể bạn ngửi thấy một mùi hương dễ chịu...

Vani à? Có thể.

Có bao nhiêu ông "ba vua thông thái"?

Ai biết được? Ồ.

Và tôi nghĩ chỉ có một trong các sách Phúc âm nhắc đến việc có ba người.

Chỉ là số ba là một con số đẹp, đúng không?

Phải. Nhìn đẹp đội hình.

Nhưng thực ra có thể có tận 15 ông "ba vua thông thái" à?

Rất có khả năng, đúng.

Thật khiêm tốn khi nghĩ rằng Giê-su bắt đầu với hai bàn tay trắng,

không sinh ra trong cung điện, mà trong chuồng ngựa,

chỉ là đứa con trai bình thường của một người phụ nữ bình thường và một đàn ông bình thường,

và Chúa Toàn năng.

Thật khó tin, ngày Ngài sinh ra mới chỉ là khởi đầu cuộc đời Giê-su.

Khi còn trẻ, Ngài sống kín tiếng trong ngành công nghiệp gỗ.

Nhưng, khi khoảng 30 tuổi, sự nghiệp của Ngài cất cánh.

Ngài tiếp tục xuất hiện trong một số

bức tranh, cửa sổ và bộ phim ly kỳ và gây tranh cãi.

Ngày nay, Chúa sống trong trái tim của hàng triệu tín đồ,

nhưng vẫn dành ngày Chủ nhật ở đây, trong nhà của bố mình,

nên hãy vào xem Ngài có nhà không.

Chẳng có ai ở nhà, như thường lệ,

chắc là do Wi-Fi nhà thờ không ngon bằng Starbucks.

Nhưng đứng trong tòa nhà cũ kỹ, ọp ẹp này

cho bạn một cảm giác lịch sử thực sự.

Nhờ sự nổi tiếng của Giê-su,

Giáng sinh được tổ chức trong hàng trăm năm,

được ăn mừng bởi những người đã bị chôn từ lâu lắc

nhưng vẫn còn sống dưới dạng hình vẽ của chính họ,

một số có từ tận thời Trung cổ.

Ở thời Trung cổ, họ có biết đó là thời Trung cổ không,

hay họ chỉ nghĩ, "Đây là bây giờ"?

Bác biết đấy, làm sao họ biết họ đang ở giữa thời gian?

Họ nghĩ "đây là bây giờ"

và họ nghĩ họ vô cùng tiên tiến,

đây là khoảnh khắc vĩ đại nhất mà xã hội đạt tới.

Sẽ thật tuyệt vời, đúng không, nếu kiếm được ai đó,

kiếm một người thời Tudor về mà ta có thể hồi sinh... Vâng.

..bằng đông lạnh hay gì đó... Vâng.

..và rồi cho ông ta thấy chuyện gì đã xảy ra kể từ khi ông ta chết?

Chắc nổ não luôn nhỉ? Đúng vậy. Internet...

Mạng Internet. Mạng Internet.

Google. Xe hơi, máy bay... Đồng hồ Fitbit.

Fitbits.

Một điều mà nhà du hành thời gian của ta sẽ nhận ra là truyền thống

say xỉn và quậy phá vào Giáng sinh, mà hồi đó,

được gọi là wassailing (hát chúc rượu).

Vậy, wassailing là cái gì?

Có phải nó kiểu như... hơi giống trêu đùa (bantz) bây giờ không?

Trêu đùa là gì? Trêu đùa, kiểu như khi ai đó cư xử như thằng khốn ấy.

Ồ, vậy à? Về cơ bản nó là một nhóm người,

thường là nhóm đàn ông, đi vòng quanh từ nhà này sang nhà khác

với một bát rượu lớn

và họ gõ cửa nhà cô và họ hát hò và ý tưởng là

cô sẽ đổi một hớp rượu từ cái bát của họ để lấy một món quà.

Vậy nó hơi giống trò Cho kẹo hay Bị ghẹo (trick or treat) hồi đó à?

Nó rất giống trick or treat.

Và họ mặc loại trang phục gì nhỉ?

Vì người họ vốn đã dính đầy phân rồi, đúng không, với, kiểu,

sên trần trên người và bùn đất và mọi thứ?

Họ thường không mặc đồ hóa trang.

Đó cũng là một cách tạo ra sự gắn kết cộng đồng,

đi từ nhà này sang nhà khác,

nó là thứ gì đó được cho là vui vẻ nữa.

Vậy đó thực sự là sự khởi đầu rất sớm của việc

đi từng nhà hát thánh ca (carols).

Vì bà sử học nói thế, chúng tôi giờ chuyển cảnh sang cái này -

vài cậu bé hát thánh ca trong nhà thờ... trên trái đất.

OK, OK, tôi hiểu rồi, ừ, cảm ơn.

Làm sao các cậu nhét được âm nhạc vào trong từ ngữ thế?

Kiểu, làm sao các cậu gắn nhạc vào từ ngữ trong cổ họng mình?

Chúng tôi thường gắn từ ngữ vào nhạc thì đúng hơn.

Các cậu gắn từ vào nhạc á?

Vâng. Khi nó đi lên qua cổ họng các cậu?

Vậy cảm giác nó như...? Âm nhạc đến từ đâu?

Cảm giác nó có phải đến từ dạ dày các cậu,

như kiểu các cậu sắp nôn ấy?

Nhưng là, kiểu, nôn dễ chịu ấy?

Đại loại thế, tôi đoán vậy.

Không phải bài hát Giáng sinh nào cũng quá tôn giáo.

Vào những năm 1970, các nhóm như Slade đã tái tạo lại bài thánh ca,

xuất hiện trên màn hình TV của chúng ta,

trình diễn một hình thức ca hát mới gọi là la hét.