The Mattei Affair (Il caso Mattei)

DE ZAAK-MATTEI

Milaan, 27 oktober 1962

Om 18:58 uur stortte het vliegtuig van ENI-president Enrico Mattei...

neer bij het dorp Bascapè.

Ook piloot Bertuzzi en journalist William McHale kwamen om.

Het regende keihard, maar het was geen storm.

En wat deed u toen? - Wat ik toen deed? Ik...

Ik ging naar buiten, voor het huis. De lucht stond in brand...

als een groot kampvuur. Overal vielen vlammen neer.

Toen besefte ik dat het een vliegtuig was.

Ik trok mijn laarzen aan en rende, maar die vlammen...

India Alfa Papa Linate. Hoort u mij? Over.

Kom binnen. India Alfa Papa Linate.

Hoe ontvangt u mij? Kom binnen.

Ze ontvangen me niet. Noodgeval. Al het noodpersoneel naar het veld.

Bel een ambulance.

De vlammen waren te heet. Ik ging hulp halen.

Wie was er het eerst? - Ik. De anderen volgden meteen.

Het was verschrikkelijk. Alles brandde.

Het toestel kwam neer bij Bascapè. Een boer belde de politie.

Mrs Mattei. Mrs Mattei.

Mr Mattei heeft een ongeluk gehad.

Enrico is dood. - Zeg dat niet. Het is een ongeluk.

Laat haar erdoor.

Enrico, wat is er? Ben je ziek?

Het is niets. Ga terug naar bed. Het gaat wel.

Waarom ben je zo overstuur? Wat staat er in die brief?

Dreigementen. Rustig. - Alsjeblieft. Ik smeek je...

Het is niets ernstigs. Ga terug naar bed.

Achteruit. Genoeg.

Hallo? Ja, dit is ENI. De televisie brengt het nieuws vanavond.

De Po-vlakte is...

We hoopten op meer. Er is niet veel olie maar wel methaan. Veel methaan...

Van de zee bij Gela tot de heuvels van Pistieri...

is zelfs de natuur hier niet vriendelijk.

Het land is dor en de mensen zijn arm...

maar ENI heeft hier, in al deze dorpen, methaan gevonden.

Deze ontdekking kan een land veranderen...

dat zo berooid is dat zelfs Christus er niet komt.

Olie is maar mijn hobby. Mijn echte werk is vissen.

In februari 1953 werd ENI opgericht met als doel...

het nationale belang op het gebied van methaan te bevorderen.

Ik weet hoe moeilijk het wordt hem te vervangen, meneer. Hij kwam uit Sicilië.

Vlak voor vertrek kreeg hij een vreemd telefoontje.

Ik moet u iets ernstigs vertellen.

Sabotage op vliegveld Gela.

Zeker sabotage? - Dat denkt de politie.

U moet om extra bewaking vragen bij uw aankomst.

Ik maak dit niet officieel. Genoeg angst.

Als ze me willen doden, laat ze dan.

Er was genoeg om vijf honden te voeren. Ik hoorde gemiauw.

Ik draaide me om en zag een kitten.

Zo'n zwak, mager katje. Het was doodsbang en had enorme honger.

Het kwam dichterbij, miauwend, kijkend naar die twee honden...

die gelukkig hun kop omlaag hadden. Zo kwam het bij de bak.

Nog één miauw...

en leunde met zijn pootje op de rand van de bak. De Duitse herder sloeg hem weg...

en wierp het katje drie of vier meter ver. Zijn rug was gebroken.

Het leefde nog even en stierf toen.

Dat voorval maakte veel indruk op mij. Ik denk er vaak aan, zeker de laatste tijd.

Het zit zo...

Wij zijn al die jaren katjes geweest. Enorme belangen stonden tegenover ons.

Er ontstonden controverses over ons. Vreselijke.

Wij bleven werken. Wij werden sterker.

Wij ontweken klappen. Ze probeerden ons te verstikken of ons te verzwakken.

Nee, dit moeten we eruit halen. Het is te anti-Amerikaans.

Volgens mij was het katje toen al een tijger.

Een papieren tijger. Hij moest falen. Succes was gevaarlijk voor Italië.

Legt u alstublieft uit wat er is gebeurd.

We hoorden een explosie. - Waar was u?

Thuis. We gingen naar het raam en zagen een lichtflits. In de lucht.

Hoorde u een explosie?

Een harde knal en toen enorme vlammen die uit de grond opstegen.

We dachten dat er misschien een hooiberg in brand stond.

Uw naam?

Ik woon in Bascapè. Er waren anderen. Anderen waren hier toen ik aankwam.

Ik zag een handschoen... met een hand erin.

Hand?

Bij een struik. Zo'n 120 meter van het wrak vandaan.

Kwam u kort nadat het vliegtuig was neergestort?

Waar was u daarvoor?

We waren net van huis vertrokken, mijn man, een vriend en ik...

en we zagen... we hoorden een explosie en zagen een flits.

Waar was die flits? - Daar waar de explosie was.

Maar was dat in de lucht of op de grond?

Op de grond.

Staartstukken.

Nee, de neus en cockpit vielen hier. De rest daar.

Ja, precies in de bomen. De andere delen liggen verspreid.

Weet iemand nog iets specifieks?

Ik zag rook... en hoorde een explosie...

en ik kwam zo snel mogelijk hierheen.

Er was zoveel verwarring. Eerst dachten we dat het...

een bom was en geen vliegtuig, omdat ik een jas in een boom zag hangen.

Mensen renden erheen. Ze zeiden dat het Mattei was.

Eerst wisten we niet wie daar lag.

Bij de sloot zag ik een arm...

een arm met een horloge eraan.

Er hingen ook andere dingen in de bomen. Een regenjas...

en er lagen stukken van het vliegtuig.

15 jaar onderzoek werpt nieuw licht op de olie in de Po-vlakte.

De toekomst van dit gebied ziet er eindelijk goed uit.

De structuur van deze velden is anders...

Ze zijn 32 kilometer lang en drie kilometer breed.

Op basis van deze gegevens zijn onze hoge verwachtingen terecht.

Hallo, mag ik Mr Ferrari spreken? - Wie belt er?

Is dit Mrs Ferrari? - Wie bent u?

Enrico Mattei, directeur van AGIP.

Mijn man is weg.

Ik moet hem spreken, mevrouw. Het is dringend.

Hij is weg. Geen idee waarheen.

Maakt u zich geen zorgen, het is niet om politieke redenen.

Hij zegt me nooit waar hij heen gaat. - Zeg hem dat ik heb gebeld...

en dat hij me op mijn kantoor bij AGIP moet bellen.

Ik kan niets beloven, maar ik zal het proberen.

Ik wacht hier nog twee uur.

Hallo, Mr Ferrari? - Wie bent u?

U kent me niet, maar ik zit op uw oude stoel bij AGIP.

Ja. Gaat u verder.

Ik heb een rapport van u gelezen.

Ik wil u onmiddellijk spreken.

Het is 03:00 uur. Kan dat morgen niet?

Niet nu. Kunt u naar mijn kantoor komen?

Daar ga ik liever niet heen.

Goed. Spreek dan met me af... op Piazza Duomo.

Het ministerie van Industrie wil AGIP liquideren.

Ik ben tegen de verkoop van een staatsbedrijf.

Uw rapport bevestigde mijn redenen daarvoor.

Leg me alles alstublieft in detail uit.

Met genoegen.

Is uw informatie betrouwbaar? Bent u zeker van de feiten?

Mr Mattei, dit rapport is het resultaat van studies en experimenten van technici.

Bij zulk werk volgt controle vanzelf. - Dat team, die technici...

Wilt u met dat team, die technici, een rapport schrijven en ondertekenen?

Wat mij betreft: absoluut.

Daar is de put.

Afgelopen februari heeft die put...

put nummer één, methaan opgeleverd met een druk van 140 atmosfeer.

En we stopten op 1280 meter. De afzetting kan enorm zijn.

Ik meldde het niet aan het leger. Ik heb al het onderzoek meteen stilgelegd.

De Engelsen en Amerikanen rukten op naar de Po.

Soms vernielden ze zelfs kleine installaties als deze.

Ik overtuigde de Duitsers de boortoren te ontmantelen.

We vonden een paar boeren. Ik verborg de onderdelen tussen hun machines.

Kijk, daar ligt nog een stuk waar ik het verstopte.

Wie weet wat ze ermee zullen doen.

Laten we gaan.

De Duitsers?

Die begrepen niets. Ik liet de put open...

net genoeg om wat gas te produceren, zodat ze hun trucks konden tanken.

Hoe kon een man als u de fascisten helpen?

Ik ben technicus, Mr Mattei, geen politicus.

Dat klopt, maar...

maar u hoorde bij de Sociale Republiek.

Laat maar.

Wilt u bij AGIP voor mij werken?

Maar... zou dat wel kunnen? We zijn gezuiverd.

Geen zorgen. De zuivering doe ik.

Wie bent u?

Wie ik ben? Wie bent u?

Ik ben directeur van AGIP.

Neem me niet kwalijk. Iedereen wil naar binnen...

Terecht dat u het vroeg. - Mattei. Ik heb over u gehoord.

Laat niemand meer binnen.

Komen de arbeiders elke dag?

Ja, 's ochtends. Ze kaarten de hele dag.

En uw salaris? - Welk salaris?

U krijgt loon. - Hopelijk. Er moet iets veranderen.

Ik vraag niet veel. Ik heb minder dan 2000 dollar nodig.

Maar u hebt geen onderpand. - AGIP is van de staat.

Maar AGIP wordt geliquideerd. - Dat willen ze, maar...

dat laat ik niet toe. - U verbaast me.

U wilt een fascistische erfenis houden. Vier installaties stellen niets voor.

De methaanmythe is een bluf van Mussolini.

Hoe de wind ook waait, u blijft achter dat bureau.

Sommige woorden klinken slecht uit uw mond. Laat mij ze zeggen.

Mattei was wanhopig.

Op zoek naar van alles kwam hij naar Rome.

Rome betekende voor hem natuurlijk zijn oude vriend Parri...

die inmiddels kabinetschef was.

Voor mij was het probleem, moet ik zeggen...

ik moet het toegeven, niet eenvoudig.

Ik had een verplichting, een officiële verplichting...

Wij stonden onder druk van de geallieerden.

Sommige autoriteiten moest men aanhoren.

Vergeet niet: ik vertegenwoordigde een overwonnen land...

dat een wapenstilstand moest naleven, een zware wapenstilstand...

die dagelijks een soepele uitleg vergde.

Dat bracht mij tegenover de geallieerden in een moeilijke positie.

Eerlijkheid gebiedt te zeggen...

dat AGIP niet alleen in de grond boorde, maar ook in de begroting.

Maar nu...

weten we...

dat er in Caviagga enorm veel methaan zit.

Italië is nooit geïndustrialiseerd door gebrek aan ijzer en steenkool.

Methaan is... een vervanger voor steenkool.

Het kan Italië veranderen. Maar hoe kon men er zeker van zijn...

dat niet liquideren de juiste beslissing was?

Misschien was de betere beslissing ingegeven...

door enkele regeringscollega's van de Liberale Partij, die principieel...