La corsa de L'Ora

L'ORA POLITIEK DAGBLAD VAN SICILIË

SERVIËR VERMOORDT OOSTENRIJKSE TROONOPVOLGER EN Z'N VROUW

DUITSLAND VERKLAART RUSLAND EN FRANKRIJK DE OORLOG

HET LOYALE SICILIË IS VERRADEN

en eist z'n vrijheid en onafhankelijkheid op

Het begon allemaal op een dag in augustus, in 1954.

Ik was vol optimisme uit Rome vertrokken…

…om hoofdredacteur te worden…

…van een Palermitaanse krant met een rijke geschiedenis.

Een golf van blijdschap overviel me toen ik uit het vliegtuig stapte.

Ik voelde me omhuld door de gouden stenen van het amfitheater…

…van bergen en kliffen die over de zee uitkeken die zich voor me ontvouwde.

Ik had nog geen duidelijke visie over welke richting L'Ora op zou gaan…

…maar ik wist dat het journalistieke potentie had…

…als de krant z'n identiteit kon herpakken en ervoor zou gaan.

M'n eerste zorg was om de krant aantrekkelijker te maken.

Dat lukte dankzij de onmiddellijke aanstelling…

…van zeer intellectuele medewerkers.

Ik bedoel met name Mario Farinella, Aldo Costa…

…en een paar maanden later Giuliana Salatino.

onze vreselijke stad

geschreven door Giulia Sala

In de maanden daarna kwamen veel intellectuelen en schrijvers…

…naar onze krant.

Enzo Sellerio, Vincenzo Consolo en Michele Perriera.

Perriera begon als groentje…

…en binnen een paar jaar…

…was hij onze beste culturele redacteur.

MUZIEKRECENSENT VAN L'ORA

Nisticò had het geluk…

…dat hij een stel intellectuele topjournalisten was tegengekomen.

Het is moeilijk voor te stellen dat er maar één schrijver was…

…bij het dagblad L'Ora.

Die mensen hadden een formidabel schrijftalent.

een Siciliaan in Milaan

Vespers-proces

Sciascia voelde als een van ons.

Hij stond altijd klaar om verslag te doen…

…en zich in het hart van de polemiek te storten.

Als de krant hem om een artikel of een commentaar vroeg…

…kwam hij bijna heimelijk de redactie binnen.

Alsof hij zo min mogelijk op wilde vallen.

Hij pakte langzaam een in vieren gevouwen vel papier uit z'n zak.

'Ik weet niet of het wat is,' zei hij dan. 'Kijken jullie maar.'

Dat zei hij altijd.

'Bedankt, Nanà,' zeiden wij dan.

Bijna niemand noemde hem Nanà.

Nanà was z'n bijnaam als kind.

In 1961…

…heeft L'Ora twee hele pagina's gepubliceerd.

Op deze pagina's kun je ze zien.

'Een historische eeuw voor literair Sicilië.'G

Een essay van Leonardo Sciascia.

Het zijn twee pagina's in een grote krant.

De krant had maar 16 pagina's…

…dus het nam een flink deel in beslag.

Leonardo Sciascia was een vaderfiguur, ons baken.

Hij deed actief mee.

Hij was vaak bij redactievergaderingen waar de inhoud werd bepaald.

Hij was fantastisch, want hij voelde als eerste aan…

…welke kant een bepaalde gebeurtenis op zou gaan.

MISDAADVERSLAGGEVER

We noemden hem liefkozend 'Alberto Cuntrariosa'…

…want hij was altijd tegendraads en vond altijd iets om aan te vallen…

…binnen de algemene opinie.

Hij vond altijd een bepaald gezichtspunt…

…waardoor je anders naar een onderwerp ging kijken.

Iets wat niemand had opgemerkt.

lokaal werk

geen maffia en hun vriendjes in openbare functies

Een paar maanden na Sciascia kwam Danilo Dolci ook voor ons werken.

Hij was een intellectuele activist, totaal anders dan Leonardo.

Als verlichte Siciliaan en anti-populist…

…had Leonardo een hekel aan z'n filosofie…

…z'n prediking en z'n methode van actievoeren…

…die hij ver van Sicilië af vond staan.

Dolci kwam bij de krant met een tas vol papieren.

Hij pakte z'n notitieboekje en legde in detail uit…

…precies wat hij had te zeggen over een onderwerp dat hem interesseerde…

…en de specifieke artikelen die hij wilde schrijven.

werk voor ieder, zoals in Zweden door Danilo Dolci

werkeloosheid ondenkbaar voor Noren door Danilo Dolci

Zweden klagen: brood is niet genoeg door Danilo Dolci

Officiële nieuwskanalen konden dat soort ideeën geen plaats bieden…

…dus alle intellectuelen die zich niet herkenden…

…in de gangbare politieke opinie…

…vonden een plek om hun ideeën te verkondigen bij een kleine krant.

Maar door z'n ontwrichtende kracht en z'n onverzettelijkheid…

…in de strijd tegen de maffia…

…werd de krant een symbool…

…voor de rest van het land.

De maffia keek naar de geweren.

De bazen waren niet blij met deze wet.

Net hondsdolle honden die aan hun eigen achterpoten knagen.

arme dagloners

en ongelukkigen

die in je hielen bijten

Turiddu kende deze beesten

en was alert als hij langs struiken liep

VAKBONDSLID IN SCIARA VERMOORD OMDAT HIJ IEDEREEN VERDEDIGDE

Ik herinner me m'n eerste ontmoeting met de maffia nog duidelijk.

Het was een avond in mei 1955, in Sciara…

…na de moord op Salvatore Carnevale, een vakbondslid uit Palermo.

Die avond zaten we op het plein in Sciara.

Pertini en Carlo Levi waren er ook bij.

Pertini begon als eerste te praten en de maffia vol passie te veroordelen.

Er waren maar een paar mensen die hem hoorden.

Je zag een paar gezichten…

…door de halfgeopende luiken.

Sorgi en Mario Farinella waren met me meegekomen naar Sciara.

Niemand had zo goed over die moord kunnen schrijven als Farinella.

Het laatste tragische flard van een boerenoorlog…

…zoals Carlo Levi het noemde.

de gangster en de macht

wanneer macht stilte is en de stilte macht

We waren een middagkrant.

We moesten meer bieden dan de ochtendkrant.

Daarbij had Nisticò een liefde voor fotografie die ons beviel.

Hij wist foto's op waarde te schatten, wat belangrijk is voor een fotograaf.

Hij wist ook goed hoe hij ze moest uitsnijden.

De voorpagina's waren altijd heel indrukwekkend.

Hij en Aldo Costa sneden de foto's genadeloos bij.

MISDAADVERSLAGGEVER

Ze hadden enorme scharen.

Maar hoe hij ze bijsneed…

…was altijd perfect.

Voor Nisticò was de foto op de voorpagina essentieel.

Hij schetste de voorpagina met grote rode en blauwe stiften.

Hij zei: 'Eh…' Zo sprak hij.

'Eh, hier plaatsen we de foto van de moeder die haar zoon vasthoudt.'

En dan zeiden wij: 'Sorry, maar er is geen foto.'

'Vind die dan. Die foto komt hier.'

Een grote foto, zoals hij in de Engelse tabloids had gezien.

In die tijd zetten alleen Engelse tabloids grote foto's op de voorpagina.

vader wil voogdij van Finse moeder

De fotografen van L'Ora waren journalisten.

Nicola Scafidi was de vaderfiguur want hij was de oudste.

Hij was altijd in een strijd verwikkeld met Gigi Petyx…

…die ook heel erg gericht was op kwaliteit.

De derde was Lo Bianco.

Dat was een echte nieuwsjager.

Lo Bianco was een oerkracht. Geen foto was onmogelijk voor hem.

Op een dag waren we bij ziekenhuis Villa Sofia…

…waar een gewonde man lag die net was neergeschoten.

Lo Bianco volgde hem tot in de operatiekamer.

Iedereen was verbijsterd. 'Wie is die man?'

Hij klom op een kruk…

…nam de foto en was weg voordat ze doorhadden wat er was gebeurd.

Er is weinig over te zeggen. Ik had een Rolleiflex.

FOTOGRAAF VOOR L'ORA

Geen Canon of Nikon 200 of 400.

Dit was een camera met een twee lenzen…

…die 12 beelden schoot op een filmrol van 6x6.

Lichtgevoeligheid was 100 ISO.

Dat betekent dat je echt moest leren omgaan met je camera.

Ik had m'n camera altijd bij me voor het geval er zich een fotomoment voordeed.

Al ons werk had betekenis.

's Ochtends had ik bijvoorbeeld iemand gefotografeerd die was vermoord.

Ik zag de pijn, de tranen…

…of de stilte, de rondzoemende vliegen.

En 's middags was ik misschien bij een schoonheidswedstrijd.

Het werk was gevarieerd en uitputtend.

Bij L'Ora droeg ik altijd sandalen…

…want ik stond urenlang voor de politie en hulpdiensten te wachten…

…en dan zwollen m'n voeten op.

Ik was altijd heel moe, maar het was geweldig.

Geweldig want het was opwindend, andere aspecten waren minder.

Ik herinner me…

…momenten van groot verdriet.

Een moeder die huilt om haar zoon…

…die in heel plots van haar was afgenomen.

Dat was echt heel triest.

Maar we waren daar met hart en ziel mee bezig…

…ervan overtuigd dat we verslag moesten doen.

We wilden verslag doen van alles.

Hoewel L'Ora meerdere dingen te verwijten viel…

…overhaast oordelen, excessief overdrijven…

…bleef het belangrijkste politieke journalistieke idee intact.

De wens om een einde te maken aan de armoede in Sicilië…

…en van het eiland een plek maken…

…waar mensen die er werden geboren er konden leven…

…en dat ook graag deden.

Dat was het idee.

Nisticò bedacht een manier om het nieuws…

…voor het publiek toegankelijk te maken. Het was een krant…

…die aan de ene kant een stempel drukte op het culturele panorama…

…maar tegelijkertijd was het een volkse krant.

De krant was vooral gericht op nieuws- en misdaadverhalen.

Op voorvallen in de laagste sociale klasse en buurten.

Eigenlijk op de grofheid van het dagelijks leven…

…en het verfijnde van de politiek en cultuur.

L'Ora was de eerste die grofheid en verfijndheid combineerde.

Wat er ook gebeurde…

…of het nou nieuws was over misdaad, politiek of cultuur…

…het idee was om een mozaïek van de stad te creëren…

…waarin alles was opgenomen.

Misschien is het een beetje te veel om alles te willen opnemen.

Maar dat betekende dat zelfs bij een muziekrecensie…

…een deel over muziek ging en een deel sociale kritiek was.

Het was activistische journalistiek…