Mickey One

Tranlate to Vietnamese by cDUC

Xin chào. Tên tôi là Stephen Hawking...

...vật lý gia, Nhà vũ trụ học và chút gì đó của một gã mơ mộng.

Mặc dù tôi không thể di chuyển và phải nói thông qua một cái máy tính...

...nhưng trong tâm trí, tôi tự do.

Tự do khám phá vũ trụ và đặt những câu hỏi lớn...

Như là, "Có sự sống ngoài hành tinh không?"

Nếu có, chúng được tìm thấy ở đâu?

Chúng trông giống thứ gì?

Cái gì tạo nên chúng?

Có thông minh không?

Và nếu chúng ta gặp chúng điều đó có ý nghĩa gì cho loài người?

Thử kiểm tra xem.

Tôi đến bất cứ đâu mọi người hay hỏi tôi, "Người ngoài hành tinh có tồn tại không?"

Đó là một câu hỏi tốt, bởi vì nó như nhát cắt ngay tâm của sự việc...

...làm thế nào chúng ta nhìn thấy được nơi ở của chúng ta trong vũ trụ.

Chúng ta có đơn độc trên quả địa cầu màu xanh, nhỏ nhoi này không?

Tôi nghĩ có lẽ không, bởi vì một thực tế là... vũ trụ thì lớn...thật sự rất lớn.

Hành tinh của chúng ta chỉ là một trong số...

...tám hành tinh trên những quĩ đạo vòng quanh mặt trời...

...mà chính điều này thì đặc biệt hiếm hoi...

...là một trong khoảng 200 tỷ ngôi sao trong một vành xoắn ốc cực lớn.

Thiên hà của chúng ta: "Ngân Hà" (the Milky Way).

Nó quá lớn, rất khó khăn để nhận thức được điều này.

Nhưng ngay cả Ngân Hà chỉ là một giọt tí xíu trong đại dương vũ trụ...

...chỉ là một trong 100 tỷ Thiên hà...

...được tạo thành trong khoảng không bao la, dãn nở ra mọi hướng.

Ở tỉ lệ này, mỗi điểm sáng là suốt cả một Thiên hà...

...mà thế giới bé nhỏ của chúng ta không thể thấy được trong bối cảnh này...

...nhưng cũng vì thế mà khó tin được là chúng ta thực sự cô độc.

Vậy theo tính toán của tôi, con số này khiến cho...

...việc nghĩ về sự sống ngoài hành tinh là hoàn toàn hợp lý.

Thử xem thách thức thực tế này dẫn đến đâu...

...thật vậy, sự sống ngoài hành tinh có lẽ giống như...

...sự sống ở vài nơi nào đó xa khuất trên thế giới.

Những khả năng đó là vô tận và vô cùng hấp dẫn.

Phạm trù của đời sống khác biệt này có thể từ đơn giản như một thứ chất nhầy xanh lục...

...nhỏ thành giọt tới những động vật cấp cao.

Một vài loài mỏng manh biết cắn, đốt.

Nhưng, dĩ nhiên, đó chỉ mới là khởi điểm của những gì diễn ra ở đây.

Trong vũ trụ bao la như thế, rất hợp lý để kinh ngạc...

...nếu ở đó có con người thông minh, có lẽ có cả nền văn minh

...giống như những "sô" TV và phim ảnh về khoa học viễn tưởng.

"Star wars" và "Star trek," hai loạt phim mà cá nhân tôi rất thích...

...có lẽ, thực tế hơn chúng ta nghĩ.

Về những kịch bản tương tự ít nhất có thể hình dung được.

Nhưng nghĩ thêm về điều này, ngay cả nó là những chọn lựa giới hạn.

Thì đó có thể là những dạng sống được hình thành...

...mà cuộc sống chúng ta không thể chấp nhận.

Có thể có những tạo vật thực sự kỳ lạ sống giữa trung tâm các vì sao...

...hay ngay cả những cộng đồng vi sinh vật khổng lồ...

...trông giống như những đám mây bụi vũ trụ.

Có lẽ, sự sống ngoài hành tinh sống và chết rất nhanh...

...chúng đến và đi trong nháy mắt.

Vì thế, với vũ trụ bao la nhiều khả năng này...

...chúng ta biết làm thế nào để quan sát, hay quan sát chúng ở đâu?

Câu trả lời là, đúng nơi mà chúng ta bắt đầu.

Thông tin mà chúng ta cần là ở đây tại nhà của mình...

...lý do đơn giản là ẩn nấp ở đây những ví dụ của sự sống được biết đến.

Những định luật vật lý xuất hiện giống như bất cứ nơi đâu.

Vì vậy, nó tuân theo những qui luật của sự sống...

...mà vũ trụ cũng sẽ tuân theo như thế...

...ngay cả nếu có sự khác biệt chi tiết.

Chúng ta vẫn có thể dùng đời sống trên trái đất...

...như một cẩm nang để săn lùng sự sống ngoài hành tinh.

Một cẩm nang hướng dẫn để biết sự sống thực sự là gì...

...nó vận động ra sao, chẳng có gì đáng lo ngại cả.

Chương 1, trong trường hợp cá biệt của chúng ta...

...chúng ta quay lại 4.5 tỷ năm trước...

...đến thời kỳ Trái đất còn thật sự khá trẻ.

Chính xác là điều gì đã khai mào sự sống nơi đây vẫn còn là mộ điều bí ẩn...

...nhưng có một số lý thuyết.

Hầu hết cho rằng, sự sống đó khởi phát hoàn toàn do bởi...

...một tai nạn trong những vũng lầy ban sơ...

...đầy thứ hóa chất được gọi là amino acids.

Những phân tử này va chạm nhau một cách ngẫu nhiên trong hàng triệu năm...

...cho đến khi mộtt sự kết hợp hoàn hảo chợt xảy ra...

...điều may mắn cuối cùng này đã khởi động chuỗi sự sống.

Điều không ai dám chắc sự sống đó có thể tự tạo ra một cách ngẫu sinh.

Nhưng tôi không nghĩ rằng đó là một vấn đề với lý thuyết này.

Điều này giống như sự thắng cuộc trong một trò chơi xổ số, mặc dù sự chênh lệch quá lớn...

...phần lớn trong tuần, ai đó cũng trúng được giải.

Nhưng có một ý tưởng kích thích sự tò mò khác gọi là "Panspermia"...

...thuyết đó nói rằng, sự sống có thể có xuất xứ từ một nơi nào đó...

...và được lan truyền từ hành tinh này đến hành tinh khác...

...nhờ những thiên thạch.

Điều này có vẻ khả thi, những tảng đá đó có thể...

...mang những mầm sống đông cứng bên trong.

Những sinh vật có khả năng chịu đựng...

...nhiệt độ khắc nghiệt và môi trường chân không của không gian.

Nếu vậy, thiên thạch có thể ngay bây giờ đang chuyên chở sự sống tới thế giới khác.

Bất chấp tính đúng đắn của thuyết này...

...một lần nữa sự sống bắt đầu, như chương sau dẫn giải...

...và đó là tất cả về "Sự sống sót".

Sự sống sót liên kết Bạn, Tôi và E.T.

Và nó phát sinh những qui luật của chính nó.

Sự sống sót đòi hỏi một nguồn năng lượng, mà chúng ta gọi là thực phẩm...

...hay nếu không nó sẽ dừng lại.

Một khi được nuôi sống, chúng tự sinh sôi nảy nở...

...để bảo vệ chống lại cái chết của bất cứ cá thể nào.

Sau cùng, điều đó dẫn tới sự tiến hóa.

Sự tiến hóa xảy ra ngay cả trên thế giới ngoại lai kia...

Vài thí dụ dẫn chứng: Những động vật mà tôi nghĩ...

...chúng ta sẽ thừa nhận như con người đang sống...

...ngay cả khi chúng trông thật kỳ dị.

Vậy, bước tiếp theo cho việc săn lùng sự sống ngoài hành tinh của chúng ta...

...là tìm một nơi, hay những nơi nào đó...

...nơi mà những sinh vật có thể tìm thực phẩm để nhân bản và tiến hóa.

Và đến chừng mực như chúng ta biết, điều đó yêu cầu một thứ...

Như hầu hết mọi người, tôi tìm nước, cả hai đẹp và quyến rũ.

Nhưng nó cũng là chìa khóa để biết tất cả những dạng thức của sự sống...

...từ vi khuẩn cho đến cá voi.

Tìm thấy nước nơi đâu, sự sống ngoài hành tinh có lẽ sẽ tồn tại bên cạnh nơi đó.

Tin tốt là, "Nước" rất phổ biến...

...ngoài không gian. Nước đá (thì) bừa bộn ngoài vũ trụ...

...từ tí hon, những tinh thể đơn độc đến những sao chổi băng to như ngọn núi.

Nhưng tìm nước ở thể lỏng, chúng ta cần nơi nào đó có nhiệt độ vừa phải.

Xung quanh mỗi ngôi sao là một miền, nơi không quá nóng...

...hay quá lạnh, nhưng vừa đúng...

...giống như cháo yến mạch trong câu chuyện:

Thiếu nữ tóc vàng "Goldilocks" và ba con Gấu.

Chung quanh mặt trời của chúng ta, có hai hành tinh nằm trong vùng Goldilocks:

Trái đất và sao Hỏa.

Mà 1 ngày nào đó tôi đoán rằng, chúng ta sẽ trả tiền cho một chuyến viếng thăm.

Những Robot đã thám hiểm sao Hỏa từ thập niên 70, nhưng chúng chưa tìm thấy sự sống.

Tôi không nghĩ chúng ta sẽ từ bỏ. Bên dưới bề mặt sao Hỏa...

Thám xa Spirit của cơ quan Nasa phát hiện ra thứ muối trắng...

...mà nó được định hình khi tiếp xúc với nước lỏng.

Những hình ảnh vệ tinh phát hiện ra những kiểu mẫu hệ thống thoát nước...

...và sự xói mòn gây ra bởi những dòng sông và đại dương.

Ở đó có lẽ vẫn còn nước ẩm rịn ra...

...có thể hỗ trợ sự sống, có lẽ là vậy.

Tôi hy vọng sẽ có một ngày chúng ta sẽ tìm đủ tiền...

...để gởi đàn ông và đàn bà đến sao Hỏa.

Nắm bắt trí tưởng tượng của công chúng...

...đúng như nhiệm vụ Apollo lấy đá mặt trăng ở thập niên 60.

Nếu họ tìm thấy ngay cả một ít vi trùng người sao Hỏa...

Theo thiển ý tôi, đó sẽ là một trong những khám phá thú vị được làm từ trước đến giờ.

Nhưng ngay cả nếu sao Hỏa không đem lại kết quả...

...thì vẫn có những nơi khác để quan sát nước lỏng.

Một trong số đó nằm chỉ cách sao Hỏa 30 triệu dặm...

...mặt trăng nhỏ bé bí ẩn, theo quỹ đạo của sao Mộc to lớn.

Đây là Europa.

Europa rất bé, đường kính chỉ dưới 2.000 dặm...

...và nó rất lạnh, Âm 260 độ.

Toàn bộ mặt trăng bị bao phủ trong một lớp nước đá có lẽ dày khoảng 15 dặm.

Nhưng Europa có ẩn chứa một nguồn nhiệt bên dưới bề mặt.

Europa xoay quanh sao Mộc 3.6 ngày mỗi vòng...

...theo một biên dạng hình trứng.

Lực hấp dẫn từ sao Mộc thay đổi nhất định...

...kéo dãn rồi nén ép Europa.

Tiến trình này giống như sự nhào nặn một miếng đất sét làm nó nóng và mềm.

Và sức nóng sản sinh ra có lẽ đủ để làm tan chảy vỉa nước đá...

...tạo thành một biển nước ẩn kín...

...được bảo vệ bởi không gian chân không và bởi lớp nước đá cứng bên trên.

Nếu vậy, có thể có sinh vật ngoài hành tinh sinh sống nơi đây...

Những sinh vật đã tiến hóa để thám hiểm bóng tối và thế giới nước lưu cữu này.

Tôi nghĩ chúng ngay cả cũng biết suy nghĩ để phỏng đoán một vài lý tính của chúng.

Những sinh vật này có lẽ sẽ bơi lội theo cái cách tương tự...

...giống như sự sống dưới đại dương của chúng ta...

...từ bao giờ, nước lỏng thì giống nhau ở bất cứ đâu.

Chúng có lẽ sử dụng chất hóa học dưới da để phát sáng...

...như một số sinh vật dưới đáy biển sâu trên trái đất chúng ta.

Chúng có lẽ cũng bơi theo bầy đàn như động vật sống dưới nước hoạt động trên trái đất.

Nhưng ngay cả nếu có động vật cao cấp sống bên trong Europa...

...tôi nghĩ chắc chúng không có thực để thử tiếp xúc với chúng ta ngay bất cứ lúc nào.

Chúng đã có thể tồn tại trong vỉa nước đá dày 15 dặm kia...

...hạnh phúc vì không hay biết gì phía bên kia vũ trụ.

Để tìm chúng, chúng ta cần gởi một nhiệm vụ tới đây...

...sẽ gặp nhiều rủi ro hơn và tốn kém hơn là viếng thăm sao Hỏa.

Tôi hy vọng một ngày nào đó chúng ta sẽ khám phá những bí mật của Europa.

Nhưng trước khi ấy...

...chúng ta sẽ chẳng bỏ công để tiếp tục cuộc hành trình truy tìm sự sống ngoài hành tinh...

...với tầm nhìn rộng hơn.

Tôi nghĩ chúng ta cần phải rời khỏi hệ mặt trời (Thái dương hệ)...

...và du hành vào khoảng không mênh mông kia.

Các ngôi sao bao quanh chúng ta trong vũ trụ.

But until recently, no one knew how many had planets in orbit around them,

Iet alone if any of those planets could support alien life.

Quá khó khăn để tìm hiểu, vì các ngôi sao quá lớn và quá sáng.

Những hành quá nhỏ, và quá tối.

Điểm mặt chúng yêu cầu kỹ thuật dựa trên kích cỡ to lớn.

Kính thiên văn đôi Keck ở Hawaii với cặp gương 30-foot...

...là 1 trong những kinh thiên văn mạnh nhất trên mặt đất đã được xây từ trước đến nay.

Nhưng ngay cả cỗ máy vĩ đại này cũng không thể thấy những hành tinh xa xôi.

Thay vào đó, nó quan sát sự lắc lư của ngôi sao...

...dấu hiệu của một hành tinh không thấy được trên quĩ đạo.

Một vận động viên ném tạ biểu lộ rõ nguyên lý này.

Khi anh ta xoay tròn, quả tạ kéo cơ thể anh ta...

...và anh ta lắc lư từ bên này đến bên kia.