The Story of Everything

‫" تقدیم به جانفدایان راه آزادی "

‫تو دنیای علم، آدمایی هستن که...

‫می‌گن این طبیعتِ خیره‌کننده‌ی جهان،

‫و این قوانینِ فوق‌العاده‌ی هستی،

‫همه‌شون نشونه‌ی وجودِ یه طراحه.

‫به نظرت این حرف منطقیه؟

‫تو این ۲۵۰۰ سال گذشته،

‫دو تا روایتِ بزرگ و رقیب درباره‌ی حقیقت تو فرهنگ غرب وجود داشته.

‫طبق یکی از این روایت‌ها، کلِ کیهان، سیاره‌مون،

‫زندگی‌ای که توشه و مخصوصاً همه‌ی ما،

‫همه‌مون محصولِ یه هوشِ از قبل موجود هستیم،

‫یه عقل یا یه خالقِ هدفمند.

‫آدمایی مثل گالیله و کپلر،

‫نیوتن و هم‌فکراش همگی به وجودِ...

‫یه طراح هوشمند پشتِ این جهان باور داشتن.

‫نیوتن، بویل، کپلر؛ همون بنیان‌گذارهای بزرگ،

‫توی علم مدرن تصور می‌شد که طبیعت رازهایی داره که باید برملا بشن.

‫الگوهایی وجود داشت که باید کشف می‌شدن،

‫همونایی که می‌تونیم درکشون کنیم چون ذهن ما...

‫شبیه همون خالقِ منطقی شکل گرفته،

‫همونایی که عقلانیت و طراحی رو پایه‌گذاری کردن.

‫و برقراریِ نظمِ قانونی توی دنیا.

‫اما طبق یه روایتِ دیگه، ‫ماده و انرژی با هم در تعاملن.

‫و به یه حالتی از ‫بی‌خبریِ مطلق تکامل پیدا می‌کنه،

‫یه مسیرِ بی‌هدف که خودشون رو ‫توش مرتب می‌کنن

‫توی هر چیزی که ‫دور و برمون می‌بینیم.

‫«ریچارد داکینز»، ملحدِ مشهورِ جهانی، ‫به میلیون‌ها نفر الهام بخشیده

‫اونم با ترویجِ علمِ ‫زیست‌شناسیِ تکاملی.

‫به محضِ اینکه زندگی شروع بشه،

‫به محضِ انتخابِ طبیعی،

‫انتخابِ طبیعیِ «داروینی» ‫شروع شد،

‫اون‌موقع‌ست که تا حد زیادی ‫اون چهار میلیارد سال رو درک می‌کنیم

‫تاریخِ همون چیزی که ‫باعثِ به‌وجود اومدنِ ما شد

‫و تمامِ موجوداتِ زنده‌ی دیگه.

‫و این همون داستانیه که ‫می‌خوام براتون تعریف کنم.

‫چیزهایی که برامون عزیزن، ‫از جمله خودِ وجودمون،

‫همه‌شون نتیجه‌ی یه اتفاقِ کیهانی‌ان.

‫بدیهی به نظر می‌رسه که ‫اگه یه باغچه داشته باشی،

‫حتماً باید یه باغبونی هم باشه.

‫اما چیزی که علم الان ‫بهش رسیده، رهایی‌ـه.

‫از اون میلِ به نسبت دادنِ ‫این چیزها به یه خالق.

‫این دیدگاه دیگه ‫حسابی جا افتاد.

‫اونم به خاطر نظریه‌های علمی‌ای که ‫تو قرن نوزدهم شکل گرفتن.

‫دانشمندایی مثل پیر لاپلاس، ‫و چارلز داروین،

‫توماس هنری هاکسلی و توماس ‫هنری هاکسلی سعی کردن وقایع

‫تاریخ جهان رو توضیح بدن، ‫مثلاً منشأ

‫منظومه شمسی، منشأ ‫گونه‌های جدید حیات،

‫و حتی منشأ اولین ‫جرقه‌های زندگی رو.

‫تا اواخر قرن ‫نوزدهم دیگه،

‫یه روایت کامل از منشأ ‫تقریباً همه چیز

‫می‌شد گفت نتیجه ‫یه روند کند و تدریجی بوده.

‫و فرآیندهای کاملاً طبیعی.

‫تا قرن نوزدهم،

‫علم دیگه با یه ایده‌ی

‫فلسفیِ گسترده‌تر به اسم مادی‌گرایی گره خورد،

‫که پیش‌فرضش اینه که ماده

‫و کائنات تنها چیزیه که وجود داره.

‫واسه همینم خیلی از دانشمندای سرشناس

‫ادعا کردن که علم، ایمان به هر جور هوش

‫یا خالقِ هدفمندِ پشتِ این جهان رو زیر سؤال می‌بره.

‫نظرتون درباره این حرف چیه؟ آره یا نه؟

‫علم وجود خدا رو منکر می‌شه.

‫۵۰۰ سال پیشرفت علم ثابت کرده که خدا،

‫این تصور مبهم خیلی بعیده.

‫پس من باهاش مشکلی ندارم،

‫وقتی داریم دنبال منشأ همه‌چیز می‌گردیم،

‫به اون پیرمرد ریش‌دار برمی‌خوریم.

‫اگه سر و کله‌ش پیدا بشه، ما آماده‌ی حرکتیم.

‫بله؟

‫مشکلی نیست.

‫هیچ مدرکی براش وجود نداره.

‫جوابت واسه این چیه؟

‫این اون چیزی نیست که داروین تو قرن نوزدهم فکر می‌کرد.

‫این یه فصلِ تازه تو زیست‌شناسیه.

‫همه چی خیلی پیچیده‌تر از اونیه که مردم فکر می‌کردن،

‫اونم موقعی که داشتن این ایده‌های تکاملی رو ردیف می‌کردن.

‫خیلی از آدما هستن

‫که فلسفه‌هایی رو پیش می‌گیرن که شبیه دین و مذهبه.

‫اگه بتونی ثابت کنی که زندگی

‫از طریق یه فرایند تکاملیِ کاملاً بی‌هدف به وجود اومده،

‫اون‌وقت بیشتر مایل می‌شی.

‫به سمت یه دیدگاه مادی‌گرایانه‌تر ‫نسبت به جهان.

‫و اگه این حرف درست باشه،

‫عواقب خیلی بدی ‫واسه زندگی‌مون داره.

‫هیچ معنا یا مفهومِ ‫نهایی‌ای داشته باشه.

‫تا حالا فکر کردی ‫چی می‌شه؟

‫وقتی زندگی‌ت تموم شه؟

‫فکر کردی قراره ‫چی بشه؟

‫آره. خب معلومه، ‫می‌میرم دیگه.

‫آره.

‫به نظرت چی قراره پیش بیاد؟

‫فکر کنم یا خاکم کنن ‫یا جسدم رو بسوزونن.

‫همین و بس؟

‫بعدش دیگه هیچی نیست.

‫یه مغز داری که داره تحلیل می‌ره.

‫اصلاً و ابداً هیچی نیست.

‫ما اینجاییم، مثل کرم‌های ‫روی یه دونه آلو.

‫و اون آلو هم همین ‫سیاره‌ی کوچیکه،

‫که دور یه ستاره‌ی محلیِ ‫بی‌اهمیت می‌چرخه.

‫اون ستاره هم تو حاشیه‌ی یه کهکشان ‫معمولی، تو یه جای سوت‌وکوره.

‫که 400 میلیارد ستاره‌ی دیگه هم توشه.

‫این کهکشان فقط یکی از ‫اون چیزاییه که...

‫مثل 100 میلیارد کهکشانِ دیگه.

‫واسه همین، این که فکر کنیم ‫همه‌چی دورِ ما می‌چرخه،

‫یا اینکه دلیلِ خلقتِ کلِ ‫جهانیم، واقعاً رقت‌انگیزه.

‫این نگاهِ تیره و تار ‫به جهان،

‫واسه خیلی‌ها هضمش سخته.

‫اگه ما فقط محصولِ مادیاتِ ‫بی‌روح باشیم،

‫و نیروهایی که باعث میشن تهش ‫شاهدِ یه فروپاشیِ گرمایی...

‫و مرگی باشیم که جز ماده‌ی سرد ‫و تاریک چیزی نمی‌مونه، همون‌طور که دانشمندا میگن،

‫اونوقت دیگه هیچ معنایِ ‫موندگاری وجود نداره

‫یا هدف از وجودمون.

‫اما واقعاً این‌طوریه؟

‫چقدر احتمال داره که این چشم‌انداز

‫همونی که هر بار چشمام رو باز می‌کنم می‌بینمش،

‫دلیل موجهی برای وجودش نباشه؟

‫خب، ما با دوتا روایت بزرگ طرفیم،

‫دوتا روایت رقیب درباره واقعیت.

‫یکی‌شون میگه یه خالق هدفمند پشت این جهانه.

‫اما اون یکی، فرآیندهای غیرعقلانی رو تصور می‌کنه

‫که هر چیزی که می‌بینیم رو خلق می‌کنه.

‫اما کدوم یکی از این داستان‌ها درسته؟

‫چی همه‌ی اینا رو توضیح می‌ده؟

‫قضیه‌ی همه‌چیز چیه؟

‫می‌تونی بگی: «ببین، می‌تونی تا هر جا که بخوای برگردی عقب،

‫اما بالاخره یه جوری باید ماده‌ی جهان

‫از یه جایی اومده باشه، مگه خدا همین کارو نکرده؟

‫ولی این فقط وقتی درسته که جهان خلق شده باشه.

‫اگه جهان همیشه وجود داشته،

‫اگه جهان تا بی‌نهایت قدمت داشته باشه،

‫اون‌وقت دیگه کاری از دست یه خالق برنمی‌آد.

‫جهان چطوری شروع شد؟

‫این یه سوال قدیمیه که به ‫خیلی وقت پیش برمی‌گرده.

‫به یونان باستان.

‫آیا جهان همیشه وجود داشته، ‫یا اینکه محدوده؟

‫یه سوال فلسفی که علم شروع کرد ‫به بررسی کردنش.

‫و جوابش هم اوایل ‫قرن بیستم پیدا شد.

‫همه‌چیز با یه آدم ‫نسبتاً ناشناخته شروع می‌شه.

‫یه اخترشناس به اسم فیستو اسلیفر.

‫اسلیفر داشت با ‫تلسکوپ‌ها نگاه می‌کرد،

‫داشت به این پدیده‌های ‫سحابی توی آسمون شب نگاه می‌کرد.

‫چیزهای تاری که هیچ‌وقت ‫توی فوکوس نبودن

‫توی تلسکوپت.

‫اما کاری که «سلیفر» تونست انجام بده

‫کشف این بود که ‫نوری که میاد

‫این سحابی داره به سمت ‫طیف قرمز متمایل میشه

‫از طیف الکترومغناطیسی.

‫وقتی نور رو از یه منشور رد می‌کنی،

‫به رنگ‌های مختلفی تجزیه میشه، ‫از قرمز گرفته تا بنفش.

‫نور قرمز با نوری که ‫طول موج بلندتری داره مطابقت داره.

‫بهش می‌گیم انتقال به سرخ، چون نور

‫نوری که طول موجش بلندتره، بیشتر به قرمزی می‌زنه.

‫فرض کن یه ماشین آتش‌نشانی داره از کنارت رد می‌شه،

‫اونم در حالی که آژیرش روشنه.

‫همین‌طور که رد می‌شه، صداش تغییر می‌کنه.

‫خب.

‫وقتی یه چیزی داره ازت دور می‌شه،

‫هر نوع موجی که از خودش ساطع کنه،

‫چه موج صوتی باشه، چه موج نوری،

‫اون موج‌ها کش میان.

‫واسه همین، چون سدیمی که «اسلایفر» رصد کرده بود جابه‌جا شده...

‫متمایل به قرمز بودن، یعنی اینکه اون سحابی

‫داشت ازمون دور می‌شد.

‫اون موقع‌ها، به این سحابی‌ها...

‫فکر می‌کردن فقط یه توده‌ی گازی توی کهکشان خودمونه.

‫یه سری از ستاره‌شناس‌ها هم بودن که فکر می‌کردن شاید توی یه کهکشانِ

‫دورتر باشن، ولی خب سر این موضوع بحث زیاد بود.

‫تا اینکه سال 1924، این بحث‌ها دیگه عملاً تموم شد،

‫اونم وقتی که «ادوین هابل» از یه سری تکنیک‌های جدید استفاده کرد

‫تا فاصله‌های نجومی رو اندازه بگیره.

‫«هابل» شروع کرد به رصد سحابی آندرومدا و فهمید که

‫و اینکه حداقل 900 هزار سال نوری ازمون فاصله داشت،

‫با این حال، تمامِ وسعتی که سراغ داشتیم...

‫کهکشان فقط 300 هزار سال نوری فاصله داشت.

‫اینجوری شد که فهمید اون سحابی‌ها...

‫باید کهکشان‌های جداگانه‌ای باشن.

‫بعدش، همون‌طور که داشت به کهکشان‌ها نگاه می‌کرد،

‫با این تلسکوپِ گنبدیِ جدید و معرکه،

‫تونست ساختار زیباش رو هم ببینه،

‫نه فقط یه لکه‌ی گازی روی صفحه‌ی عکاسی.

‫بعدش «هابل» شروع کرد به مطالعه، اونم نه فقط سحابی آندرومدا رو،

‫ولی خیلی از این سحابی‌ها، یعنی

‫کهکشان‌ها، و فهمیدن که همه‌شون دچار انتقال به سرخ شدن،

‫یعنی همه‌شون داشتن از ما دور می‌شدن.

‫واسه همین، انگار که

‫خودِ فضا-زمان داشت کش می‌اومد و منبسط می‌شد -

‫مثل یه بادکنک که داره باد می‌شه.

‫یه انبساط منظم وجود داره که تقریباً

‫همه کهکشان‌ها دارن به سمت بیرون حرکت می‌کنن.

‫اما وقتی مخت سوت می‌کشه چی‌کار می‌کنی؟

‫می‌شه این سناریو رو برعکس کرد؟

‫همون‌طور که داریم عقربه‌های ‫ساعت رو به عقب برمی‌گردونیم

‫و تصور می‌کنیم که جهان ‫هزار سال بعد چه شکلی می‌شه

‫سال‌ها پیش، یا میلیون‌ها سال قبل، ‫یا حتی میلیاردها سال پیش

‫اصلاً هر چقدر که عقب بریم، ‫آخرش می‌رسیم به...

‫به جایی که تمام اون ‫ماده‌های در حال انبساط

‫توی یه نقطه متمرکز ‫و منجمد شده بودن

‫همون نقطه‌ای که شروعِ ‫این گسترش بزرگ بود

‫می‌شه گفت این همون ‫لحظه‌ی تولد خودِ جهانه

‫اما یه چیز دیگه هم بود