The Quiet American

1952, Chinees nieuwjaar in Saigon

Er regeerde een keizer onder het koloniale bewind van Frankrijk.

500 km boven Saigon vocht de keizer samen met de Fransen

tegen een communistisch leger.

Maar oorlog of niet, op het Chinese nieuwjaar vergaf je je vijanden

en vereffende je je schulden bij je god en je schuldeisers.

En je vierde feest in een wereld die twee dagen lang gelukkig leek.

Die kant op.

Kent u hem? Is het een Fransman?

Laat een sectie verrichten. Heb je een vuurtje?

Phuong.

Waar is hij? - Ik moest hier wachten.

Hij zou na je etentje komen. - Hij is niet opgedaagd.

Is hij in de Amerikaanse legatie? - Daar is helemaal niemand.

Hij moet nog zoveel dingen doen.

Jullie gaan binnenkort naar Amerika, hoor ik.

Hij blijft niet lang weg. Wacht binnen.

Ik kan hier ook wachten.

Hij vindt het vast niet erg. - Ik wacht hier wel.

Misschien kijkt hij bij de rivier hoe ze de benodigdheden uitladen.

Misschien. - Ze zijn misschien van hem.

En mogen niet in verkeerde handen vallen.

Wat heb je haar gezegd? - Waar ik ben, mocht hij terugkomen.

Waarom giechelen ze zo? - Ze denken dat ik naar je terugkom.

Monsieur Foulair? - Ik ben Fowler.

Mijn ogen worden oud. Kunt u haar identificeren?

U weet best wie ze is. Ze mocht niet mee binnenkomen.

Ze klagen als ze binnen moeten blijven

en als ze buiten moeten blijven.

Het is bedroevend hoe onpopulair het streven naar gerechtigheid is.

Ik moet u niet komen opbeuren om één uur 's nachts komen.

Hoe lang bent u vanavond bij haar? - Ze wachtte buiten op iemand.

Op wie? - Vraag haar dat maar.

Waar was ze daarvoor?

Ik praat alleen over mezelf. Ik ben geen verklikker.

Om zes uur dronk u wat in Hotel Continental, weten de obers nog.

Om halfacht ging u met een collega van The New York Times,

duidelijk een eerzaam man, naar Hotel Majestic.

Dat weet hij nog. U nam een fietstaxi, weet de bestuurder nog.

En u kwam om twintig over acht in de Vieux Moulin aan.

U ging om kwart voor tien weg en kwam rond tien uur thuis aan.

En u bent nog maar pas buitengekomen.

Het is veel te laat en ik ben veel te moe om te raden. Wat wilt u?

Binnen.

Zet daar maar neer.

Suiker?

U werd ongeduldig toen de ober de rekening niet bracht.

Ik had om tien uur afgesproken. - Met wie?

Dat gaat u niks aan. - De onschendbare pers.

U kunt mijn kaart intrekken en me van conferenties weghouden.

In een oorlog kun je de wetten niet makkelijk handhaven.

Ik verwachtte om tien uur een Amerikaan.

Hij wou me spreken over iets belangrijks.

Weet u waarover? - Alles is belangrijk voor hem.

Maar hij kwam niet opdagen.

En toen u haar voor uw flat zag staan,

wachtte ze toen op dezelfde jonge Amerikaan?

Ze maakte zich zorgen over hem. - Waren ze echt...

Hoe zeg je dat? Geliefden. Gingen ze trouwen?

Ze gaan trouwen, ja.

Maar nog geen maand geleden, vergeef me mijn grofheid,

was de juffer u evenzeer toegewijd. - Dat gaat u niks aan.

Meer dan twee jaar lang, tot voor een maand,

was het alom bekend hoezeer u elkaar toegewijd was.

Wat weet u van die jonge Amerikaan? Dit is een ernstige zaak.

U weet meer dan ik. Nationaliteit: Amerikaan. Leeftijd: jong.

Heel jong.

Zijn beroep weet ik niet precies.

Hij werkt voor een van die honderden groepen

die de hele wereld een helpende hand reiken en hoop brengen.

De naam ontglipt me. - Vrienden van een Vrij Azië.

En daar gelooft hij ook in.

Hij werkt aan vriendschap alsof het recht of geneeskunde is.

Was hij een aardige jongeman? - Hij was niet zo lawaaierig.

Een stille Amerikaan. - Heel stil.

Een heel stille Amerikaan.

Hoe is hij doodgegaan? - Is hij dan dood?

Dat is een domme vraag. U praatte in de verleden tijd over hem.

Hij lag in het water, onder de brug naar Dakow.

Was het een natuurlijke dood? - Heel onnatuurlijk.

Het restaurant is er vlakbij. Ben ik niet weggeglipt om hem te doden?

Nee, zeker niet. - Zij ook niet. Ze wacht nog op hem.

Ik heb u gevraagd om te komen

omdat het minder hard aankomt als u het haar vertelt.

Niet met een politieman erbij. - Heel menselijk van u.

Ik heb zo mijn momenten.

Wilt u hem identificeren? Niet prettig, maar wel noodzakelijk.

Wilt u dat niet aan een ambtenaar vragen?

Of gelooft u toch niet in mijn onschuld?

Het is theatraal, maar ouderwets

om te denken dat de misdadiger zichzelf verraadt.

Het is donker op de trap. Zorg dat u niet uitglijdt.

Ze gaan niet open in mijn bijzijn. - Wat?

Er moet bloed stromen als de schuldige dichtbij komt.

Maar in de Middeleeuwen hadden ze geen diepvries.

Hij is niet aan zijn wonden gestorven. Hij is verdronken.

Er zat modder in zijn longen.

Ze hadden het snel moeten doen. - Ze?

Wie dan ook.

Kunt u ons echt niet helpen?

Mag ik hierbinnen roken? - Wie kan er bezwaar tegen hebben?

Herkent u hem?

Ik kom. Neem me niet kwalijk.

Hij wou goed doen voor mensen, voor landen, voor continenten.

Voor de hele wereld.

Nu was hij in zijn element. Nu kon hij het hele heelal verbeteren.

Wanneer was het ook weer? Een paar maanden geleden.

Een eeuwigheid geleden.

Het was in Hotel Continental, in de friste die neerdaalt na de werkdag.

Phuong dronk haar milkshake weer langzaam uit.

Ik vergeleek de Indochinese oorlog die in de kranten gewonnen werd

met die die de Fransen in het noorden verloren.

We zaten in stilte, blij om samen te zijn.

Joe Morton en ik drinken wat. Komen u en de jongedame erbij?

Dit is Miss Phuong Hei. - Aangenaam.

Wat moet ik met mijn milkshake? - Neem hem mee.

Maar dat hoort niet. - Haar milkshake is een probleem.

Mag ik?

In de melkbar aan de overkant zijn ze veel lekkerder.

Om elf uur 's morgens ga ik daar...

Om elf uur 's morgens ga ik daar een milkshake drinken.

En om zes uur 's avonds komen we hierheen. Hun milkshake is beter.

Bravo. Zo lang heeft ze nog nooit Engels gesproken.

Het is beter dan mijn Frans. - Die milkshake inspireert haar.

Fijn dat jullie iets gemeen hebben.

Kom er maar bij zitten, mensen.

Wat drinken jullie? - Vermout-cassis.

Miss Phuong? U hebt al een drankje bij zich.

Mooi meegenomen, zeg ik altijd. Maar één drankje, jongen.

En wat zegt u altijd? - Zeggen?

Phuong is een mooie naam. Hoe spel je hem?

P-h-u-o-n-g. Het betekent feniks.

Feniks. Die vogel wordt nog mooier als hij uit zijn as herrijst.

Alleen herrijst vandaag de dag niks meer uit zijn as.

Zelfs geen milkshake. - Hopeloos. Is dat een mening?

En? - Niks aan.

Ben je naar het noorden geweest? Waar is Bill Granger?

Die heeft een fietstaxi genomen. Hij komt zo.

Wilt u nog een milkshake? - Graag.

Waarom ben jij niet naar Hanoi gegaan met de correspondenten?

Wil je de geur van de strijd niet zelf opsnuiven zoals de jongens?

Bedankt, maar ik ben allang geen jongetje meer.

En ik vind dat de strijd niet lekker ruikt, maar stinkt.

U hebt nog niet geantwoord. - Waarop?

Niks herrijst meer uit zijn as. Is dat een mening of een feit?

Vraag maar aan de doden. Fransen of communisten, hun as is dezelfde.

En de levenden? - Die willen niet doodgaan.

Maakt het niet uit hoe ze leven? - Bedoelt u

onder Frans kolonialisme of Chinees communisme? Nee.

Ik heb het over leven, niet overleven.

Phuong kent het verschil niet.

Ze kan de communisten herkennen, ja, want die lijken op haar volk.

Maar verwacht van haar niet dat ze hun ideeën kan begrijpen.

Ze vecht om te overleven in een overbevolkte wereld.

Is dat niet eng? Dat 22 miljoen mensen alleen willen overleven.

En dat het niet uitmaakt onder wiens bewind?

Wat niet weet, dat niet deert.

Is er geen derde mogelijkheid? Een Derde Macht?

Een Derde Macht? - Dat de Vietnamezen zelf beslissen.

Voor Amerikanen hebben getallen toverkracht.

Een Derde Macht, vijf vrijheden. Twee voor de prijs van een.

Nog een rondje voor het avondeten? - We moeten naar ons etentje.

Wilt u met mij eten? Het eten in Le Rendez-vous is lekker.

Le Rendez-vous, dat is zo lang geleden.

Herinner je je dat nog? - Ja, hoor.

We willen graag met u dineren.

Graag, maar mijn vrouw wil niks eten wat niet uit Amerika komt.

Vergeef me. Mijn dieet.

We moeten eens gauw op een tarweveld dineren.

Whisky met spuitwater. Wil je echt niet eens uit de bol gaan?

Vruchtensap.

Goeienavond, meneer. Bent u alleen? - Nee, ik ben samen met hen.

U hebt geen vriendin. Mag ik Yvette en Isabel voorstellen?

Heel knappe danseressen. Ze spreken Frans en Engels.

Ik wou alleen eten. - U hebt een partner nodig.

Als je met zijn drieën bent, wordt er altijd iemand genegeerd.

We hebben veel te zeggen. - Mannen kunnen openlijker praten

als de dames met elkaar kunnen praten.

Liever niet, als u het niet erg vindt.

Houdt hij niet van vrouwen?

Wat zegt zij? - Vast nog altijd hetzelfde.

Hou haar erbuiten. - Denkt hij dat we hoertjes zijn?

We houden alleen maar gezelschap.

Luister even. Ik wil gewoon dineren met mijn vrienden.

Red hem hieruit. - Nee, dat hoeft niet.

Wat heb ik ermee te maken? - Zullen we maar weggaan?

Sus de Chinese dame. Ze herhaalt zichzelf.

Ik begrijp haar niet. Ze spreekt Kantonees.

Dit is ernstig. Er woedt een oorlog. De zaken gaan niet goed.

Hier komen geen soldaten. Deze dames zijn niet voor soldaten.

Stilte.

Komt u maar.

Wat was de toverformule? - We betalen eten en wijn voor een.

En zij... Hoe zeg je dat? Zij tweeën zullen erom dobbelen.

Ik wil me verontschuldigen. - Verontschuldigen?

Dat u met die meiden moest praten.

Ik begrijp het niet. Dat zijn mijn vriendinnen.

Toen ik Phuong leerde kennen, werkte ze hier.

Als een van die meiden? - Waarom zegt u dat?

Ze dineren en dansen met je.