InnSæi

Ο κόσμος είναι πολύ διαφορετικός από την εποχή που ήμουν μικρή.

Τότε πίστευα ότι ο δρόμος όπου μεγάλωσα ήταν ολόκληρος ο κόσμος.

Πίστευα ότι υπήρχαν μόνο τρία συγκροτήματα και ένας τραγουδιστής.

Οι Duran Duran, οι Wham, οι Mezzoforte κι ο Μάικλ Τζάκσον.

Παρακαλούσα τον Θεό να αποκαλυφθεί ότι ο Μάικλ Τζάκσον ήταν θείος μου.

Η φήμη θα γινόταν γνωστή κι ο Μάικλ θα ερχόταν από την Αμερική

για να βρει τη Χρεντ, την ανιψιά του από την Ισλανδία, που τον λάτρευε.

Θα κάναμε βόλτες καθώς θα ερχόμασταν πιο κοντά.

Πρέπει να με δικαιολογήσετε.

Ήταν η εποχή του βινυλίου και των κασετών.

Δεν υπήρχαν υπολογιστές.

Ούτε τηλεόραση τον Ιούλιο και τις Πέμπτες.

Τα χρόνια πέρασαν, κι εγώ μεγάλωσα.

Ταξίδεψα στον κόσμο, πήρα τα πτυχία μου και βρήκα μόνιμη θέση στον ΟΗΕ.

Είχα τη δύναμη να κάνω τα πάντα.

Και μετά κατέρρευσα.

Έπεσα σε τοίχο.

Κοίταξε τον εαυτό σου. Κοίταξε γύρω μας.

Δυστυχισμένοι άνθρωποι. Δεν υπάρχει πλέον επαφή με το μυαλό και το σώμα.

Πολλοί άνθρωποι πλέον σκέφτονται χωρίς να αισθάνονται.

Οπότε κάπου έχει γίνει μεγάλο λάθος.

Στα 27 πήγα στο Κόσοβο και ασχολήθηκα με τα γυναικεία δικαιώματα

στην προσπάθεια του ΟΗΕ

να επαναφέρει μια χώρα που είχε ζήσει την κτηνωδία του πολέμου.

Έδωσα όλο μου το είναι.

Το πρόβλημα ήταν ότι δεν γνώριζα τα όριά μου.

Δεν ήξερα πώς να διαχειριστώ το τραύμα και τη θλίψη που υπήρχαν γύρω μου.

Απομάκρυνα αυτά τα συναισθήματα, πίεζα τον εαυτό μου να κάνω το καλύτερο.

Αν μου λέγατε τότε ότι ζούσα με γνώμονα τη σκέψη μου και όχι τα συναισθήματά μου,

δεν θα καταλάβαινα για τι πράγμα μιλάτε.

Και για να είμαι ειλικρινής, δεν θα άκουγα.

Έφτασα σε ένα σημείο που ήμουν τόσο αποσυνδεδεμένη από τον εαυτό μου

που αναγκάστηκα να σκεφτώ εκ νέου.

Ταξιδεύοντας από το Κόσοβο στο Καζακστάν, ένιωσα έντονο πόνο κι άρχισα να αιμορραγώ.

Δεν έδωσα μεγάλη σημασία, απλώς πήρα παυσίπονα και πήγα στη δουλειά.

Μόλις είχα αποβάλει.

Και ούτε καν το συνειδητοποίησα.

Έπρεπε να το θεωρήσω προειδοποίηση.

Αλλά με πίεζα κι άλλο στη δουλειά.

Λίγο μετά, μου δόθηκε η μοναδική ευκαιρία να έχω μόνιμη θέση στον ΟΗΕ.

Το όνειρό μου είχε πραγματοποιηθεί.

Θα έπρεπε να νιώθω ότι βρίσκομαι στην κορυφή του κόσμου.

Αλλά δεν ήταν έτσι.

Ένιωθα σαν ζόμπι, έβλεπα τη ζωή μου από έξω.

Έχοντας δουλέψει με ανθρώπους που είχαν ζήσει πόλεμο,

ένιωθα ότι το σύστημα του ΟΗΕ είχε γίνει πολύ διοικητικό

και απείχε από τους ανθρώπους που προοριζόταν να ενισχύσει.

Ο κόσμος αλλάζει πολύ γρήγορα.

Εμείς παραμένουμε προσκολλημένοι σε παλιές πρακτικές.

Στη δουλειά ονειρευόμουν πώς θα ζούσα διαφορετικά όταν θα έβγαινα στη σύνταξη.

Και ήμουν μόλις 29 ετών.

Όπως πολύς κόσμος σήμερα, κατέληξα να πάσχω από εργασιακή εξουθένωση.

Ένιωθα ότι δεν μπορούσα να αναπνεύσω άλλο.

Παραιτήθηκα,

νιώθοντας τρομοκρατημένη για το τι θα επακολουθούσε.

Αλλά όσα ήρθαν δεν ήταν κι άσχημα.

Συνεργάστηκα με τη φίλη μου την Κριστίν. Είναι σκηνοθέτης

που είχε τελειώσει μια μελέτη για το πώς αντεπεξέρχονται τα παιδιά σε απαιτήσεις.

Ξεκινήσαμε το ταξίδι μας με μια σημαντική ερώτηση.

Ζούμε στο κεφάλι μας και όχι με τα συναισθήματά μας;

Κι αν ναι, πώς επηρεάζει αυτό τις ζωές μας;

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΧΑΡΒΑΡΝΤ, ΒΟΣΤΩΝΗ

Στον ναό της σύγχρονης γνώσης, στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ,

ξεκινήσαμε να ψάχνουμε απαντήσεις.

Είμαστε πολύπλοκα όντα. Έχουμε σώμα, μυαλό και πνεύμα.

Υπό μεγάλη πίεση επικεντρωνόμαστε στη λογική και κατεβάζουμε τους διακόπτες.

Όσο δεν βλέπουμε μέσα μας, καταργούμε τις ανώτερες ικανότητές μας

και δεν αφήνουμε τη διαίσθησή μας να ρέει.

Πιστεύω ότι στο ανώτατο επίπεδο όλες οι αποφάσεις είναι ενστικτώδεις.

Αλλιώς θα τις περνούσαμε σε υπολογιστές και θα είχαμε απαντήσεις.

Τα τελευταία 20 με 25 χρόνια της ζωής μου,

έχουμε δει την επικράτηση της ορθολογιστικής σκέψης

στα ακαδημαϊκά ιδρύματα, στα μέσα μαζικής ενημέρωσης,

κάτι που εμποδίζει την ικανότητα ανάπτυξης της διαίσθησης.

Για πρώτη φορά συνειδητοποιούμε ότι τα προβλήματα δεν βελτιώνονται.

Πρέπει να σταματήσουμε και να τα προσεγγίσουμε με άλλη οπτική.

Μία από τις προκλήσεις στις επιχειρήσεις μας

ήταν ότι η απόλυτα ορθολογική θεώρηση

και η επικέντρωση στις βραχυπρόθεσμες μετρήσεις

και στα αναλυτικά εργαλεία

είχε σαν αποτέλεσμα να χαθεί η δημιουργικότητα από τις εταιρίες μας.

Σπαταλούνται εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια.

Δεν ισχύει ότι όσο περισσότερο δουλεύουμε τόσο περισσότερο έργο παράγουμε.

Έχω μαθητές που λένε, "Δουλεύω 100 ώρες τη βδομάδα".

Δεν αντέχεται κάτι τέτοιο.

Χανόμαστε στους αριθμούς, χανόμαστε στη λογική.

Δεν υπάρχει η δυνατότητα να σταματήσουμε.

Πίστευα ότι ήταν προτέρημα να δουλεύω 100 ώρες.

Η εργασιακή εξουθένωση με έκανε να αναθεωρήσω.

Πανικοβάλλομαι όταν ο Μπιλ λέει ότι πρέπει να αφήνουμε τη διαίσθησή μας να ρέει,

γιατί οι σπουδές μου μού έμαθαν να μη στηρίζομαι στη διαίσθησή μου.

Συνάντησα μια άλλη καθηγήτρια που συνδυάζει οικονομικά και ψυχολογία,

για να κατανοήσω καλύτερα πώς αποφασίζουμε με βάση τη διαίσθησή μας.

Είναι αξιόπιστη η διαίσθηση;

Ένας τρόπος ορισμού της αξιοπιστίας ίσως είναι να πούμε πόσο ακριβής...

ΙΡΙΣ ΜΠΟΝΕ, ΣΧΟΛΕΙΟ ΧΑΡΒΑΡΝΤ ΚΕΝΕΝΤΙ

είναι η διαίσθηση όταν καθοδηγεί την κρίση και τις αποφάσεις μου.

Υπό αυτό το πρίσμα, μπορώ να πω ότι δεν είναι πολύ αξιόπιστη.

Όταν σε βλέπω,

το ένστικτο ή η διαίσθησή μου

ίσως με οδηγήσει να σε κρίνω με βάση όσα βλέπω.

Αν είσαι γυναίκα,

τότε ίσως ανακαλέσω κάποια στερεότυπα που έχω για τις γυναίκες.

Άρα πιστεύω ό,τι βλέπω.

Ό,τι βλέπω επηρεάζει τη διαίσθηση.

Αν δεν βλέπω γυναίκες σε ηγετικές θέσεις, θεωρώ ότι δεν κάνουν για ηγέτες.

Αν δεν βλέπω άντρες σε θέσεις νοσοκόμων ή νηπιαγωγών,

θεωρώ ότι δεν είναι για άντρες.

Η μεροληψία μας μπορεί να είναι επικίνδυνη για τις αποφάσεις και την κρίση μας.

Η διαίσθηση, όμως, δεν είναι κάτι παραπάνω;

ΛΟΝΔΙΝΟ, ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ

Ένα βιβλίο λέει ότι κολλήσαμε στη λογική και αφήσαμε την εγκεφαλική σκέψη.

Συναντήσαμε τον συγγραφέα.

Ποιοι κίνδυνοι σοβούν σε έναν πολιτισμό που κυριαρχείται

από το αριστερό ημισφαίριο και πώς επηρεάζεται ο Δυτικός πολιτισμός;

Νομίζω ότι μπορούμε πιθανώς να αναγνωρίσουμε...

IAN ΜΑΚΓΚΙΛΚΡΑΪΣΤ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ/ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

πτυχές του αριστερού ημισφαιρίου στον κόσμο γύρω μας.

Ο κόσμος αποτελείται από κομμάτια και δεν ξέρουμε πώς συνάδουν.

Ο τρόπος κατανόησης που μας επέτρεπε να δούμε

τη σημασία των πραγμάτων έχει χαθεί,

η σοφία αντικαταστάθηκε από τη γνώση και αυτή από την πληροφορία,

από κομμάτια δεδομένων.

Για λόγους εξέλιξης πρέπει να μπορούμε να δούμε τον κόσμο με δύο τρόπους.

Πρέπει να μπορούμε να καταλαβαίνουμε τον κόσμο συνολικά

και ταυτόχρονα να τον χειριζόμαστε.

Χρειαζόμαστε και τη στενή, στοχοπροσηλωμένη προσέγγιση

και την ευρεία, αυτήν της αέναης εγρήγορσης.

Και αυτές είναι οι διαφορές μεταξύ του αριστερού και του δεξιού ημισφαιρίου.

Το θέμα είναι ότι με τον καιρό πιστεύω

ότι η στοχοπροσηλωμένη προσοχή που δεν αντιλαμβάνεται όλη την εικόνα

ισχυροποιήθηκε και πιστέψαμε ότι είναι ο μόνος τρόπος να βλέπουμε τον κόσμο.

Στην πραγματικότητα είναι πιο εύκολη η αποκατάσταση των βλαβών

ενός εγκεφαλικού στο αριστερό ημισφαίριο απ'ό,τι στο δεξί.

Σε θαλάμους όπου νοσηλεύονται ασθενείς με εγκεφαλικό στο δεξί ημισφαίριο,

όταν τους ρωτάς,

"Πώς αισθάνεσαι; Έχεις πρόβλημα να κουνήσεις το αριστερό σου χέρι;"

"Όχι". "Μπορείς να το κουνήσεις να σε δω;"

"Ορίστε". Και λες, "Δεν κουνήθηκε κάτι".

Το φέρνεις μπροστά τους και σου λένε, "Ποιο, αυτό;

Δεν ανήκει σε εμένα. Είναι του διπλανού".

Έχοντας πρόβλημα με το δεξί ημισφαίριο,

εφόσον λειτουργεί το αριστερό, δεν αντιλαμβάνονται την ανεπάρκειά τους.

Όσοι παθαίνουν εγκεφαλικό στο αριστερό ημισφαίριο

και λειτουργεί το δεξί νιώθουν καταρρακωμένοι από την αναπηρία τους.

Πώς επηρεάζει η διαίσθηση τον τρόπο που χρησιμοποιούμε τον εγκέφαλό μας;

Η διαίσθηση επιτρέπει στο σύνολο του εγκεφάλου να ρέει.

Σκεφτόμαστε με τη λογική πλευρά ως άνθρωποι του αριστερού ημισφαιρίου.

Όμως, η διαίσθηση χτίζεται με βάση την εμπειρία

ολόκληρης της ζωής και μεγαλώνει με τον χρόνο.

Αφορά μεν τη δεξιά πλευρά, αλλά αφήνει

τη δημιουργική πλευρά του εγκεφάλου να ρέει για να έχουμε δημιουργική ματιά

προς τον κόσμο και τις καταστάσεις,

και για να μπορούμε να παίρνουμε σχετικά ετερόκλιτες σκέψεις

και να τις συνδυάζουμε σε ένα είδος ενωτικού συνόλου.

Πιστεύω ότι από κει προέρχονται οι σπουδαίες ιδέες και αποφάσεις.

Οι σημερινές προκλήσεις,

η φτώχεια, ο υπερπληθυσμός, το περιβάλλον,

η ενέργεια και το περιβάλλον, η μόρφωση,

ο πόλεμος,

η παγκόσμια υγεία,

είναι προβλήματα δυσεπίλυτα που υπάρχουν εδώ και πολύ καιρό. Γιατί;

Γιατί δεν έχουμε συνδυάσει ιδέες από διαφορετικούς κλάδους.

Το πρόβλημα δεν λύνεται

με τον ίδιο ανεπιτυχή τρόπο συνέχεια, επαναλαμβάνεται.

Αν προσπαθείς να εξαλείψεις τον πόλεμο

με τον ίδιο τρόπο που προσπαθείς 200 χρόνια τώρα, οι πόλεμοι θα συνεχίσουν.

Ζητάω από τους ανθρώπους να βγουν στη φύση,

για να διαπιστώσουν αν μπορούν να μείνουν εκεί πέντε λεπτά,

να βιώσουν τη φύση με όλες τους τις αισθήσεις χωρίς να σκέφτονται.

Οι περισσότεροι άνθρωποι δυσκολεύονται.

Πώς ψάχνουμε τα πράγματα εκτός του εαυτού μας;

Είναι εδώ, εκεί;

ΜΑΡΤΙ ΣΠΙΓΚΕΛΜΑΝ, ΣΑΜΑΝΟΣ

Να κάνω αυτό...

Επίγνωση για τον κόσμο εδώ και τώρα και τίποτα παραπάνω.

Οι σύγχρονοι άνθρωποι γενικά δεν έχουν επαφή με τη διαίσθηση.

Δεν έχουν επαφή με το πώς ξέρουμε τα πράγματα που ξέρουμε.

Η επίγνωσή μας έχει μετακινηθεί από τον κόσμο που μας περιβάλει

στον κόσμο που έχουμε πλάσει.

Τον κόσμο των κανόνων, των συγκεκριμένων χαρτών.

Τον κόσμο των στρατηγικών, των ορόσημων, των προθεσμιών και των άκρων,

και ξεχάσαμε πώς να αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο που μας περιβάλλει,

τις αισθητήριες πληροφορίες και πολλές άλλες διαστάσεις της ζωής.

Σκεφτείτε τον όμορφο μέσο εγκέφαλό μας του 1,5 κιλού.

Το 98% του εγκεφάλου μας δεν χρησιμοποιεί γλώσσα,

λογική, πεποιθήσεις ή στρατηγική.

Τα δημιουργεί όλα αυτά για εμάς, αλλά δεν τα χρησιμοποιεί.

Το υπόλοιπο 2%

δέχεται ό,τι δημιουργεί το 98%

και λαμβάνει δράση στον κόσμο,

πάει για ψώνια, στη δουλειά, στο σπίτι κλπ.

Αυτό ονομάζουν οι νευροεπιστήμονες σχεσιακό νου, είναι σε σχέση,

δημιουργεί σχέση ανάμεσα στα στοιχεία δεδομένων.

Ο γραμμικός νους είναι το 2% που απομένει.

Το 2% του 1,5 κιλού είναι 30 γραμμάρια,

που είναι μόλις δύο κουταλάκια εγκεφαλικού ιστού.

Το λέω αυτό στους μαθητές μου, για να σκεφτούν

ότι είναι ξύπνια μόλις δυο κουταλάκια του εγκεφάλου τους.

Τι γίνεται με το υπόλοιπο;