The Mind, Explained

‎Một số khoảnh khắc rất quan trọng,

‎ta tin rằng có một bản thu hoàn hảo ‎về chúng đã được

‎khắc sâu trong tâm trí ta.

‎Đó là một bước nhỏ cho con người...

‎Phá đổ bức tường này!

‎Công nương Diana mất rồi.

‎Với nhiều người, sự kiện 11/9 ‎là một trong những khoảnh khắc đó.

‎Lúc đó tôi sắp đi học, ‎và tôi bật TV lên...

‎Phát thanh viên dừng lại và nói: ‎"Tin mới."

‎Hai máy bay đâm vào tòa Tháp đôi.

‎Kênh nào cũng chiếu hình ảnh tòa nhà ‎bị cháy.

‎Cả người của thương gia này phủ đầy bụi.

‎Tôi thấy một lỗ lớn trên tường tòa nhà.

‎Phải, khá là kỳ dị.

‎- Rất khó hiểu và mất phương hướng. ‎- Tôi đã khiếp sợ.

‎Tôi nhớ mẹ tôi đang làm việc ‎trong thành phố và tôi nhớ là

‎khói bay mù mịt trên vùng nước ‎của cửa sông Long Island Sound

‎phía sau tòa nhà ‎nơi tôi đã đi học tiểu học.

‎Một ngày nọ tôi nói với bố mẹ tôi ‎về chuyện đó và mẹ tôi bảo:

‎"Không, năm 2001,

‎mẹ đang làm việc ở Connecticut."

‎Còn có một số vấn đề khác ‎về ký ức của Melanie ngày hôm đó.

‎Cửa sổ phòng học của cô ấy ‎không hướng ra biển ‎,

‎Trung tâm Thương mại Thế giới ‎cách đó hơn 64 km,

‎và khói bay theo hướng ngược lại.

‎HƯỚNG GIÓ

‎Sao tôi lại có thể thấy khói cuồn cuộn ‎trên biển?

‎Sao lại như vậy?

‎Ký ức của bạn về sự kiện 11/9 ‎có thể không đúng như bạn nghĩ ‎.

‎Khoảng 50% chi tiết về ký ức đó ‎thay đổi trong 1 năm...

‎NHÀ THẦN KINH HỌC

‎...mặc dù hầu hết mọi người đều tin rằng ‎họ đúng 100%.

‎Có thể họ nhớ đúng sự kiện chính ‎của ngày đó,

‎nhưng những chi tiết như họ đã ở với ai,

‎họ đang làm gì khi nghe tin ‎và ‎ ‎điều họ tận mắt nhìn thấy thì không.

‎Kể cả những ký ức nổi bật của chúng ta,

‎những ký ức tạo nên nền tảng ‎cho chuyện đời của ta

‎cũng không phải bản thu hoàn hảo.

‎Chúng có thể hoán đổi và sai lệch ‎qua thời gian.

‎Dường như mục đích của ký ức ‎là lưu giữ quá khứ.

‎Vậy tại sao ký ức không đáng tin cậy?

‎Việc ghi nhớ rốt cuộc vận hành ra sao?

‎Đợi một chút, tôi nhớ, anh là...

‎LOẠT PHIM TÀI LIỆU CỦA NETFLIX

‎Ký ức, thứ mà ai cũng có, ‎là mỏ vàng tiềm năng chưa được khai phá.

‎Ký ức của ta chỉ làm trung gian ‎cho ta tương tác với thế giới.

‎Ký ức là một trong những hoạt động ‎cơ bản nhất của ta,

‎và chỉ khi ta quên đi nó ‎ta mới nghĩ về nó.

‎KÝ ỨC

‎Yanjaa Wintersoul ‎là bậc thầy ghi nhớ vĩ đại.

‎Rồi, bắt đầu thôi.

‎Năm năm trước, ‎cô ấy đã phát hiện những cuộc thi ghi nhớ ‎.

‎Khi tôi mới bắt đầu, ‎đa số là các thí sinh nam từ châu Âu

‎và phòng thi đấu khá buồn tẻ.

‎Họ nhớ các bộ bài trong vài giây,

‎hàng nghìn số trong một giờ.

‎Như kiểu chúng tôi thi SAT thần tốc vậy.

‎Tôi lập ba kỷ lục thế giới,

‎một cho hình ảnh, một cho tên ‎và khuôn mặt, và một cho chữ cái.

‎Cô ấy thể hiện kỹ năng của mình ‎trên chương trình TV toàn cầu.

‎Được rồi, trang 38.

‎Bắt đầu ở giữa câu.

‎"Thông tin hiệu quả ‎bằng cách sử dụng sự hài hước."

‎Chúng tôi đã cho cô ấy mười phút ‎để ghi nhớ 500 con số này và...

‎Một, ba, chín...

‎một, sáu, sáu...

‎- chín, bảy... ‎- ...bốn, bảy, tám...

‎- ...bảy, sáu, năm, tám... ‎- ...bốn, bảy, bảy, chín...

‎...một, bảy...hai...

‎- ...2, 2, 5... ‎- ...9, 0, 2...

‎- ...sáu, bốn, tám, hai... ‎- ...một, sáu, một, một, hai.

‎- Sao cô ấy làm được như vậy? ‎- Tuyệt!

‎Tất cả dựa vào cách đặc biệt ‎mà bộ não chúng ta lưu trữ ký ức.

‎Và có thể chưa bộ não nào cho ta biết ‎nhiều hơn về ký ức hơn cái này.

‎Nó thuộc về một người tên Henry Molaison.

‎Khi Henry 27 tuổi, ‎anh phẫu thuật não để trị bệnh động kinh

‎và bác sĩ đã cắt bỏ phần nhỏ này ‎trong não anh ấy.

‎Bác sĩ ghi chú rằng thủ thuật ‎không dẫn đến thay đổi hành vi đáng kể

‎trừ việc mất đi ký ức ngắn hạn ‎rất trầm trọng.

‎Nó quá trầm trọng, nó khiến Henry ‎không nhớ đường lối trong nhà của mình

‎và không nhận ra bác sĩ.

‎Nhưng Henry vẫn còn các ký ức,

‎thói quen không cần ý thức khác,

‎như biết đi xe đạp,

‎được gọi là "ký ức mặc nhiên".

‎Anh ấy cũng giữ lại vài ký ức có ý thức ‎hoặc "minh thị".

‎Trong một đoạn ghi âm ‎từ đầu những năm 90

‎anh ấy thảo luận sự kiện lịch sử ‎với bác sĩ.

‎Điều gì xảy ra năm 1929?

‎- Thị trường chứng khoán sụp đổ. ‎- Đúng vậy.

‎Đó là một ví dụ của ký ức ý nghĩa:

‎sự việc, ngày tháng, số, chữ,

‎những thứ mà ‎vận động viên trí nhớ ghi nhớ.

‎Tổn hại thực sự với Henry là ‎ký ức tình tiết,

‎ký ức về những trải nghiệm cá nhân.

‎Khi bác sĩ hỏi anh ấy: ‎"Anh có biết hôm qua mình làm gì không,"

‎anh ấy trả lời...

‎Không.

‎Còn sáng nay?

‎Tôi còn không nhớ nữa.

‎Thiếu phần nhỏ này trong não, Henry ‎gặp khó khăn trong việc tạo ký ức mới.

‎Nhưng thế không có nghĩa là ‎ký ức được lưu trữ ở một nơi cụ thể.

‎Khi bạn có một trải nghiệm, ‎như biểu diễn tại buổi độc tấu,

‎thông tin cảm quan được xử lý ‎đến nhiều phần khác nhau trong não.

‎Âm thanh của đàn Cello.

‎VỎ NÃO THÍNH GIÁC

‎Cảm nhận dây đàn dưới ngón tay của bạn.

‎SAU

‎Khuôn mặt của 1 người bạn ở hội trường.

‎NẾP CUỘN HÌNH THOI

‎Sự giằng vặt của nỗi lo sợ trên sân khấu.

‎HẠCH HẠNH NHÂN

‎Và phần của bộ não kết hợp tất cả ‎các yếu tố này lại với nhau,

‎phần đã bị hủy hoại trong ca phẫu thuật ‎của Henry,

‎là thùy thái dương trung gian

‎nó bao gồm một cấu trúc quan trọng ‎gọi là hồi hải mã.

‎Khi bạn hồi tưởng lại khoảnh khắc đó

‎thùy thái dương trung gian giúp kết hợp ‎các yếu tố đó một lần nữa.

‎Chuyện đời bạn sẽ là toàn bộ khoảnh khắc ‎được tái hiện như thế này.

‎PHÂN BỔ KÝ ỨC ‎NGƯỜI 70 TUỔI

‎Biểu đồ này là chuyện đời ‎của một người 70 tuổi điển hình.

‎Có nhiều ký ức trong quá khứ gần,

‎nhưng càng trở về trước kia, ‎chúng càng ít đi.

‎Chỉ còn một vài ký ức từ thời thơ ấu,

‎và không còn gì trước năm ba tuổi.

‎nhưng ở tuổi dậy thì và đôi mươi, ‎lại có nhiều đến kinh ngạc.

‎Khi học trung học, ‎bạn trải qua nhiều chuyện quan trọng

‎trong giai đoạn đó của đời mình. ‎Và khi ta nghĩ về chuyện đời mình,

‎những khoảnh khắc thay đổi đó chính là ‎những điều định nghĩa con người chúng ta

‎và cuộc sống của ta sau này.

‎Một số người ‎có nhiều ký ức hơn người khác,

‎và bạn có thể cải thiện trí nhớ ‎bằng cách sống lành mạnh và năng động hơn.

‎Tôi cố gắng không uống nhiều bia rượu, ‎ngủ nhiều hơn và ăn uống tốt hơn.

‎Cái tôi thấy được trong mỗi nghiên cứu,

‎cái gọi là ''điều này sẽ hiệu quả" ‎là thiền định.

‎Sinh viên đại học có thể tăng điểm số ‎bài thi GRE của họ ‎...

‎THIỀN VÀ ĐIỂM THI

‎...từ 460 đến 520, bằng việc tham gia ‎một lớp thiền chánh niệm.

‎Có lẽ vì thiền cải thiện sự tập trung ‎và sự tập trung cải thiện trí nhớ.

‎Và khi nói đến trải nghiệm cá nhân,

‎có những đặc điểm nhất định ‎khiến ta ghi nhớ tốt hơn người khác.

‎Thứ nhất là cảm xúc.

‎Nếu cho 1 người xem 1 loạt các khuôn mặt,

‎họ sẽ nhớ khuôn mặt biểu cảm nhất.

‎Khi ta có trải nghiệm giàu cảm xúc, ‎hạch hạnh nhân,

‎trung tâm cảm xúc của bộ não, ‎nằm ngay cạnh hồi hải mã,

‎tăng cường điều chỉnh hồi hải mã

‎và cho phép nó tạo ra một bộ nhớ chi tiết ‎và mạnh mẽ hơn.

‎Một điều chúng tôi muốn làm sau vụ 11/9

‎là kiểm tra bộ não ‎của những người ở New York ngày hôm đó.

‎Trung bình, khoảng một nửa số người, ‎ ở quanh Midtown...

‎TRUNG TÂM THƯƠNG MẠI THẾ GIỚI

‎...và nửa còn lại gần ở ‎Trung tâm Thương mại Thế giới hơn.

‎Ba năm sau vụ khủng bố,

‎họ yêu cầu những người đó ‎nhớ lại trải nghiệm của mình.

‎Với những người ở gần Trung tâm ‎Thương mại Thế giới hơn vào ngày đó,

‎ký ức 11/9 rõ ràng hơn và chúng tôi ‎thấy nhiều hoạt động hơn ở hạch hạnh nhân.

‎Ký ức cũng liên quan đến cảm giác ‎về nơi chốn.

‎Một điều chúng tôi biết được ‎từ nghiên cứu ký ức ngày 11/9 là

‎mọi người chắc chắn nhất ‎về việc họ đã ở đâu khi ấy.

‎- Tôi vừa mới về nhà. ‎- Lớp thể dục.

‎- Lúc đó tôi sống ở London. ‎- Ở New Smyrna Beach, Florida.

‎Khu xóm Upper East Side.

‎Nên chúng tôi nghĩ địa điểm ‎có vai trò đặc biệt lớn trong trí nhớ.

‎Và nếu nhìn kỹ vào hồi hải mã,

‎dường như có những tế bào phản ứng ‎cụ thể về thời gian và địa điểm.

‎Đây là phần miêu tả tế bào "địa điểm" ‎tại hồi hải mã của một con chuột.

‎Và đây là đoạn phim con chuột đó ‎di chuyển theo đường đi đơn giản.

‎Đầu nó ở vòng tròn màu xanh lá ‎và đây là cái đuôi của nó.

‎Mỗi tế bào địa điểm gắn liền ‎với 1 vị trí cụ thể dọc theo đường đi

‎và các tế bào này được các nhà khoa học ‎mã hóa màu

‎Khi con chuột ở đầu mê cung, ‎tế bào địa điểm xanh này rực sáng.

‎Nhưng khi nó di chuyển, ‎tế bào khác được kích hoạt

‎rồi thêm từng tế bào khác nữa.

‎Khi con chuột dừng lại, các tế bào ‎rực sáng liên tiếp khi nó nhớ đường.

‎Người lái taxi London phải lèo lái ‎mê cung của chính mình.

‎Để được cấp giấy phép lái xe, ‎họ phải qua một bài kiểm tra khá cũ gọi là

‎"kiến thức".

‎Họ dành nhiều năm ghi nhớ ‎25.000 đường phố ở London.

‎Các nhà khoa học quét não bộ của họ ‎trước và sau quá trình này.

‎Trong não những người ‎không được cấp giấy phép

‎kích thước của hồi hải mã không thay đổi.

‎TRƯỢT ‎QUA

‎Nhưng thú vị là, những người đã vượt qua, ‎hồi hải mã của họ đã phát triển.

‎Cuối cùng, ký ức có thể được củng cố ‎bằng câu chuyện.

‎Não chúng ta chú ý đến thông tin nhiều hơn