Fathom

Ta phải giữ cho loài thú ở đủ xa và đúng nơi chúng thuộc về.

Để ta không phải hỏi chúng những câu hỏi

mà e rằng chúng trả lời và làm ta khiếp sợ bằng cách phá vỡ niềm tin của ta.

Dưới Lòng Đại Dương

TIẾN SĨ MICHELLE FOURNET

"Tôi đang cố bắt đầu một cuộc trò chuyện",

là cách đơn giản nhất ta có thể nói về việc này.

Tôi chuẩn bị đặt loa dưới biển để nói chuyện với cá voi

và hi vọng chúng trả lời.

Nếu nghiên cứu này thành công,

đây sẽ là thử nghiệm đầu tiên

mà ta chủ động kết nối với cá voi lưng gù trong một cuộc hội thoại.

Trong khi Michelle tìm cách giao tiếp với cá voi lưng gù,

một nhà khoa học khác đang tìm hiểu

kết nối của cuộc hội thoại đó trải ra bao xa

qua không gian và thời gian.

ĐẠI HỌC ST. ANDREWS SCOTLAND

TIẾN SĨ ELLEN GARLAND

Con người đã nghiên cứu bài hát cá voi lưng gù trong 40, 50 năm.

Và vẫn chưa ai thật sự hiểu tại sao chúng hát.

Chim có bài hát.

Và những loài cá voi khác có bài hát.

Nhưng bài hát của cá voi lưng gù… thậm chí còn công phu hơn.

Chúng có nhịp điệu.

Giữ hơi chuyên nghiệp.

Có vần và có sự lặp lại.

Kéo dài hàng giờ với tầng tầng lớp lớp âm thanh.

Không có sự bắt đầu hay kết thúc rõ ràng.

Tôi nghĩ bài hát của cá voi lưng gù là một sự giao tiếp phức tạp…

ở một phạm vi tương tác mà người ta không hiểu được.

Ngoại trừ chúng tôi.

Bố dượng tôi là một nghệ sĩ piano cổ điển.

ĐẠI HỌC CORNELL

Khi ngồi xuống dạy tôi chơi piano,

ông ấy bảo tôi đánh một nốt và nhắm mắt lại lắng nghe…

…cho đến khi âm thanh biến mất.

Ông ấy muốn tôi hiểu được âm thanh bằng cách trải nghiệm nó.

Làm việc này trên đất liền dễ hơn nhiều.

Rồi sau đó cô đặt đồng hồ bấm giờ.

KHOA ÂM SINH HỌC ĐẠI HỌC CORNELL PHÒNG KỸ THUẬT VÀ CHẾ TẠO

Hệ thống truyền tin đến cái hộp này à?

Mất đến mười năm cho công tác chuẩn bị

trước khi chúng tôi có thể bắt đầu tạo ra những đĩa thu để phát cho cá voi nghe.

- Tốt. Nó hoạt động rồi. - Tốt.

Tốt.

- Nó hoạt động chứ? - Ừ. Rất tốt.

- Tuyệt. Tốt. - Được.

- Khởi động rồi chứ? - Rồi.

Đúng rồi.

Ừ, đó là thứ chúng sẽ đáp trả.

Là nó. Đó là… Đó là âm thanh của đĩa thu.

Đó chính là âm thanh mà chúng ta sẽ phát…

Hoặc là một trong những âm thanh đó.

Ừ, ta cần điều chỉnh nó một chút.

Ừ. Ý tôi là ta có thể giảm bớt âm lượng.

Có lẽ…

Có âm bị méo. Cô cần điều chỉnh.

- À, đó là tiếng méo trong bản ghi âm. - Ồ, được.

Vâng. Đó là tiếng méo trong bản ghi âm.

Những bản ghi âm này chưa qua sàn lọc, chúng chưa, chưa được chỉnh gì cả.

Tốt rồi đấy.

- Có gì đó không đúng. - Ừ. Có gì đó không đúng.

Tôi đang cố đánh lừa cá voi.

Tôi nên thẳng thắn về chuyện này.

Tôi đang cố thuyết phục cá voi lưng gù

rằng có một cá voi khác đang hát dưới nước.

Chúng tôi đang thảo luận một vài thứ và có lẽ chúng tôi tình cờ…

PHÒNG THÍ NGHIỆM KHOA ÂM SINH HỌC ĐẠI HỌC CORNELL

Thí nghiệm phát lại đĩa thu trong quá khứ đã vô tình tạo ra nhiều âm thanh thậm tệ.

Đây là cách thức hoạt động. Một nửa đoạn là bài hát thật.

Lần cuối làm đĩa thu,

họ kết thúc với một âm thanh nghe như tiếng cá voi lưng gù the thé.

Và đây là bản cấu trúc lại.

Và rồi họ tự hỏi tại sao không có âm thanh phản hồi nào.

- Cô loại bỏ các tần số không cần thiết. - Vâng, lọc bỏ các tiếng ồn.

Và ở đây ta có được đồ thị sóng âm.

Màu xanh là âm thanh thu vào và màu đỏ là âm thanh ta đang nghe.

- Và màu đỏ là âm thanh ta đang nghe. - Vâng.

Và về cơ bản thì cô chỉ đang nghiên cứu các tín hiệu?

Vậy thì cô không có vấn đề gì với ảnh phổ?

Tất cả các âm lách cách và âm khác của cá voi sẽ được lọc ra.

Ý hay đấy.

Chỉ có điều hầu hết tiếng kêu của cá voi lưng gù đều không có thanh điệu.

Đó là những âm thanh điều biên.

Và chúng thường ngắn. Nên nhiều âm thanh trong số đó là kiểu…

những tiếng kêu không không du dương và không có thanh điệu.

Tuyệt đấy.

Cô mô phỏng giống lắm.

Nên nó chỉ, lần nữa, tôi nghĩ nó là về độ rõ.

- Tôi nghĩ ta nên thử. - Vâng.

Nếu bạn đã từng lắng nghe tất cả tiếng cá voi trên khắp thế giới cùng một thời điểm,

hầu hết các âm thanh đó là những tiếng gọi.

Có lúc chúng xuất hiện theo một loạt thay đổi thứ tự.

Có lúc xuất hiện từng tiếng gọi một.

TIẾNG NHỎ GIỌT

Nhưng đó là những âm ngắn.

TIẾNG TRAO ĐỔI

Và ta hiểu rất ít về chúng.

TIẾNG GẦM

Nhưng trong số tất cả các âm thanh của cá voi lưng gù…

ÂM HÌNH NÓN

…tôi nghĩ đây là âm thanh quan trọng nhất.

Tiếng hú.

Chúng tôi nghĩ con nào cũng tạo ra tiếng này.

Đây là loài động vật có khả năng tạo ra vô số tiếng kêu.

Tại sao thứ này độc nhất?

Tại sao thứ này đặc biệt?

Và cách tốt nhất để kiểm chứng

là phát nó lên cho một con cá voi và xem nó phản ứng thế nào.

Đây là câu hỏi tôi đã luôn tìm kiếm câu trả lời.

Tôi đã đấu tranh vì việc này từ khi mới bắt đầu, lúc tôi 25 tuổi.

Và đây là thứ tôi đã tập trung tìm hiểu khi tôi bắt đầu học bằng tiến sĩ.

Và tôi phải đảm bảo rằng phương pháp khoa học thì không sai được.

Đây là bước đầu tiên nhất về cách ta hiểu

cá voi lưng gù nhận thức thế giới như thế nào.

Và cá voi lưng gù hiểu được nhau bằng âm thanh như thế nào.

Michelle sẽ đến Alaska

để phân tích liệu cá voi lưng gù có dùng tiếng hú

để liên lạc với nhau không.

Mẹ tôi thích biển vô cùng.

Bà luôn muốn trở thành một nhà hải dương học,

nhưng ngày trước phụ nữ không được ra khơi.

Nên thay vào đó bà đã trở thành một nhà địa lý học.

Bà chưa bao giờ từ bỏ tình yêu với biển và bà chắc chắn đã…

truyền lại tình yêu đó cho tôi.

PHÒNG NGHIÊN CỨU ĐỘNG VẬT BIỂN CÓ VÚ

Chính xác. Đó là thứ quan trọng.

Chú ý điểm lạ thường, chú ý điểm khác biệt là điều tốt nhất ta có thể làm.

Vì nó sẽ thu hút sự tập trung của ta

nếu ta chú ý vào những điểm khác biệt cá thể này.

Hãy ghi chú.

Các nhà khoa học luôn nghĩ rằng các bài hát là để gọi bạn tình.

Ta có một giản đồ đẹp này.

Một âm violin, một tiếng sủa,

và tôi khá chắc đó sẽ là một tiếng hú.

Vậy đây như là ba ví dụ hoàn hảo…

Nhưng qua một thập niên lắng nghe đĩa thu từ Nam Thái Bình Dương,

tôi đã nghe những bài hát giống nhau

trong những cộng đồng cá voi ở cách xa nhau cả trăm dặm.

Nhưng quan trọng là ta nhìn thấy được cấu trúc của nó, đúng không?

Ta có một tiếng rít lớn, sau đó là một âm thanh ở tần số thấp hơn,

rồi một tiếng rít lớn, rồi vài âm thanh ở tần số thấp hơn.

Vậy nên, nếu ta hình dung nó dưới góc độ một cấu trúc…

Tôi nhận ra bài hát cá voi không chỉ là để gọi bạn tình.

Có những thay đổi nhỏ trong bài hát.

Rồi tất cả cá voi học những thay đổi đó và bài hát phát triển thêm lên.

Bài hát phát triển phức tạp hơn.

Các bài hát lan truyền qua các vùng cư dân cách xa nhau.

Cứ lặp lại như thế,

chúng trở thành khuôn dạng âm thanh của hàng ngàn cá voi hát cùng nhau.

Tất cả tạo nên một hiện tượng văn hóa.

Nên, từ Úc,

nó lần đầu tiên trải đến New Caledonia, cách xa tầm 1.300 km.

Tất cả cá voi học bài hát trong vài tháng,

thật buồn cười khi động vật có thể học

một bản nhạc rất dài và phức tạp nhanh đến vậy.

Mỗi lần, các bài hát trải từ tây sang đông,

kết nối một đại dương cá voi bằng văn hóa.

Tôi đang cố hoàn thành một bản đồ

để thấy được sự lan truyền bài hát ở Nam Thái Bình Dương.

Để tìm ra ranh giới của nó.

Để khám phá được nơi kết thúc văn hóa này của cá voi lưng gù.

Ellen chuẩn bị đến Polynesia thuộc Pháp

để xem cá voi ở đó

có hát bài hát cô ấy đang theo dõi không.

CHỒNG CỦA ELLEN

- Đủ chưa? Chưa đâu nhỉ. - Không, em nghĩ đủ rồi đấy. Nhồi nó vào.

Lại đây, Zin. Mày có gì này?

Lên đây.

Mày thấy sao, Zin?

Ổn chứ?

Nghiên cứu tại hiện trường luôn khó khăn

vì ta phải sống xa những người thân yêu.

Nhưng anh nghĩ…

Thỉnh thoảng tôi thuyết phục được Matt đến hiện trường cùng tôi.

Thế chúng tôi mới biết anh ấy bị say tàu biển.

Nên… cũng không suôn sẻ lắm.

Em phải tắt bếp đi.

- Em biết rồi! - Thấy khói bốc lên không?

Em có mở… Ừ.

Bước một, Ellen luôn tắt thiết bị báo khói.

- Ồ, em ổn chứ? - Vâng.

Cảm ơn anh.

Em không biết bắt đầu từ đâu nữa. Rồi.

- Giao việc đi, Ellen. - Sao cơ?

Giao việc. Giao việc lại cho anh.

Được.

Anh có thể lấy tất cả đồ đã khô của em ngoài dây phơi vào không?

Ừ, được.

Anh à, sắp tới mình sẽ có rất ít thời gian trò chuyện với nhau,

tệ thật.

Và điều này thật sự khó khăn.

Và em nghĩ chuyện này khó khăn với anh hơn là với em,

vì em có mọi người bên cạnh suốt… là đội của em.

Với lại em có việc để làm, nhỉ?

Không được nghỉ ngơi khi công tác ở hiện trường.

Khi em thật sự hứng thú với việc gì đó và thật sự đam mê nó,

thì nó rõ ràng là thứ em muốn làm rồi.

Em rất thích ở hiện trường.

Ở đó em thấy vô cùng hạnh phúc và em thật sự thích.