Pompeii: Secrets of the Dead

Στην ακμή της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας...

...η έκρηξη του Βεζούβιου θάβει την πόλη Πομπηία.

Φανταστείτε να βγαίνεις από το σπίτι...

...και να βλέπεις να πέφτουν πέτρες από τον ουρανό.

Σχεδόν 2.000 έτη αργότερα...

...εκμαγεία σε κενά στη στερεοποιημένη τέφρα...

...αποκαλύπτουν τις μορφές των νεκρών.

Είναι άνθρωποι που είδαν τον κόσμο να καταρρέει γύρω τους.

Σε μια ομάδα, τους "Φυγάδες"...

...οι αρχαιολόγοι χρησιμοποιούν σύγχρονες τεχνικές εγκληματολογίας.

- Εδώ φαίνονται τα δόντια. - Πολλά δόντια.

Για να αποκαλύψουν ποιοι ήταν οι άνθρωποι αυτοί.

Πώς ζούσαν.

Και γιατί έγιναν θύματα...

...της διασημότερης καταστροφής της αρχαιότητας.

Σχεδόν δύο χιλιετίες μετά την καταστροφή...

...οι ανασκαφές αποκάλυψαν μια ολόκληρη ρωμαϊκή πόλη.

Με το αμφιθέατρο.

Αγορά.

Και ναούς.

Είναι συναρπαστικό.

Εδώ είμαστε.

Αποκάλυψαν και ανθρώπινα σώματα.

Τα πιο εμβληματικά ήταν μια ομάδα θυμάτων...

...γνωστά ως "Φυγάδες".

'Εχω ένα σχέδιο.

Θα ξεκινήσω από την άκρη και θα προχωρήσω προς τα εδώ.

Ομάδα ειδικών ξεκινάει την πρώτη εγκληματολογική έρευνα...

...των λειψάνων τους.

Επικεφαλής είναι η δρ Εστέλ Λέιζερ.

Υπάρχει τρύπα στον τοίχο πίσω από την έκθεση.

Και ο κόσμος αφήνει λουλούδια για τα μικρά παιδάκια.

Αποτελούν εξαιρετικά οδυνηρή υπενθύμιση...

...του συμβάντος που σκότωσε τόσο κόσμο.

Για την ηφαιστειολόγο Κέιλα Γιακοβίνο...

...τα σημάδια στο πέτρωμα εξηγούν τη φονικότητα της καταστροφής.

Ξεκίνησε με κρότο.

'Οταν ξεκίνησε η έκρηξη...

...εκτινάχτηκε πίδακας στο κέντρο και μετά απλώθηκε σαν ομπρέλα.

Πιθανώς η γη να σειόταν, να έτρεμε...

...καθώς το μάγμα έπεσε στην επιφάνεια και εξερράγη.

Και ένα τεράστιο σύννεφο...

...εξαπλώθηκε πάνω από την πόλη.

Η πλειοψηφία των κατοίκων έφυγε αμέσως.

Αλλά μέσα στα τείχη...

...βρέθηκαν λείψανα πάνω από 1.000 ανθρώπων.

Υποθέτουμε ότι οι άνθρωποι αυτοί αδυνατούσαν να φύγουν.

Οι ηλικιωμένοι, οι πολύ νέοι.

Οι αδύναμοι.

Με τους "Φυγάδες"...

...η δρ Λέιζερ θα τεστάρει τη θεωρία.

Το κρανίο.

Η έρευνά της θα κρίνει...

...αν η ηλικία ή η αναπηρία απέτρεψε τη διαφυγή.

Χρησιμοποιούμε εγκληματολογικές τεχνικές...

...για να μάθουμε την ηλικία των θυμάτων.

Αν υπήρχαν σημάδια ασθένειας...

...ή τραυματισμού.

Ενδείξεις του τρόπου ζωής τους.

Δύο πλευρά.

Για να κατανοήσουμε ποιοι ήταν.

Οι Φυγάδες ανακαλύφθηκαν το 1961...

...από τον επικεφαλής των ανασκαφών, Αμαντέο Μαγιούρι.

Μοιάζουν απίστευτα ζωντανοί.

Σαν να πέτρωσαν τη στιγμή του θανάτου τους.

Κάτι που κατέστησε δυνατό μια τεχνική που εισήχθη τον 19ο αιώνα.

Ο ντόπιος αρχαιολόγος Αντόνιο ντι Σιμόνε εξηγεί πώς λειτουργεί.

Αυτό είναι το πρώτο εκμαγείο...

...που φτιάχτηκε στην Πομπηία.

Ο αρχαιολόγος έσκαβε πέντε μέτρα...

...πάνω από το επίπεδο του δρόμου...

...όταν πρόσεξε ένα κενό.

Αμέσως σκέφτηκε ότι ίσως πρόκειται...

...για ανθρώπινο σώμα.

Με τα χρόνια, η σάρκα αποσυντίθεται.

Αλλά το σχήμα του ανθρώπινου σώματος διατηρείται σε μια κοιλότητα τέφρας.

Γεμίζοντας το κενό με γύψο...

...παρήγαγαν τρισδιάστατο αντίγραφο κάθε θύματος.

Το εκμαγείο διατήρησε με ακρίβεια...

...τις λεπτομέρειες της κάπας...

...που φορούσε το θύμα.

Σαν να ήταν γλυπτό.

Αλλά αν έλειπε κάποια λεπτομέρεια...

...οι αρχαιολόγοι του 19ου αιώνα συχνά βελτίωναν οι ίδιοι τα εκμαγεία.

Αν κοιτάξουμε προσεκτικά...

...θα παρατηρήσουμε...

...τη διαχωριστική γραμμή.

Πάνω από τη γραμμή...

...το πρόσωπο μάλλον...

...ήταν άμορφη μάζα.

Τα χαρακτηριστικά προστέθηκαν μετά.

Το πρόσωπο έχει δουλευτεί.

Δεν ήθελαν να εξαπατήσουν.

Τα εκμαγεία αυτά...

...είναι σαν φωτογραφίες.

Πρέπει να εκφράζουν την τραγωδία.

Η ομάδα του Μαγιούρι δούλεψε τους Φυγάδες.

Πιστεύεται ότι σμίλεψε το γύψο...

...για να δώσει ζωή στα εκμαγεία.

Για να γοητεύσει το κοινό...

...δημιούργησε μια ιστορία για το ποιοι ήταν και πώς πέθαναν.

Για εκείνον ήταν αξιοσημείωτη ανακάλυψη.

Δεκατρία θύματα μαζί.

Ο μεγαλύτερος αριθμός εκμαγείων που φτιάχτηκαν μαζί.

'Εγραψε ένα πολύ συγκινητικό άρθρο.

Είχε τεράστια επιρροή...

...στους ανθρώπους που επισκέπτονταν το χώρο.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο "Νάσιοναλ Τζεογκράφικ".

Σκιαγραφούσε τους χαρακτήρες στην ομάδα.

Τις σχέσεις μεταξύ τους.

Τα σώματα βρέθηκαν σε τρεις μικρότερες ομάδες.

Τώρα είναι στη σειρά αλλά σε διακριτές ομάδες.

Ο Μαγιούρι περιγράφει τις πρώτες δύο ως οικογένειες αγροτών.

Ισχυρίζεται ότι η τρίτη ήταν οικογένεια εμπόρων.

Περιέγραψε γλαφυρά τις τελευταίες στιγμές τους.

Λέει ότι είναι δύο αγόρια...

..που κρατιούνταν χέρι χέρι και έπεσαν μαζί.

Μετά η μητέρα...

..."το σώμα της ήδη αποδυναμωμένο από τη γέννα..."

...κουβαλάει το νεότερο παιδί και προσπαθεί να το ανακουφίσει.

Και μετά, στο τέλος...

...ο "έμπορος", όπως περιγράφει...

...στηρίζεται στο ένα χέρι.

Σηκώνεται για να προσπαθήσει να βοηθήσει την οικογένειά του.

Λέει ότι το βασίζει σε στοιχεία.

Εγώ δεν μπορώ να δω από τις πληροφορίες που έχω...

...πού βασίζει την ιστορία αυτή.

Κι αυτό είναι πρόβλημα.

Σκοπός μου είναι να σβήσω τις προηγούμενες ιστορίες.

Να τους δώσω πίσω την ταυτότητα και την ιστορία τους.

Πιστεύω ότι έτσι θα κερδίσουν μεγαλύτερο σεβασμό...

...ως θύματα τεράστιας καταστροφής.

Ο Μαγιούρι έκανε αυτό που υπαγόρευε η εποχή.

Τότε εστίαζαν στη δημιουργία εκθέματος...

...που θα προσέλκυε επισκέπτες.

Σήμερα η οπτική έχει αλλάξει.

Η ομάδα ελπίζει να ανακαλύψει ποιοι ήταν στ' αλήθεια οι Φυγάδες.

Χρησιμοποιούν ακτίνες Χ για να διαπεράσουν το γύψο.

Και τρισδιάστατη σάρωση για να παράγουν ψηφιακά αντίγραφα.

Τοποθετώντας τα σε τρισδιάστατο μοντέλο της πόλης...

...βλέπουμε τους Φυγάδες στο σωστό πλαίσιο.

Πέθαναν δίπλα στα τείχη της πόλης.

Πολύ κοντά στη διαφυγή.

Ο κόσμος τρόμαξε κι έφυγε από τα πρώτα στάδια της έκρηξης.

Το μυστήριο είναι γιατί έμειναν πίσω οι Φυγάδες.

Η έρευνα ξεκινά...

...από τον αρχηγό της πρώτης οικογένειας, κατά τον Μαγιούρι.

Τον 'Εμπορο.

Βάση κρανίου πολύ καλά διατηρημένη.

'Εχει και θόλο, έχει τα πάντα.

Πανέμορφο. 'Εχει μπόλικα οστά μέσα.

Ωραίος σκελετός.

Θα μας δώσει πολλές πληροφορίες, δε νομίζεις;

Πέρα από οστά 2.000 ετών...

...οι σκελετοί αποκαλύπτουν κάτι πολύ πιο μοντέρνο.

- Κοίτα εκεί! - Τι έχουν κάνει εδώ;

Τι είναι αυτό;

Μεγάλος μεταλλικός γάντζος.

Το βλέπω. Τεράστιο κομμάτι μέταλλο.

'Εχει και σύρμα εκεί μέσα. Περίεργο.

Καρφί και πείρος συνδέει το γύψο του πάνω άκρου...

...στο υπόλοιπο σώμα.

Το εύρημα δείχνει ότι ο Μαγιούρι κατέβαλε τεράστιες προσπάθειες...

...για να διατηρήσει τις τελευταίες πόζες των Φυγάδων.

Η πρόκληση τώρα...

...είναι να εστιάσουν πέρα από τις τροποποιήσεις στα ίδια τα οστά.

Αυτή είναι η πρώτη εικόνα.

Τα στοιχεία θα αξιολογήσει...

...ο Κέβιν Ντάικους, ειδικός στην Πομπηία.

Είναι παράξενη αίσθηση...

...να καταρρίπτουμε τις παλιές ιστορίες.

Είναι κομμάτι της σύγχρονης ιστορίας της Πομπηίας...

...ως αρχαιολογικού χώρου.

Τώρα έχουμε τεχνολογία...

...που επιτρέπει να δούμε βαθύτερα στο γύψο.

Το χρωστάμε στους ανθρώπους αυτούς...

...να τους ξεγυμνώσουμε από το σύγχρονο μύθο...

...και να ανακαλύψουμε ποιοι είναι στ' αλήθεια.

Μετά από διεξοδική ανάλυση...

...αναδύονται ανεπαίσθητες λεπτομέρειες.

Ο μετωπιαίος κόλπος είναι πιο αναπτυγμένος.

Σημάδι ότι πρόκειται για ενήλικο.

Τα δόντια έχουν κατέβει όλα, οι ρίζες είναι πλήρως διαμορφωμένες.

Είναι οδοντοφυϊα ενήλικου.

Μια άλλη ακτινογραφία δείχνει ένα χέρι...

...με τα οστά του βραχίονα ορατά πιο κάτω.

Αλλά η περιοχή που περιέχει τα οστά του καρπού...

...είναι αφύσικα συμπιεσμένη.

Εδώ έχουμε...

...οξεία περίπτωση οστεοαρθρίτιδας στον καρπό.

Πιθανώς να μην υπάρχει πια χόνδρος.

Να τρίβεται οστό πάνω στο οστό.

Οδυνηρό, φαντάζομαι.

Οπότε ο άνθρωπος αυτός θα υπέφερε από πόνο, πρήξιμο...

...και αδυναμία.

Θεωρώ πολύ πιο πιθανό να πρόκειται για ηλικιωμένο, παρά για νέο.

Αρχίζουμε να βλέπουμε ένα ανθρώπινο ον να αναδύεται από το εκμαγείο.

Οι επισκέπτες συχνά τους βλέπουν σαν αγάλματα.

- Οπωσδήποτε. - 'Οχι σαν ανθρώπους.

Καθώς η ομάδα σκανάρει το υπόλοιπο εκμαγείο...