Lord Jim

Joseph Conrad schreef:

"Als je wilt weten hoe oud de aarde is, kijk naar de zee in "n storm."

Maar welke storm kan waarlijk "t hart van een man blootleggen?

Tussen Suez en de Chinese Zee zijn vele naamlozen...

die liever als onbekenden leven en sterven.

Dit is het verhaal van een zo"n man.

ln de galerij van schurken en helden...

die op stranden en in havens aanspoelden werd...

geen man meer gerespecteerd, geen man meer vervloekt dan...

Jims verhaal begint in de tijd dat de koopvaardijvloot van Victoria...

nog een onmetelijk rijk bediende.

Toen hij z"n vaarbrevet ontving...

bewees z"n klas dat ze het vak beheersten.

Het was een grijze, bewolkte, onheilspellende dag...

maar niet in Jims ogen.

Voor hem was het het begin van een eervolle loopbaan.

Hij was erg behendig, vooral in de bovenste ra.

Hij kon zich uitleven in z"n lang gekoesterde dromen.

Al toen hij eXamen deed, was duidelijk...

dat Jim het type was dat je op het eerste gezicht vertrouwde.

Hij was het soort man dat ik aan boord van m"n schip wil.

Hij vond het leven vermoeiend maar saai.

Veeleisend maar leeg.

Er is een soort vaagheid die sommigen ertoe drijft

om de zeeen te bevaren.

Een schitterende honger naar avontuur en mysterie.

Hij trok zich terug in een fantasiewereld.

Wie heeft er nooit van gedroomd een knap meisje te redden?

ln deze fantasieen verwierf hij roem en geld...

en respect, door z"n kapitein van een muiterij te redden.

Helemaal alleen, uiteraard.

Jim stond in aanzien, was geliefd en werd vooral vertrouwd.

En toen, op een rustige dag, met een kalme zee...

kwam Jim oog in oog met z"n eerste gevaar op zee.

We zochten snel "n haven op, zodat Jim goede medische zorg kreeg.

De andere patienten waren dolblij dat ze aan land waren.

Maar Jim snakte naar de open zee, en naar actie.

lntussen hing hij rond op de drukke kade.

Hij bleef uit de buurt van de menselijke wrakken.

Kunt u wat stuivers missen, meneer?

aanmelding zeelieden

Hij kon onmiddellijk zonder stok navigeren.

Hij monsterde aan bij het eerste het beste schip.

Dat schip was de Patna.

Dat is een ten dode opgeschreven schip.

Het zou naar de Rode Zee varen.

Met aan boord 800 moslims op pelgrimstocht naar Mekka.

Goedemorgen, kapitein. lk ben de nieuwe eerste stuurman.

Hoe lang bent u eerste stuur? -Twee jaar.

Brits, he?

Het schip was vredig en veilig.

De wereld lag stevig onder zijn voeten.

Hij voelde zich verantwoordelijk voor iedereen die aan boord was.

Maar hij kon de uitdaging aan. Er was niets wat hij niet aankon.

De barometer loopt heel snel terug.

Hoe lang al? -Hoe moet ik dat weten?

Toen ik opstond, stond hij ineens laag. We krijgen straks storm.

Dan koelt het kacheltje eens af.

Machines op halve kracht, Mr Robinson.

Nee, mond dicht. Zo houden.

Heet is nog te zacht uitgedrukt voor daar beneden.

Wat doet u op mijn brug?

Waar moet ik dan even "n luchtje scheppen?

ln die hel bij die schurftige padden?

Ben je soms dronken?

Hoe moet ik het hier anders uithouden?

lk gooi je in het cachot, stuk schorem.

Wat nou? -De kaart geeft 1 00 vadem aan.

ls er misschien iets weggespoeld?

We zijn er geweest. -Waar gaat u heen?

Kijken of er averij is.

lk hoorde iets. -Niets bijzonders.

Het leek net... -Het komt door de mist.

Dan verbeeld je je dingen.

Niets aan de hand.

Ze wilden water hebben.

Er zit voor een miljoen ton druk achter...

en het enige wat die tegenhoudt, is dat bruine papier.

Het schip gaat ten onder. -Mond dicht.

We versterken het wel. -Luister.

Hij valt uit elkaar.

Geen tijd. Ze zijn met 800 en er zijn maar 2 boten.

Zet de motoren uit. -Geen tijd.

Zet de machines uit.

Heel verstandig.

U gebruikt uw verstand.

Opschieten.

ln het duister, overgeleverd aan het onbekende...

werd Jim aangestoken door de angst van de ander.

Z"n verbeelding maakte dat hij zag wat hij vreesde te zien.

Zijn we in gevaar? -Als er paniek uitbreekt.

Laat me de reddingsboten losmaken.

Om ons in de steek te laten?

Gelooft u dat?

Laat hem erlangs.

Vlug, help een handje.

We moeten beide boten losmaken. -Maar wel eentje tegelijk.

We moeten wegwezen voor de storm losbarst.

Duwen.

En zij? -Wie?

Zij.

Die zijn er geweest. Ze zijn niet meer te redden.

Springen. Vlug. -Spring.

We moeten zorgen dat we allemaal hetzelfde verhaal hebben.

lk weet het niet. -Hij is gezonken, waar of niet?

lk heb het gezien.

lk heb hem met man en muis zien vergaan.

Verdwenen, ik zweer het.

Al die arme heidenen.

He, jij daar. Het is maar goed dat we zijn gesprongen.

Snap je wel?

Voor het drietal...

was de redding van de Patna het bewijs van hun desertie.

Jim zag het als een monsterlijke streek jegens hemzelf.

Patna onderzoek

Er was geen onderzoek gekomen als...

Jim met de anderen was verdwenen.

Hij stond erop in het openbaar te bekennen...

dus kwam de schande aan het licht.

Waarom veranderde u van gedachten?

Door hem.

Hoe? -Hij gaf me z"n woord.

En u hebt zich vergist.

De Franse officier, graag.

U hebt de Patna geborgen?

Liep het schip volgens u gevaar te zinken?

Misschien. Toen we "t versleepten. -Dat doet er niet toe.

Een officier laat zich niet door angst leiden.

Geeft u toe dat z"n gedrag een daad van onvergefelijke lafheid was?

Dat kan ik niet voor een ander uitmaken.

Bent u voor moed onderscheiden?

ln een oorlog hoor je moedig te zijn. Daar vraagt een oorlog om.

Op zee ben je in gevecht met de elementen.

Officiers moeten met het schip ten onder gaan. Je eer vereist dat.

Eer is iets persoonlijks. -Goed dan. De wet vereist dat.

Welke wet? Waar staat dat geschreven?

Onder fatsoenlijke lui is er zoiets als een ongeschreven wet.

Een door verzekerings- maatschappijen bedacht idee.

Want als er ook maar een bemanningslid aan boord blijft...

kan "t schip niet geborgen worden. -En hoe zit het met loyaliteit?

Ooit was er loyaliteit jegens het schip.

Misschien is dat sinds de stoomschepen veranderd.

Zou u kunnen doen wat hij heeft gedaan?

Wie zal het zeggen.

Onder bepaalde omstandigheden zal iedere man bang worden.

Hij ligt altijd op de loer.

De angst. -Hartelijk dank, luitenant.

afgelast

Waarom?

Waarom stond u erop om al die beledigingen te incasseren?

Hoe kon u die bekentenis doen...

openlijk, met al die grijnzende inboorlingen erbij?

Waarom bent u niet onder de grond weggekropen, waar u thuishoort?

Beseft u wat u hier vandaag hebt gedaan?

Beseft u wat u hebt gedaan?

U bent een van ons, uw schande straalt op ons af.

We staan allemaal terecht.

Begrijpt u dat dan niet?

Dat begrijp ik.

Hij zwierf van haven naar haven...

en probeerde te midden van de naamlozen te verdwijnen.

Hij droomde niet meer van roem en glorie.

Hij wilde niet meer dromen.

Hij nam elk baantje aan dat hij kon krijgen, wat het ook betaalde.

Naar het hotel, jongen.

Hij snakte naar anonimiteit.

Hij wilde een van de naamlozen worden...

voor wie hij vroeger verachting en medelijden had gevoeld.

Hij snakte ernaar om z"n falen te vergeten.

De nachtmerrie aan boord van de Patna.

Maar het schandaal achtervolgde hem, vond hem...

en joeg hem weer op de vlucht.

zelfmoord Brierly wegens Patna-schandaal

De volmaakte schipper was, naar "t scheen, van z"n schip gesprongen.

Z"n laatste woorden in het logboek luidden:

Als de angst de zwakte in een van ons vindt...

waarom dan niet in ons allemaal?

Een ding hield Jim op de been, een hoop die iedereen kent.

Of we nu rijk of arm, sterk of zwak zijn...

ieder van ons heeft God wel eens om een tweede kans gesmeekt.

Springen.

U bent niet gesprongen. Waarom niet?

Misschien kan ik niet zwemmen.

Er hangt zoveel van deze lading af.

Wacht alstublieft even.

De brand was geen ongeluk.

Kent u de mannen op uw schip?

Mag ik vragen hoe u heet?

Herr Stein?

Kan "t buskruit naar "t magazijn? -Het moet verder het land in.

Dit drukt niet voldoende m"n dankbaarheid uit...

Ben je het werkelijk?

lk ben het, je oude scheepsmaat.

Jij zult niet vergeten dat ik je van die schuit de Patna heb gered.

Je hoeft je niet ongemakkelijk te voelen. Niet vanwege mij.

lk weet hoe je je voelt. Deze wereld wordt door de padden geregeerd.

Wat wilt u, Mr Robinson?

Wat centen om me op de been te houden.

Kunt u me een vlinder met een zwak hart tonen?

Een vlinder die een zeventigjarige zakenman is?