Planet Earth

BBC.Planet Earth.EP07.Great Plains - OCR 23.976 fps runtime 00:51:00

ทุ่งหญ้าอันกว้างใหญ่ไพศาล

ที่โล่งเวิ้งว้าง

เงียบสงัดน่ากลัว

แต่ความรู้สึกเวิ้งว้าง ว่างเปล่านี้

เป็นเพียงภาพมายา

ทุ่งหญ้าต่างๆ ทั่วโลก

เป็นแหล่งชุมนุมของสัตว์ป่า จำนวนมากมายมหาศาล

ท่ามกลางทุกสิ่งทุกอย่างที่นี่

มีสิ่งมีชีวิตอย่างหนึ่ง เป็นหัวใจสำคัญ

ต้นหญ้า

พืชมหัศจรรย์นี้ขึ้นปกคลุม 1 ใน 4 ของผืนดินทั่วโลก

ทุ่งหญ้าเกิดขึ้นได้ ในทุกที่ที่มีฝนบ้าง

แต่มีไม่มากพอ ที่จะทำให้มีป่างอกงาม

ทุ่งหญ้าบางแห่งใหญ่มหึมา

แค่ทุ่งหญ้าสเต็ปป์ของเอเชีย

ก็แผ่กว้างถึง 1 ใน 3 ของระยะทางรอบโลกแล้ว

ในฤดูร้อน นกอินทรีร่อนบินในกระแสลม

โดยแทบไม่ต้องออกแรง

ขณะกวาดตาหาเหยื่อ บนพื้นดินเบื้องล่าง

ในทุ่งหญ้ารอบนอก อันห่างไกลของมองโกเลีย

กำลังจะมีการอพยพ ครั้งใหญ่มโหฬารเกิดขึ้น

น้อยคนนักที่จะเคยเห็น ปรากฏการณ์พิเศษ

ประจำปีเช่นนี้

คาดกันว่ามีกวางกาเซล มองโกเลีย 2 ล้านตัว

อาศัยอยู่ที่นี่

แต่ไม่มีใครรู้แน่ชัด

เวลาส่วนใหญ่พวกมันจะอยู่ กระจัดกระจายไปทั่วทุ่งหญ้า

แต่พวกมันจะมารวมตัวกัน ปีละครั้งเพื่อมีลูกอ่อน

เกือบทุกตัวจะตกลูก ภายใน 10 วันต่อมา

ในทุ่งหญ้ากว้าง

การตกลูกพร้อมกันทั้งฝูง เป็นวิธีที่ปลอดภัยที่สุด

เพื่อว่าจะได้มีสายตาหลายคู่ ช่วยกันเฝ้าระวังภัย

พวกนักล่าแทบจะไม่มีทาง เล็ดรอดเข้ามาได้

ที่นี่ไม่มีพุ่มไม้ ต้นไม้

สิ่งเดียว ที่จะใช้อาศัยแอบซ่อนตัว

มีแต่พงหญ้า

ซึ่งก็ใช่ว่าจะกำบังอะไรได้

นักล่าก็ต้องลำบากเช่นกัน

ในการที่จะเลี้ยงลูกขึ้นมา ในทุ่งหญ้าโล่งๆ

เมื่อไม่มีต้นไม้ นกอินทรีก็ต้องทำรังบนพื้นดิน

สัตว์ที่อาศัยอยู่ ในท้องทุ่งกว้าง

ต้องเผชิญ ลมฟ้าอากาศกลางแจ้ง

ไฟป่าทำให้ฝูงสัตว์แตกตื่น

กาเซลเกิดมาเป็นนักวิ่ง

แม้แต่ลูกกวางเล็กๆ ก็วิ่งหนีเปลวไฟได้โดยง่าย

ถ้าสามารถหลบเลี่ยง ไม่ให้ถูกเหยียบเสียก่อน

เปลวไฟที่ลุกไหม้ อย่างไม่มีอะไรขวางกั้น

เผาผลาญทุกชีวิตที่หนีไม่ทัน

หญ้าปริมาณมหาศาล ซึ่งเป็นอาหารมีค่า

หมดไม่มีเหลือ

พร้อมกับชีวิตของสัตว์ ที่แก่และอ่อนแอ

ฝูงกาเซลโยกย้าย ไปยังทุ่งหญ้าแห่งใหม่

และทิ้งผืนดินไหม้เกรียม ไว้เบื้องหลัง

แต่ต้นหญ้าก็สามารถคืนชีพ จากกองเถ้าถ่าน

และมีชีวิตรอดได้ อย่างเหลือเชื่อ

โคนต้นหญ้า มีส่วนที่ป้องกันความร้อน

ซึ่งหญ้าจะงอกออกมา จากจุดนี้

ต้นหญ้าจึงเป็นพืช ที่ยากจะทำลายได้

ต้นหญ้าซ่อมแซมตัวเอง และงอกใหม่อย่างรวดเร็ว

จนปกคลุมพื้นดินทั่วโลก เป็นบริเวณกว้าง

ยิ่งกว่าพืชชนิดใด

และเป็นอาหารของสัตว์ มากกว่าพืชอื่นๆ

นกควีเลียปากแดง ร่วม 1,500 ล้านตัว

บินว่อนเต็มทุ่งหญ้าสะวันน่า ในแอฟริกา

นี่คือนกที่มีจำนวน มากที่สุดในโลก

บางฝูงมีขนาดใหญ่เสียจน ต้องรอนานถึง 5 ชั่วโมง

กว่าจะบินผ่านไปหมด

มีแต่ต้นหญ้าเท่านั้น

ที่จะเพียงพอ เลี้ยงนกฝูงใหญ่ขนาดนี้

ฝูงนกตะกละตะกราม กินเมล็ดหญ้า

ส่วนใบหญ้าและกิ่งก้าน

ก็เป็นอาหาร ของแอนทีโลปฝูงใหญ่

เฉพาะทุ่งสะวันน่า ทางตะวันออกของแอฟริกา

ก็มีวิลเดอบีสต์ เกือบ 2,000,000 ตัวแล้ว

พวกมันเล็มกินหญ้า จนถึงโคนราก

และแทบไม่เหลือตอหญ้า ให้เห็น

แต่ภายในไม่กี่วัน ต้นหญ้าก็จะงอกขึ้นใหม่

เพื่อเป็นอาหารแก่สัตว์ ฝูงใหญ่มหึมาที่สุดนี้ต่อไป

ต้นหญ้าไม่ได้มีแต่ ในเขตร้อนเท่านั้น

ต้นหญ้ายังสามารถงอกงาม

ในสภาวะหนาวเย็น อย่างขั้วโลกเหนือ

พ้นจากเขตที่ไม่มีไม้ยืนต้นใดๆ

พื้นดินมีแต่ความแห้งแล้ง

และเป็นดินแดนน้ำแข็ง ที่ไร้มนุษย์สุดขอบโลก

แต่ในช่วงสั้นๆ ของทุกปี

ฤดูหนาวอันมืดมิดยาวนาน จะสิ้นสุดลง

อากาศอุ่นขึ้น และต้นหญ้าที่หลับใหล

อยู่ในพื้นน้ำแข็ง ตลอดฤดูหนาว

ก็ผลิใบงอกงามอีกครั้ง

สีเขียวขจีกลับคืนสู่ ทวีปอาร์คติก

น้ำแข็งที่ละลายลง

เผยให้เห็นที่ราบกว้างใหญ่ ขนาดเท่าทวีปออสเตรเลีย

นี่คือทุ่งอาร์คติกทันดร้า

ทุ่งหญ้าอันเงียบเหงา อ้างว้างไร้ชีวิตนี้

กำลังจะเปลี่ยนไป

ห่านป่าสโนว์กู๊ซ

พวกมันหนีหนาวมาอยู่ บริเวณรอบอ่าวเม็กซิโก

เมื่อถึงฤดูใบไม้ผลิ ก็บินกลับขึ้นไปทางเหนือ

เพื่อไปยังทุ่งอาร์คติกทันดร้า

ห่านป่า 5,000,000 ตัว เดินทางอย่างนี้ทุกปี

การอพยพอันทรหดนี้

มีระยะทางไกล เกือบ 3 พันไมล์

และใช้เวลานานถึง 3 เดือน

ห่านป่าที่เหนื่อยล้าหิวโหย บินร่อนลงสู่เขตอาร์คติก

และกลับคืนสู่พื้นที่ผสมพันธุ์ วางไข่ของพวกมันได้ในที่สุด

ห่านสโนว์กู๊ซ จะครองคู่กันตลอดชีวิต

ทันทีที่มาถึงที่หมาย

พวกมันจะเร่งจับจอง พื้นที่ทำรัง

พื้นที่ดีๆ นั้นมีน้อย

และเพื่อนบ้าน ที่ชวนทะเลาะก็มีอยู่รอบตัว

การทะเลาะเบาะแว้ง อาจถึงขั้นดุเดือด

ชนะแล้ว

แม้จะต้องเดินทางแสนไกล

แต่ในช่วงสั้นๆ นี้ ทุ่งอาร์คติกทันดร้า

ก็เป็นแดนสวรรค์ สำหรับสัตว์กินหญ้า

ต้นหญ้างอกงามรวดเร็ว ในช่วงฤดูร้อนสั้นๆ

และนักล่าก็มีน้อยกว่าทางใต้

ที่นี่พวกห่านจะทำรังบนพื้นดิน ได้อย่างปลอดภัยกว่า

แต่ถึงอย่างไรแม่ห่านก็ต้อง กกไข่อยู่นานถึง 3 สัปดาห์

และตลอดระยะเวลานี้

พวกมันจะเป็นเป้าที่เสี่ยง ต่อการโจมตี

จิ้งจอกขั้วโลก มาสำรวจนิคมห่าน

มันรอคอยฝูงห่าน มาตลอดหน้าหนาว

ไม่มีทางที่มันจะย่องเข้ามา โดยไม่มีใครเห็น

บางทีโชคอาจเข้าข้าง ถ้าลองทำใจกล้า

แต่นิคมนี้ มีการป้องกันภัยอย่างดี

ไม่มีใคร จะขโมยกินอะไรได้ง่ายๆ

จิ้งจอกโดนไล่ตะเพิด ออกห่างจากทุกรัง

แต่ความหิว ก็ทำให้มันพยายามต่อไป

ที่นี่มีไข่ห่านมากเกินกว่า ที่จะกินหมดในตอนนี้

แต่ฤดูทำรังก็แสนสั้น

ดังนั้นมันจึงฝังสมบัติ ที่ปล้นมาได้

เพื่อเก็บไว้กิน หลังจากที่ฝูงห่านจากไปแล้ว

เลยไปทางใต้ นักล่าอีกชนิด ซึ่งขนาดใหญ่กว่า

กำลังตระเวนท้องทุ่ง

สำหรับหมาป่า การหาอาหาร ในทุ่งหญ้ายิ่งเป็นความท้าทาย

เพราะไม่เพียงแค่เหยื่อ จะมีเฉพาะฤดูกาล

แต่ยังหายากมากด้วย

พวกมันเที่ยวค้นหามา หลายวันแล้วโดยไม่เห็นวี่แวว

แต่บางแห่ง ในท้องทุ่งกว้างใหญ่นี้

มีอาหารของพวกมันอยู่

นั่นก็คือกวางคาริบู

กวางคาริบูเดินทางได้ ถึงวันละ 30 ไมล์

และในฤดูร้อนพวกมันก็จะ เดินทางได้ไกลเกือบ 2 พันไมล์

หมาป่าจะอดตาย ถ้าหากวางคาริบูไม่พบ

แต่การจะค้นหาเหยื่อ ที่เดินทางโดยไม่หยุดหย่อน

ก็ไม่ใช่เรื่องง่าย

แมลงดูดเลือด และการค้นหาทุ่งหญ้าแห่งใหม่

ผลักดันให้ฝูงอพยพ เดินทางไปเรื่อยๆ

ในที่สุดหมาป่าก็พบรอยกวาง

กวางคาริบูอยู่ไม่ไกล

ในที่สุดมันก็มีโอกาส

การล่าเริ่มขึ้น

หมาป่าทำให้ฝูงกวางแตกตื่น

และเล็งหาตัวที่อ่อนแอ และยังเด็ก

ลูกกวางถูกแยก ออกมาจากแม่

ที่นิคมห่านป่า ตอนนี้เป็นกลางฤดูร้อน

ไข่กำลังฟักเป็นตัว

ลูกห่านออกจากไข่ โดยพร้อมเพรียง

ภายใน 1 หรือ 2 วัน

ตอนนี้นิคมห่านป่า มีลูกห่านเล็กๆ ร่วมล้านตัว

จิ้งจอกยังคงพยายาม ลักขโมยทุกอย่างเท่าที่ทำได้

บางครั้งมีปากเดียว ก็ไม่พอใช้งาน

ได้ตัวเดียวก็ยังดี

มันไม่ได้เอาอาหารไปเก็บ เพราะมีคนที่รอกินอยู่

มันมีลูกเล็กๆ ที่หิวโหย ต้องเลี้ยงดูถึง 7 ตัว

ยิ่งลูกๆ กินเก่งมากขึ้น

แม่ก็ต้องทำงานไม่หยุดหย่อน เพื่อหาเลี้ยงครอบครัว

มีแต่ลูกจิ้งจอก ที่อ้วนท้วนแข็งแรง

จึงจะอยู่รอดผ่านฤดูหนาว ในทวีปอาร์คติกได้

ลูกห่านส่วนใหญ่ ยังอยู่รอดเติบโตดี

พ่อแม่ห่านพาลูกๆ ไปยังหนองน้ำที่ปลอดภัย

ทันทีที่พวกมันแข็งแรงพอ ที่จะออกเดินไหว

สำหรับจิ้งจอก

ฤดูหากินของพวกมัน จบลงแล้ว

แต่แม่จิ้งจอกก็ได้เลี้ยงลูกๆ ให้เริ่มต้นชีวิตได้เป็นอย่างดี

ห่านป่าจะกินหญ้า ในทุ่งทันดร้าไปเรื่อยๆ

จนสิ้นสุดฤดูร้อน

พวกมันจึงจะมุ่งหน้า อพยพลงใต้ในฤดูหนาว

ในละติจูดที่สูงระดับนี้

แสงอาทิตย์มีน้อย

และต้นหญ้าก็งอกงามได้ เพียงปีละไม่กี่เดือน

แต่เลยไปทางใต้

ฤดูร้อนยาวนานขึ้น และทุ่งหญ้าก็เติบโตเขียวขจี

ทุ่งหญ้าแพรรี่ในอเมริกาเหนือ

ทุ่งหญ้าอุดมสมบูรณ์นี้

เคยเป็นแหล่งหากิน ของสัตว์ฝูงใหญ่ที่สุด

เท่าที่เคยเห็นกันมา

ที่นี่เคยมีวัวไบซั่น กว่า 60 ล้านตัว

แต่ไม่มีสัตว์ชนิดใดจะต้านทาน การล่าสัตว์ทีละมากๆ

หรือการทำลายถิ่นที่อยู่ โดยน้ำมือมนุษย์ได้