The Universe

Người dịch: Thi sĩ Hiệp Long

Thuở sơ khai chỉ có bóng tối

sau đó, bang

bắt đầu một sự tồn tại và trải dài vô tận của

không gian, thời gian và vật chất.

Hằng ngày, những phát hiện mới giải mã cho các bí ẩn,

những ảo giác, sự bí ẩn cực kỳ

của một nơi mà chúng ta gọi là vũ trụ."

Chúng là những quái vật của vũ trụ

ẩn tinh và chuẩn tinh.

Chúng kỳ lạ đến nỗi sự tồn tại của chúng là không thể tin được.

Chúng phải là rất to lớn, chắc chắn là những quái vật.

Cái gì làm chúng tỏa sáng bằng ánh sáng của hàng tỉ mặt trời,

quay nhanh hơn một cái nháy mắt,

hay nổ vang trong nhịp điệu của vũ trụ

như một tay trống của ban nhạc Grateful Dead?

Một khi tất cả những thứ này đến với tôi

Tôi nhận ra rằng, vũ trụ đang ...hát.

Nhưng đó là một giai điệu kỳ lạ ngoài sức tưởng tượng,

với ẩn tinh và chuẩn tinh

những siêu sao của một màn trình diễn thiên văn

chỉ tìm thấy ở một vùng xa lạ nhất trong vũ trụ.

Năm 1967, các nhà khoa học trên thế giới đưa ra một phát hiện sửng sốt.

Ai đó hay thứ gì đó gửi tín hiệu cho chúng ta xuyên qua không gian.

Phải chăng những sinh vật ngoài trái đất đang gửi tín hiệu cho chúng ta?

Lần đầu tiên những ẩn tinh được phát hiện, chúng đã đẩy ta đi xa.

Cái gì đó trên bầu trời đêm đang được mở lên và tắt.

Sao mà một thứ gì đó trong tự nhiên có thể làm được chuyện đó?

Và thế là chúng ta gọi chúng là những vật thể LGM.

Đó là chữ viết tắt của little green men (một cách nói đùa-chàng trai màu xanh nhỏ bé)..

Những nhà thiên văn học ở Anh phát hiện ra tín hiệu

bằng cách dùng kính thiên văn radio cổ điển,

một mạng lưới khổng lồ các cọc và dây trải dài trên hơn 1.6 hecta đất.

Tín hiệu đầu tiên

không chỉ là nhiễu của sóng radio.

Đó là một tín hiệu nhiễu đều đặn, lặp lại chính xác trong 1.3 giây.

Trong một năm, các nhà khoa học nhận ra rằng không phải

sự kỳ lạ ở đằng sau những tín hiệu đều đặn này.

Thay vào đó, chúng đến từ những ngôi sao quay siêu nhanh.

"Ẩn tinh" trở thành cái tên lôi cuốn cho một sự kỳ lạ mới,

chữ viết tắt của sao phát xung.

Một ẩn tinh dường như đang chớp tắt

bởi vì nó là một ngôi sao đang quay và phát ra những tia năng lượng

do từ trường của nó,

từ trường này không thẳng hàng với trục quay.

Chúng ta thấy tia năng lượng lóe sáng khi chúng cắt ngang qua thị trường (vùng nhìn thấy của mắt).

Những tia sáng của ẩn tinh hoạt động giống như đèn báo khẩn cấp này.

Giờ hãy nhìn xem nó chớp sáng như thế nào.

Nó không chỉ nháy và tắt.

Bên trong hộp, nó có một gương phản xạ quay

nó quét ánh sáng 360 độ.

Chỉ cần tầm nhìn của chúng ta hướng tới nguồn sáng,

nó sẽ quét qua chúng ta mỗi khi nó quay.

Nhưng nó lại giống nhưng là đang chớp tắt.

Một ẩn tinh quay giống như nó đang chớp tắt.

Nhưng ẩn tinh không chỉ là một loại sao quay.

Nó là một loại sao neutron quay,

một vật thể kỳ lạ được tạo ra khi một ngôi sao khổng lồ lìa đời trong một vụ nổ siêu tân tinh.

Nhà vật lý thiên văn Pat Slane có một cách hấp dẫn để chỉ cho chúng ta

cái gì còn sót lại trong một vụ nổ siêu tân tinh,

khi áp suất của một ngôi sao sẽ

không thể chống nổi trọng lực.

Cái mà tôi muốn giải thích ở đây

là chuyện gì xảy ra khi chúng ta bỏ hết phần không khí bên trong

cái thùng phuy 55-gallon này

và để không khí của trái đất, khối lượng của không khí, nghiền nó.

Cái này tương tự như chuyện xảy ra

bên trong của một ngôi sao khổng lồ lúc cuối đời.

Khi áp suất của nó mất đi,

ngôi sao sụp đổ, và có một vụ nổ siêu tân tinh.

Phần còn lại của ngôi sao bị nghiền trở thành một sao neutron

với khối lượng gấp 1.4 lần mặt trời

có hình cầu với kích thước giảm xuốngg, bằng thành phố Manhattan.

Nó là một trong những vật thể kỳ lạ nhất trong tự nhiên.

Bạn phải hiểu rằng một sao neutron

là thứ vật chất hầu như được giữ lại trước khi bị sụp đổ vào trong hố đen.

Trọng lực mạnh đến nỗi

nó đè bẹp các electron vào trong hạt nhân của một nguyên tử

và làm cho nó trở nên trung tính.

Thật đáng kinh ngạc.

Nếu bạn lấy một thứ gì đó như một khối đường hình lập phương,

thể tích khoảng 1 centimeter khối.

Nếu đây là khối vật chất của một ngôi sao neutron,

nó sẽ nặng gần một tỉ tấn.

Bạn hãy nghĩ về một thứ gì đó như một chiếc hàng không mẫu hạm 8000 tấn

bị nhồi trong một kích thước như thế, nó sẽ là một vật thể cực kỳ đặc.

Những ngôi sao neutron mới được tạo ra không thể có tốc độ quay lớn.

Tất cả những ngôi sao chúng ta biết đều quay,

vì thế nên một ngôi sao khổng lồ bị nén thành một sao neutron,

thì sự quay cũng bị nén lại.

Nó giống như một người trượt băng.

Khi một người trượt băng quay và khép cánh tay của mình lại,

thì cô ấy quay nhanh hơn.

Sao neutron quay là một máy phát điện lớn nhất trong tự nhiên.

Sự quay của nó tạo ra từ trường mạnh mẽ.

Lực từ của nó tóm lấy các electron, những hạt nguyên tử khác

và ném chúng vào không gian với một gia tốc lớn.

Các hạt tốc độ cao luôn bức xạ,

và trong các ẩn tinh, chúng bay ra ngoài thành tia.

Đó là những xung mà ta thấy, nhưng ta nhìn thấy chúng

chỉ khi những tia này hướng về phía chúng ta.

Có bao nhiêu ẩn tinh mà ta biết?

Nó khoảng 1,800, và số lượng tăng ngày càng nhanh chóng,

bởi vì ta liên tục phát hiện những ẩn tinh mới tại mọi thời điểm.

Nhưng số lượng những ẩn tinh đang tồn tại

và tất cả những gì được tìm thấy trong thiên hà của chúng ta, Milky Way.

lớn gấp nhiều lần như vậy,

bởi vì các tia được tìm thấy chủ yếu bằng radio là rất nhỏ

và chúng ta chỉ thấy được một phần rất nhỏ của tất cả các ẩn tinh đang núp ngoài kia.

Nhưng mỗi ẩn tinh có một tốc độ quay hoàn toàn khác.

Tốc độ quay nhỏ nhất là một vòng trong mỗi 9.437 giây,

và tốc độ nhanh nhất là 716 vòng mỗi giây.

Nếu chúng ta đứng trên bề mặt nó,

chúng ta sẽ đi được hơn 97 triệu dặm mỗi giờ.

Nhanh hơn 10 triệu lần khi chúng ta dịch chuyển trên trái đất.

Mỗi ẩn tinh có một tốc độ quay hoàn toàn độc nhất.

Nó quay với một tốc độ đã định,

và đó giống như là một dấu vân tay của một người.

Vì thế nếu bạn biết đặc tính quay nào,

thì bạn sẽ biết được ẩn tinh đó.

Bởi vì tất cả các ẩn tinh đều có chữ ký riêng,

bạn có thể dùng nó như một công cụ để xác định vị trí của bạn trong không gian,

ý tưởng này được NASA sử dụng.

Một số tàu không gian chúng ta gửi ra bên ngoài hệ mặt trời,

như Pioneer và Voyager, có bản đồ không gian

nó chỉ cho chúng ta biết vị trí hệ mặt trời

có liên quan tới vị trí của một chùm ẩn tinh.

Ẩn tinh trong không gian có thể được dùng để xác định trái đất

bằng một cách tương tự như thiết bị GPS dùng nhiều vệ tinh

để xác định vị trí trên mặt đất.

Hi vọng ngày nào đó

một tàu du hành nào khác sẽ tìm thấy một trong các tàu không gian

và đọc bản đồ để biết được nó từ đâu tới.

Một sinh vật có trí tuệ nào đó có thể sẽ tính toán được nơi ở của chúng ta

bằng cách đo lường tất cả các ẩn tinh này

và tìm ra nơi ở của chúng ta

bởi vì mỗi ẩn tinh có một chu kỳ độc nhất.

Sự quay độc nhất của mỗi ẩn tinh còn giúp chúng

trở thành các đồng hồ thiên văn siêu chính xác,

chúng giữ thời gian tốt hơn chiếc đồng hồ nguyên tử tốt nhất trái đất.

Ẩn tinh chính xác như vậy bởi vì chúng là bởi vì chúng là những bánh xe sau cùng của tự nhiên.

Đây là một bánh xe đạp được gắn trên giá sửa chữa

đây là bên trong một cửa hàng xe đạp.

Và bánh xe này rất giống một ẩn tinh.

Ta hãy quay nó.

Bạn thấy bánh xe quay rất mướt.

Có rất ít ma sát làm nó chậm lại.

Bây giờ, với một ẩn tinh trong không gian hầu như chẳng có gì là nó chậm lại.

Bây giờ chú ý rằng bánh xe quay được vài vòng trong một giây.

Đó là tốc độ quay trung bình của một ẩn tinh trung bình.

Dĩ nhiên, bánh xe này bề ngang chỉ vài feet,

trong khi một ẩn tinh thực sự quay cùng một tốc độ,

nhưng kích thước bằng Manhattan.

Nhưng chẳng có gì là mãi mãi,

ngay cả ẩn tinh cũng chậm lại,

mặc dù xảy ra rất chậm.

Bánh xe đạp minh họa cho sự quay của ẩn tinh

nó còn minh họa cho thứ làm nó chậm lại.

Ẩn tinh chuyển đổi năng lượng quay thành năng lượng bức xạ,

và quá trình đó làm nó chậm lại.

Hãy xem nó hoạt động thế nào với bãnh xe đạp.

Bây giờ bánh xe đang quay nhanh.

Nếu tôi đặt tay vào vành,

Tôi có thể chuyển năng lượng quay thành nhiệt năng trong các ngón tay tôi.

Ouch.

Bánh xe đã chậm lại.

Đối với một ẩn tinh thật, nó sẽ giống cọ một bộ lông vào hơn là bàn tay của tôi,

bởi vì ẩn tinh mất năng lượng rất, rất chậm.

Một ẩn tinh quay một vòng trên giây,

có thể quay chậm khoảng

khoảng 3 phần trăm một giây trong 1 triệu giây.

Thỉnh thoảng, mặc dù, một ẩn tinh có thể tăng tốc nhẹ

trong một hiện tượng liên quan đến lớp vỏ của sao neutron,

một lớp vật chất bền hơn thép 10 triệu lần,

và được xem như "động sao".

Sao neutron không phải hoàn toàn rắn.

Chúng có một lớp vỏ.

Và lớp vỏ cực kỳ chắc.

Nhưng có những lực bên trong sao neutron

có thể thỉnh thoảng làm nứt gãy vỏ.

Khi nó nứt, toàn bộ ngôi sao neutron tự điều chỉnh lại,

và xuất hiện một cơ hội thay đổi tốc độ quay.

Và chúng ta gọi đó là sự cố.

Lớp vỏ đã bị nứt.

Có một trận động sao ở ngôi sao này.

Mặc dù thế giới của các ẩn tinh

chứa đựng các sự kiện hấp dẫn như sự cố và động sao,

nhưng bạn sẽ khó mà biết được chúng từ những cái chớp nhỏ bé

được nhìn thấy khi chúng bị thu lại bởi kính viễn vọng.

Nhưng chuyện gì xảy ra khi ẩn tinh

ném mạnh các hạt bức xạ vào trong đám mây vũ trụ

sau khi ngôi sao ban đầu bị xé nát trong thiên hà

trong một vụ nổ khổng lồ?

Phải chăng thứ mà chúng tác động đến là bất kỳ sự sống nào trên đường đi của chúng?

Vụ nổ siêu tân tinh đầy chết chóc không dừng mê hoặc.

Chúng là tiếng thét dữ dội của các sao già,

một sự xúc phạm đến tuổi già.

Vụ nổ mạnh mẽ còn làm nhiều thứ hơn là tiêu diệt bất kỳ dạng sống nào trên đường đi của nó.

Một vụ nổ siêu tân tinh sẽ xóa sạch mọi dấu vết của bất kỳ nền văn minh nào

trên hành tinh nằm trong quỹ đạo quanh ngôi sao nổ.