Mo Gilligan: In the Moment

Londen. Laat je godverdomme horen.

Ik heb deze tour echt overal gedaan.

Ik was op mijn hoogtepunt op tv. Mr. Saturday Night.

Ik zei: 'Ik wil een wereldtournee.'

Niet voor mezelf, maar ik wilde zwarte Britse komedie op de kaart.

Dat was ik altijd van plan. Dat was mijn doel.

Ik wilde m'n laatste show in Londen doen.

Maar niet zomaar ergens. In Zuid-Londen.

Zuid-Londen, laat je horen.

Ik wilde de wereld zien. Zwarte mensen gaan op vakantie...

maar we reizen niet.

Ik zei ooit tegen onze juf:

'Juf, deze zomer ga ik op vakantie.'

De juf kon haar oren niet geloven.

'Ga je op vakantie? Dat kan toch niet?'

'Je krijgt toch gratis schoolmaaltijden?'

'Je tikt kinderbijslag. Wat krijgen we nu?'

De reden voor dat verschil...

Toen ik klein was, gingen we niet op reis.

Vriendjes uit de middenklasse gingen op reis.

Hun ouders zeiden soms: 'Mo, we gaan op reis.'

'Wil je met ons mee?'

'Wat? Wil je dat ze denken dat ik je zwarte adoptiekind ben?'

En jullie weten hoe zo'n eerste zwarte vakantie is.

Het is niet zo'n all-inclusive vakantie naar Ayia Napa of Ibiza.

Onze eerste vakantie was om te zien uit wat voor warm oord onze familie kwam...

voordat ze de pijp uitgingen.

Daarom gaan we toch op vakantie, nietwaar?

'Juf, raad eens waar ik heen ga? Naar de Caraïben.'

'O, mijn god. Kinderen, leg je pennen neer.'

'Kan iemand raden waar dat is?'

Holly, zes jaar oud: 'Afrika.'

Ik zei: 'Meen je dat nu serieus?'

De juf zei: 'Nee, Holly. Niet die, maar die andere.'

Ja.

Ik was zo opgewonden. Zes weken vakantie.

En ik ga op bezoek bij m'n betovergrootmoeder.

Hoe zou het huis eruitzien?

Het is vast groot, met veel land. Vast een plantage.

Met allerlei mensen in dienst.

Komen we aan bij zo'n krakkemikkig hutje.

Geen wilde dieren? Nee, joh. Nul wilde dieren.

Alleen maar een stoffige geit met lange tepels.

'Hallo, meneer de geit.'

Zelfs hij heeft zo'n botte Jamaicaanse atti.

Hij gaat van: 'Bèè. Flikker effe op.'

En jullie kennen de regels.

Ma zegt: 'Vraag niks, zeg niks, doe niks.'

Maar ik wil m'n betovergrootmoeder toch een vraag stellen.

Want kinderen stellen vragen.

Tijdens de vakantie doen ze dat. 'Mama, wat is er in de ruimte?'

Je kijkt naar je kind en denkt: hou je bek effe, man.

Maar kinderen stellen vragen.

Ik vraag haar dus iets. 'Overgrootoma, hoe oud ben je?'

We wisten dat niet. Ze had geen papieren.

We wisten niet of ze 85 was of 85.000.

We wisten niet hoe oud ze was. 'Hoe oud ben je?'

En die arme vrouw begint te haperen.

Zo van: 'Nou, ik... Ik...'

'Nou, ik ben...'

'Ik ben geboren in... Net als de intro van een dancehall clip.

'Nou, ik ben geboren...'

'Nou, ik...'

Die arme vrouw.

'Nee, zeg het maar. Welk jaar?'

'Nou, ik ben geboren in 19... 19...'

'Jij komt uit 20? Dan ben ik geboren in 19...'

'1921.'

'In 1921?'

'Ging je soms naar school met Harriet Tubman? Je bent stokoud.'

Ik kijk m'n ma aan.

'Ma, laten we hier wegwezen, joh.'

'Hier valt geen cent te halen. We smeren hem.'

Ze zegt: 'Nee, ga maar met je neef spelen.'

'Met m'n neef? Ma, die gast is 46.

Daar ga ik echt niet mee spelen.

Op het strand lijkt ie net een zedendelinquent.'

Op vakantie doen we niet aan activiteiten. Sommige vriendjes deden dat wel.

De zwarte gemeenschap doet sommige dingen niet.

M'n leraren zeiden: 'Als je daar bent, ga dan surfen.'

Surfen?

Zwarte mensen pootjebaden alleen maar.

Hooguit een teen erin dippen.

'Nou, het is wel mooi geweest, hoor.

Nee, bro, daar zwemt iets in, man.'

Ik hou van reizen, maar haat vliegvelden.

Je weet hoe vliegvelden zijn. Vreselijk.

Vooral de veiligheidscontrole.

In het VK heeft die een rare passief-agressieve beleefdheid.

'Wilt u even op dat vak staan? Dank u vriendelijk.'

Je denkt dan: Ben jij vriendelijk, of neem je me in de zeik?

Natuurlijk volgen we de regels. We gaan er staan. 'Oké...'

Maar we moeten even terugpraten en het laatste woord hebben.

'Oké. Sorry. Maar ik zag dat bordje niet.

Sorry hoor.'

En dan zij weer. 'Nou, de volgende keer dat je hier komt,

zal het bord daar staan. Bedankt.'

Je gaat gewoon heen en weer met die rare passief-agressieve beleefdheid.

Want in het VK is de regel: maak geen drama.

Niemand wil drama maken, toch? Want je ziet overal drama.

Ik zie mensen Lurpak jatten in winkels.

'Serieus? Jullie stelen boter?

Zijn we zó diep gezonken?'

Eigenlijk geniet ik ervan. We kijken tot iemand ons ziet kijken.

'Waar de fuck kijk jij naar?'

'Nergens. Ik kijk nergens naar.'

En sommigen van jullie denken: maar die boter is duur.

Jat hem gewoon.

We werken niet allemaal bij de ITV. Waar heb je het over?

Sommigen van jullie doen margarine op toast. Walgelijk.

Een deel van mij wilde het VK verlaten.

Ja, man. Ik wilde in Amerika gaan wonen.

Echt waar. Volg je me?

Sommigen kijken van: 'Je laat ons gewoon in de steek?'

Maar ik heb het over Hollywood.

Je hebt Amerika en je hebt Hollywood.

Twee hele andere werelden.

Logisch, toch? Als komiek de stap naar film en televisie zetten...

Dat wil je uiteindelijk. Ze zetten je daar op een voetstuk.

Hier doen we dat niet. Wij behandelen mensen zoals ze zijn.

Een soapster. Ian Beale zou hier vanavond kunnen zitten.

Wij zeggen dan gewoon: 'Ian fucking Beale.' Nietwaar?

We stappen zelfs op hem af: 'Ik ken jou. Jij bent Ian Beale.'

En die arme man zegt dan: 'Ja, dat klopt.'

Wij Britten beginnen altijd met ouwehoeren.

'Ian, weet je dit nog? Ian.

Ik houd het niet meer in.' Dat...

Dat doen wij Britten altijd eerst.

Amerikanen niet.

Die weten niet eens wat 'ouwehoeren' is.

Zelfs hun luchthavenbeveiliging is super serieus.

Die heet TSA.

Eén gast patrouilleert de rij en roept: 'Oké, luister goed allemaal.

Vloeistoffen uit de tas.

Riemen af. Schoenen uit.'

Een oma van 80 zei: 'Ik weet niet wat...'

'Mevrouw, u houdt de rij op.'

Ik dacht: 'Daar ben ik niet bang voor.

Wij komen uit Zuid-Londen. Zuid-Londen in de wijde wereld.

Ik dacht dat ik...

Ik dacht dat ik hem kon ontwapenen met Britse charme.

Ik zei: 'Neem me niet kwalijk, meneer.'

In mijn prachtige Britse accent.

'Mag ik u iets vragen? Zal ik deze armband afdoen?

Ik wil niet dat de metaaldetector afgaat.'

Hij keek me aan en deed van:

'Riem af. Schoenen uit. iPad in de bak.'

'Maar ik zal ik mijn armband afdoen? Zodat de metaaldetector niet afgaat?'

Hij ging door het lint.

'Gast.

Ik ga het niet herhalen voor jullie Harry Potter-klootzakken.'

Zo respectloos was ik nog nooit behandeld.

Ik veranderde in een witte dame in Waitrose. Echt waar.

Ik zei iets dat zwarte mensen nooit zeggen.

Ik zei: 'Dit is... Dit is ongehoord.'

Luister. Zwarte mensen zeggen nooit 'ongehoord'.

Zwarte mensen hier zeggen nu: 'Wat? Kantje boord?

Wat is dat nu?

Hé, Leon. Schrijf dat 's op.'

Dat zeggen we niet. Moet je voorstellen dat ze in Top Boy gaan van:

Dushane: 'Daar zijn de drugs.'

Sully: 'Ongehoord. We kunnen die niet allemaal verkopen.'

Maar ik wilde echt naar Amerika.

Ik ben zelfs niet gewend aan hoe je daar wordt behandeld.

Zwarte Britse acteurs zijn daar erg succesvol.

Daniel Kaluuya doet het fantastisch. Hij wint Oscars.

Damson Idris, Cynthia Erivo en ga zo maar door.

Een zwarte Brit krijgt in Hollywood een vreemde VIP-behandeling.

Ik zal een voorbeeld geven. Let op de tijden die ik noem.

Ik vlieg er woensdag heen om een tv-show te filmen.

Woensdagochtend.

Ik land woensdagmiddag, Amerikaanse tijd.

Ik heb zes gemiste oproepen.

Ik bel een Amerikaans nummer terug. Grote paniek.

'O, mijn god, Mo Gilligan.

We moeten je morgen om zes uur op de set hebben. Is dat goed?'

Ik zeg: 'Prima.'

Donderdagochtend op de set...

komt de CEO van de zender hoogstpersoonlijk langs.

Iedereen is in paniek.

Mijn moeder zegt altijd: 'Wees gewoon jezelf.

Behandel anderen zoals jij behandeld wilt worden.'

Hij komt recht op me af. Wil hij me imponeren?

Hij zegt 'O, mijn god. Wauw. Mo Gilligan. Ik ben een grote fan.'

'Alles goed, bro? Fijn je te ontmoeten, bro.'

Weet je?

Hij zegt: 'O, mijn god. Wat fijn dat je er bent.

Mo Gilligan, heb je het hier naar je zin?'

'Luister, man. Ik ben ver van huis.

De vlucht was wel lang, maar dat geeft niet.

En ik mis m'n maten. Niet aan te doen, weet je?'

Hij zegt: 'O, mijn god.

Olivia, kom hier.' Dat was de assistente.

'Kom hier. O, mijn god, luister eens.

Hij mist z'n Franse madame.'

'Nee, m'n maten. Weet je wel?

Door het tijdsverschil kunnen we niet echt op WhatsApp ouwehoeren.'

Hij wordt zo bezorgd. 'O, mijn god.

Olivia, waarom wisten we niet... Wat mis je?'

'Ouwehoeren.' 'Daar moeten we wat aan doen.