Mega Hammerhead

De grote hamerhaai.

Een van de best geëvolueerde jagers.

Tot nu toe was er maar weinig bekend over deze enorme haaien.

Hamerhaaien komen mogelijk dichter dan ooit bij de Amerikaanse kust.

Kom het water uit.

Daarom maakt een team onderzoekers haast met het vinden...

Daar komt een hamer. - Vangen...

Kijk uit.

En uiteindelijk taggen van een van de grootste roofvissen ter wereld.

Van de ruim 500 verschillende haaiensoorten op de wereld...

zijn er maar weinig zo fascinerend als de grote hamerhaai.

Hun ongelooflijke evolutionaire aanpassingen...

hebben de grote hamerhaai gevormd tot de ultieme jager.

Maar deze opgevoerde haai blijft een mysterie voor wetenschappers.

Evolutie heeft dit perfecte roofdier gevormd voor zijn omgeving.

Het zijn specialisten. Sterk geëvolueerd en vrij intelligent.

Hij is gestroomlijnd en beweegt snel.

Voor mij is het de Ferrari van de oceaan.

Zelfs in een groep zo divers als haaien valt de hamerhaai enorm op.

Hun handelsmerk is die niet te missen snuit in de vorm van een hamer...

die cephalofoil genoemd wordt.

HYDRODYNAMISCHE HEFKRACHT

Daarmee kan de haai efficiënter bewegen en jagen.

Net zoals de voorkant van een raceauto...

zorgt de hamer voor hefkracht en wendbaarheid.

Het vooruit of omhoog bewegen van die cephalofoil...

of het draaien hiervan, kan het hefvermogen sterk beïnvloeden.

Een hamerhaai op snelheid...

die razendsnel een sprint trekt en draait...

kan door die cephalofoil te bewegen snel zijn prooi grijpen.

Erg indrukwekkend.

Met ogen aan beide kanten van de cephalofoil...

heeft hij een gezichtsveld van bijna 360 graden.

Omdat hun ogen zo ver uit elkaar staan, zou je denken...

dat ze recht voor zich een grote blinde vlek hebben...

maar al zwemmend bewegen ze hun kop langzaam heen en weer...

en tasten daarmee een groot gebied af.

Door zijn kop heen en weer te bewegen, maximaliseert de haai zijn gezichtsveld.

Hierdoor hebben ze een buitengewone perceptie van diepte en afstand...

wat cruciale voordelen zijn bij het zoeken en vangen van prooien.

Waar ze normaal een beperkt gezichtsveld hebben als ze recht zouden zwemmen...

hebben ze een zeer groot tweedimensionaal gezichtsveld.

De cephalofoil heeft mogelijk nog een zintuiglijk voordeel.

Alle haaien hebben een sterk ontwikkelde reukzin...

maar de neusgaten van een hamerhaai liggen verder uiteen...

waardoor ze volgens wetenschappers makkelijker hun prooi kunnen ruiken.

Misschien kunnen ze beter geuren ruiken...

omdat hun neusgaten een tweedimensionaal reukvermogen hebben...

door de gevoeligheid heen en weer te bewegen...

waardoor ze exact kunnen bepalen waar de bron zich bevindt.

Mogelijk hebben ze zelfs het sterkste geurdetectievermogen van alle haaien.

Haaien patrouilleren al ruim 400 miljoen jaar de oceanen.

Lang voordat er dinosaurussen bestonden, maar hamerhaaien zijn relatief nieuw...

en zijn pas verschenen in de afgelopen 20 miljoen jaar.

In die naar verhouding korte periode...

heeft de grote hamerhaai zich ontwikkeld tot de ultieme jager.

Haaienonderzoeker Dr. Neil Hammerschlag bestudeert al zijn hele carrière...

enorme roofdieren als de grote hamerhaai.

De hamerhaai is waarschijnlijk...

een van de meest herkenbare soorten ter wereld.

Zijn kenmerken zijn zeer uitgesproken...

maar hij komt niet zomaar naar je toe.

Interactie met hem moet je verdienen.

Grote hamerhaaien worden steeds zeldzamer...

maar de laatste jaren brengt warmer water ze dichter bij de Amerikaanse kust.

Dr. Hammerschlag en onderwaterfilmmaker Joe Romeiro...

zijn onderweg naar de Bimini-eilanden, slechts 70 km van de kust van Miami.

Hun doel is het water in gaan en oog in hamer komen...

met een van de grootste roofvissen ter wereld.

Ik heb met veel haaien het water gedeeld...

en sommige kwam ik toevallig tegen of had ik verwacht...

maar een grote hamerhaai moest ik echt naar op zoek.

Het heeft jaren geduurd voor ik een grote hamerhaai zag.

Dit is echt de eenhoorn der haaien.

Neil en Joe komen aan in Bimini voor een geweldig seizoenstafereel.

Tijdens de koudere wintermaanden...

komen grote hamerhaaien hier samen.

Bimini heeft een grote aantrekkingskracht voor deze dieren.

Of het nu het warme ondiepe water is...

of de metalen structuur van de scheepswrakken rond dit eiland.

We kunnen daarheen...

wetende dat ze daar zijn in een bepaalde periode.

Maar het reservaat bestaat uit zo'n 650.000 km2 beschermde wateren...

en het vinden van een grote hamerhaai is nooit een garantie.

Als dat gebeurt, moeten ze extreem voorzichtig zijn in het water...

met deze alfa-roofdieren.

Grote hamerhaaien moet je respecteren...

alleen al omdat het enorme dieren zijn.

Ze kunnen zomaar een halve ton wegen.

Met hun kracht hebben ze het vermogen mensen veel leed te bezorgen.

Als je bij ze in het water bent...

moet je zeker voorzichtig zijn.

Deze duik is nog gevaarlijker...

omdat de wateren bij Bimini vol met haaien zitten...

citroenhaaien, tijgerhaaien...

verpleegsterhaaien en stierhaaien.

De stierhaai is erg intimiderend.

Hij heeft een groot lijf...

kleine kraaloogjes...

en erg grote messcherpe zaagtanden...

die alles aankunnen dat op hun pad komt.

In het water met een stierhaai ben ik op mijn hoede.

Dit dier kan gevaarlijk zijn.

Als ze bijten, kan het einde verhaal zijn, dus je kunt beter niet te ver gaan.

Joe, hoor je me?

Ik hoor je prima.

Ik moet me even installeren, even geduld.

We hebben al wat mooie verpleegsterhaaien.

Vrijwel direct...

vindt Joe een van de meest voorkomende haaien in de Caraïben, de verpleegster.

Verpleegsterhaaien brengen hun leven voornamelijk door op de zeebodem...

wachtend op hun prooi.

Krachtige kaken en meerdere rijen zaagtanden...

betekenen dat ze een enorme schelp aan stukken kunnen bijten.

Gelukkig zijn mensen geen doelwit.

Er gebeurt nog niet veel.

Neil gebruikt lokaas in de vorm van gemalen vissengraat.

Dit goedje in het water loslaten is als een etensbel voor haaien in de buurt.

In de verte, net buiten bereik...

komt een haai tevoorschijn.

Neil, kun je dat bevestigen?

Daar komt een hamer.

Te gek.

Er komen er twee aan.

De hamerhaaien komen recht op me af.

Het lokaas werkt.

Deze haaien kunnen bloed ruiken...

en ander organisch materiaal op bijna een halve kilometer afstand.

Grote hamerhaaien zijn individuele jagers, maar vandaag niet.

Drie hamers hangen om Neil en Joe heen.

De twee kleinere haaien blijven op afstand...

rondom de grotere en dominantere haai.

Veel activiteit hier beneden.

En het begint pas net.

De hamerhaaien komen niet als enige op het aas af.

Er komt een stierhaai aan.

Hij komt hierheen.

Het zijn er twee.

Hij komt weer terug.

De stieren worden wat onrustig.

Agressieve stierhaaien komen veel voor in de Bahama's en Florida.

Volgens sommige wetenschappers komt dit door meer testosteron in hun bloed.

De stieren worden onrustig.

Terwijl ze de stierhaaien in de gaten houden...

verliest het team de grote hamerhaaien uit het oog.

Er komt een hamer aan.

Het wordt iets te gevaarlijk, dus Neil en Joe halen het team naar boven.

Dat was intens. Er zijn veel haaien daar beneden.

Er waren verpleegsterhaaien, stierhaaien...

en hamerhaaien. Wat kwamen die hard binnen, zeg.

Je voelde ze al voordat ze voorbijkwamen.

Het verraste me hoe brutaal ze waren.

Soms leek het een soort wedstrijdje.

Je kunt niet echt bevatten hoe groot ze zijn...

maar louter hun lengte is indrukwekkend.

Het is heel bijzonder om daar beneden met deze prachtige wezens te zijn.

Dit zijn echt geweldige dieren.

Hun interactie met ons...

toont hun intelligentie...

als je in hun ogen kijkt.

Ik zag erg interessant gedrag.

Mooi hoe ze binnenkwamen.

Ze hangen iets schuin.

Ze kantelen hun lijf en komen zo binnen...

alsof ze met één kant omhoog kijken...

en de omgeving controleren voor ze binnenkomen.

De grootste grote hamerhaai is ruim vier meter lang...

WEEGT ONGEVEER 450 KG

met een hamer van een meter.

SPHYRNA MOKARRAN

Met de cephalofoil, de hamer...

je kunt zien dat ze deze gebruiken voor diverse manoeuvres.

Van dichtbij kun je echt...

het hydrodynamische gemak van de cephalofoil zien.

Als een raceauto die aan een bocht plakt...

kan de haai hiermee onbeweeglijk over de zeebodem glijden...

en hier naar een prooi zoeken...

maar het is niet alleen hun geavanceerde wendbaarheid...

gezichts- en reukvermogen wat van hamerhaaien de ultieme jagers maakt.

Als je de hamer beter bekijkt, vind je iets zeer verbazingwekkends.

Onder en boven hun cephalofoil...

hebben ze kleine elektrosensoren die ampullen van Lorenzini genoemd worden...

die wijdverspreid zijn.

De ampullen van Lorenzini, het zesde zintuig van de haai...

een specialistisch orgaan waarmee ze...

minuscule elektrische velden van alles wat leeft kunnen detecteren.

ELEKTRISCH VELD

Het bestaat uit duizenden ampullaire poriën...

die elektrische velden kunnen opsporen vanaf een vijftien miljardste volt.

Elk organisme heeft een zwak elektromagnetisch veld...

die haaien kunnen detecteren met hun ampullen van Lorenzini...

die elke haai heeft...

maar bij de grote hamerhaai...

zijn ze wijdverspreid over hun cephalofoil.

Waar een gewone haai elektroreceptie gebruikt...

als kleine zaklamp om de zeebodem af te zoeken...

zwaait de hamerhaai een krachtig zoeklicht.

Omdat ze hun kop ook heen en weer kunnen zwenken...

kunnen ze over de zeebodem zwemmen...

en zelfs verborgen prooi detecteren door een relatief groot gebied te scannen.