Black '47

Greit. Kom igjen, gutar.

Det finst inga orsaking i kveld. Dei var medsamansvorne dine.

Eg har ingen medsamansvorne.

Eg fann pistolane.

Om du ikkje samarbeider, vert du tiltala for forråding.

Og eg har inga interesse i å sjå deg straffast unødig.

Eg sympatiserer med dei unge irlendingane.

- Du er marionett til krona. - Ja.

Ein undersått. Lojal undersått.

So stikk heim til England då.

Eg føretrekkjer å vere her, Mr. McCormack, eg synast det er utfordrande.

Du kan ikkje kome deg vekk herfrå so berre sei sanninga.

Eller vil England ikkje ha deg lenger?

Medsamansvorne?

Og, inspektør, har fangen vore samarbeidsvillig?

Ikkje eigentleg. Nei.

Han er daud.

I 1845 vart Irland ramma av ein forferdeleg hungersnaud.

Innan nokre få år skulle ein av fire vere bort for alltid.

Flykta til England og Nordamerika. Eller døydd av svolt og feber.

Irlendingar som vart rekruttert for å kjempe med den britiske krona

- kom heim til daud og landet sin undergang.

Sett som forrædarar av sitt eige folk såg dei hjelpelaus på

- da landet deira vart kvelt under det britiske imperiet.

TJUVAR VERT STRAFFA

Beartla O'Naughton.

Martin O'Feeney.

Kvar er familien min?

Beklagar, Martin, mor di døydde av feber for eit år sidan.

Kvar er bror min?

Hengd.

Knivstakk ein fut da dei kom for å beslagleggje huset.

Eg kunne ikkje hjelpe dei. Eg hadde ingenting.

- Kvar er familien Conlon? - Daud eller flykta til Liverpool.

Huset var tomt. Det einaste dei ikkje har rive ned.

- Dette er Roisin. - Beklagar, venen min. Berre nesler i dag.

Eg har mat.

Me har ikkje ete brød i mange år.

Hugsar du onkel din, Martin?

Som gjekk med engelskmennene.

Kvar fekk du tak i dei?

Korleis går det med hæren din?

Han er sin fars son.

Eg skal til Amerika.

Vil du følgje med meg?

Kva hende med potetane?

Stilkane visna over natta.

Jorda vart svart og potetane rotna i marka.

Dei fall berre frå kvarandre i handa.

Stanken var ogso i regnet.

Eine dagen venta seg alle å hauste...

Og dagen etter...

...hadde me ingenting.

Det var berre suppe att å ete.

Og du åt det.

Alle åt det.

Unnateke mor di.

Eg var redd for at ho skulle kome til helvete.

Da byrja dei å krevje inn skatt for dei fattige.

So grunneigarane byrja å kaste alle ut.

Kvifor forsvara dei ikkje landet sitt?

Futar. Politi. Nokre gongar soldatar.

Me bur her om vinteren.

Synast du om lua?

Du kan ta vare på ho for meg.

So kom feberen.

Ho snakka mykje om deg.

Kva med bror min?

Han kunne ikkje tilgje deg.

For å ta imot kongen sin skilling.

Me møtast ved huset.

Siste oppmoding å forlate huset!

Huset kjem til å gjerast ubrukeleg!

Me tek bort taket!

For dokkar eigen tryggleik! Kom dykk ut no!

Fitzgibbon er med dei.

- Me må gå ut. - Det er eg han er ute etter.

Kjem dykk ut?

Sersjant.

- Kva gjer du her? - Be mennene gå ned. Eg betalar gjelda.

Det er ikkje eit spørsmål om pengar. Busetjinga er ulovleg.

Dei er vegfarande som flytta inn.

Hald deg der, ver snill.

La dei i det minste gå med verdigheit.

Kvifor bryr det deg?

La meg snakke med dei.

Eg seier det ikkje fleire gongar til. Kom deg unna, la mennene gjere jobben sin.

Martin kan snakke med dei.

Seie at du har rømt.

Martin er desertør! Dei hengjer han om dei får vite det.

- Kom dykk ut! - Lèt dei oss dra?

Hald opp! Me kjem ut!

Herregud, det er iskaldt ute!

Har dykk ikkje noko hjarte i kroppen!?

Michael.

- Ta den unge mannen i varetekt. - Din vesle tjuv.

Nei!

Michael!

Få han bort herfrå.

Her er rifla hans.

Støvlar hans og andre greier.

Ordensforstyrring. Hindring av politiarbeid.

Sersjanten seier at vi skal finne ut kven han er og kvar han fekk våpenet.

Namn?

Namn?

Kom igjen, sei det. Du kan snakke engelsk, eller?

Armémuskett. Kan vere ein desertør.

Kvar fekk du tak i denne?

Fangen er laus!

Kom tilbake! Fangen...

Kva hender der nede?

Slepp han!! Slepp han!

Elles skyt eg!

Nei, ver so snill!

Inspektør Hannah!

Kva med å sleppe avretting?

Me har fått rapportar frå Connemara om eit angrep med døyeleg utgang.

På Lord Kilmichael sin eigedom.

Me trur at denne mannen kunne ha vore involvert.

Ein av våre Connaught-rangerar.

Forlét utan tillating Calcutta for tre månadar sidan.

Som eg skjønnar kjenner du han. Dykk kjempa saman i Afghanistan.

At han er ein god soldat.

Det er han.

Du vert sleppt for å hjelpe kaptein Pope med å lokalisere-

denne korporal Feeney.

Eg er pensjonert frå militærtenesta.

Ja, men du held vel med at sakkunnskapen din høver her.

Eg held ikkje med.

Får eg minne deg om, inspektør, at du er ikkje lenger ein dekorert veteran.

Du er ein ineffektiv politimann. Ein skam for den irske politistyrken.

Ein helt som er på veg til å verte dømt for drapet på fangen McCormack.

Som du kan verte hengd for. So tenk deg nøye om.

Er vi einige?

Ta av han handjarna.

- Finn denne mannen. - Ja, sir. Takk, sir.

Å, det er du!

Eg er glad for at dei sleppte deg.

Vil du ha ein tår?

Det vil du.

For din stakkars mor. Måtte Gud forbarme seg over ho.

Ho var ei sta kvinne som heller svalt i hel enn å ta suppa. Kva kunne eg gjere?

"Berre ta ho," sa eg til ho. "Sei kva dei vil at du skal seie."

Men ho ville ikkje.

Dei reiv bort taket på huset. Eg tykte det var betre -

- å ha dyr i det enn å la det stå tomt. Mor di var kusina mi.

Betre å halde det i familien enn å la framande få det.

Mykje betre.

Dommaren som hengde bror min... kva heiter han?

Bolton.

Eg skulle gje kva som helst for å få dei att.

Mor di, bror min.

Michael. Men eg kan ikkje.

Fuktig luft i dag. Du burde ha halde krutet tørt.

Kor langt skal du ferdast, kaptein?

So langt som me må.

Eg utarbeider ein rapport om hungersnaudhushaldet i vest.

Wexford Independent. Her. Gratiseksemplar.

"Galaterbrevet", kapittel 6, vers 7.

Orsak.

"Kva eit menneske sår, skal det ogso hauste."

Drukkenskap og slappheit er essensen av svolten i vest.

Og feilslåtte avlingar.

Feil, sir, det er berre lygner. Det er folket sin karakter.

Forklår den totale ukunna di om den enklast dyrka avlinga verda kjenner til.

Potetar var den einaste måten å mette so mange på eit avgrensa område.

Mat for den nøgde slaven, ikkje for dei harde og modige.

Desse er greie. Takk, løytnant.

Meinig, ta inspektør Hannah til stallen. Gje han hesten han vel.

Ja, sir.

Denne vegen, inspektør.

- So, dette er jegeren Hannah. - I levande live.

Du treng den slags stål dit du skal.

Det seiast at du er ute etter ein ranger som innlét seg med Ribbonmennene.

Eg bryr meg ikkje om sladder. Og det burde ikkje heller du.

Ha hestane klare ved daggry og ta på sivile klede.

Me vil ikkje vekkje unaudsynleg oppsikt.

Horik O'Se. Du er tiltala for å ha stole ein sau-

- frå Lord Kilmichael sin eigedom. Kva er forsvaret ditt?

Me snakkar engelsk i denne domstolen, Mr. O'Se. Kva har du å framføre?

Dykkar nåde, mannen prøvde berre å mette barna sine.

Han snakkar ikkje engelsk og det er plikta til domstolen -

- å betale for tolk. Kvar er tolken?

Manglande evne er ein ting, mannen si vegring-

- å snakke eit språk han forstår er noko heilt anna.

Du gjev meg ikkje noko val, Mr. O'Se. Eg finn deg skuldig i samsvar med tiltala.

Og dømer deg til seks månadars hardt arbeid, følgt av deportasjon-

til Port Arthur, Van Dieman's Land,-

- for ytterlegare sju år i fengsel. - Før bort fangen.

Kva er ærendet ditt?

Du hengde bror min.

Eg dømde bror din i samsvar med lova. Politiet hengde han.

Nokre kan seie at han hengde seg sjølv den dagen han gjorde lovbrotet.

Nokre kanskje.

Eg skjønnar at du vil skulde bror din sin daude på meg.

Men eg valda ikkje den feilslåtte avlinga-

- og er ikkje ansvarleg for folk som bryt lova.

Eg er berre domstolen sin tenar.

Eg ynskjer deg ein god dag.

I denne domstolen snakkar me ikkje engelsk.