Finding Vivian Maier

ประหลาด

- กล้าหาญ - ใช่

ลึกลับ

- ไม่เหมือนใคร - ไม่เหมือนใคร

- ไพรเวต - เธอเป็นคนที่ไพรเวตอย่างมากๆ

ฉันไม่รู้ว่าเธอคิดอะไร ตอนถ่ายภาพพวกนั้น

เธอจะถ่ายภาพมากมาย

เธอไม่เคยปล่อยให้มันเกิดขึ้น

อะไรที่คุณหวัง ว่าจะทำต่างออกไป...

ผมหวังจะเจอเนกาทีฟพวกนี้ แทนที่จะเป็นคุณ

Finding Vivian Maier คลี่ปริศนาภาพถ่ายวิเวียน ไมเออร์

10 เหรียญ... มีใครให้มากกว่านี้ 10 เหรียญ

ผมจะจบที่ 5 เหรียญ ซึ่งผมก็จะ...

มันเป็นฤดูหนาว ปี 2007

คงต้องไปที่ 7 มีใครให้ 7 ไหมครับ? 7 เหรียญห้าสิบ 10 แล้ว

เอาล่ะ 10 ถึง 10 เหรียญแล้ว...

สถานประมูลอยู่เยื้องบ้านผม

ผมเจอกล่องนี่บรรจุฟิล์มเนกาทีฟอยู่เต็ม

70 เหรียญ 75 เหรียญ... 80 แล้ว

ผมกำลังเขียนหนังสืออยู่ ต้องการภาพเก่าๆ จำนวนมาก

และอย่างที่รู้ ผมก็ยกฟิล์มเนกาทีฟขึ้น ส่องกับไฟ

หาภาพของเมืองชิคาโก

150 160...

เซ็ตนั้น มันมีอยู่หลายกล่อง

ผมต้องการกล่องที่ใหญ่สุด

ผู้ซื้อคือเบอร์ 39 ผู้ซื้อคือเบอร์ 39

ผมชนะประมูล คิดว่าที่ 380 เหรียญ

สถานประมูลบอกชื่อนักถ่ายภาพกับผม

ชื่อเธอคือ วิเวียน ไมเออร์

ค้นหาในกูเกิล... ไม่เจออะไรเลย

ไม่เจออะไรจริงๆ

ผมเลยหยุดค้นหาไปช่วงหนึ่ง

ผมดูสิ่งที่ผมได้มาในคืนนั้น

มันเยี่ยมมาก แต่มันใช้กับหนังสือผมไม่ได้เลย

ผมก็เลยเอาเข้าตู้

ผมแค่ต้องหาว่า จะทำอะไรกับภาพพวกนี้ได้บ้าง?

มันจุดประกายให้ผม เริ่มสแกนภาพพวกนี้

ผมเกิดความคิดตอนเรากำลัง ขับรถไปที่ไหนสักแห่ง

และผมหันไปเห็นบางสิ่งบนถนน

ที่ผมรู้ว่าคืออะไรและ รู้ว่ามันมีคุณค่ามาก

ผมโตมากับตลาดของมือสอง กับพี่ชายผม

พ่อผมขายของมือสอง พ่อของเขาก็ขาย

ผมจะประมูลของมากมาย กับพี่ชายผม

เขาชนะได้ของมา เขาก็ขายมันออกไป

เราทิ้งฟิล์มเนกาทีฟไปมากมาย

เพราะเนกาทีฟมันไม่มีค่าอะไร กับคนขายของมือสองส่วนใหญ่

เนกาทีฟพวกนี้ที่ผมได้เจอ ผมเห็นมันเป็นครั้งแรก

ผมไม่รู้ว่าพวกมันดีจริงหรือเปล่า

ผมรู้แค่คิดว่ามันดี

ผมติดต่อกับแกลเลอรี่ 2-3 เจ้า

ไม่รู้ว่ามันอยู่ที่ไหน

ผมทำบล็อกรวมภาพถ่าย ผมแปะลงไปมากกว่า 200 ภาพ

พอผมแปะลิงก์ในฟลิกเกอร์ (Flickr)

โพสต์นั้นทำผมสติแตกไปเลย

ผมเลยตามหางานที่เหลือของเธอ นำมารวมกัน

แล้วผมก็เจอคนอื่นๆ ที่ซื้อกล่องพวกนั้นไว้

ผมซื้อกล่องพวกนั้น

ผมก็เลยมีเนกาทีฟทั้งหมด เหมือนพวกบ้าเนกาทีฟเลย

คุณต้องอยากรู้ว่าใครอยู่เบื้องหลัง ผลงานเหล่านี้

ผมรู้แค่ชื่อเธอ วิเวียน ไมเออร์

เธออาจเป็นนักข่าว? นักถ่ายภาพมือโปร?

"ขอผมหาชื่อเธอในกูเกิลอีกที ดูว่าจะเจออะไรบ้าง"

และผมก็พบข่าวการตายที่เพิ่งถูกโพสต์ ก่อนหน้านั้นเพียงไม่กี่วัน

ผมเจอที่อยู่บนซองๆ หนึ่ง

และหลังจากค้นหาในไวท์เพจ (WhitePages)

ผมโทรไปและพูดว่า

"ผมมีผลงาน... ฟิล์มเนกาทีฟของวิเวียน ไมเออร์"

และเขาบอกประมาณ "เธอเป็นพี่เลี้ยงผม"

เธอเป็นพี่เลี้ยงของเขา

ทำไมพี่เลี้ยงเด็ก...

ถึงถ่ายรูปพวกนี้?

สิ่งที่พวกเขาบอกกับผม

มัน...แปลกมาก

เขาบอกว่า "เธอเป็นคนไร้ญาติ

"เธอไม่มีญาติที่ไหนที่เรารู้จักเลย

"เธอไม่มีคนรัก หรือเด็กๆ ที่เรารู้จัก

"แต่เธอเป็นเหมือนแม่ของเรา"

มันไปกระตุ้นต่อมอยากรู้ของผม

พอผมถามว่า "แล้วคุณมีผลงานของเธอรึเปล่า?"

พวกเขาบอกว่า "ผมยังคงเก็บ ใบเสร็จของห้องเก็บของเธอไว้

"เราอยากจะทิ้งของทั้งหมด เธอเป็นพวกช่างเก็บ"

ผมบอก "ไม่ ไม่ ไม่นะ อย่าทำ"

เขาบอกประมาณว่า "คุณไม่เข้าใจ เธอเป็นพวกช่างเก็บ

"เราอยากได้รถขนของ ยินดีให้คุณมาช่วย

"ถ้าคุณเห็นอะไรที่คุณชอบ ที่เราจะทิ้งอยู่แล้ว คุณเอาไปได้เลย"

ผมแค่ต้องการจะหาว่าเธอเป็นใคร ก็แค่นั้น

ผมไปเจอหีบหนัง

มันปิดด้วยเทปกาว เหมือนกล่องเทปหรืออะไรสักอย่าง

เราตัดเทป เปิดออกมาดู

มันเต็มไปด้วยม้วนฟิล์มที่ยัง ไม่ได้ถูกใช้

ผมหยิบขึ้นมามาอันนึง และสะเทือนใจมาก มันใช้ไม่ได้แล้ว

ก็เลยเปิดมันออกมา พบว่าขึ้นราหมดแล้ว

เธอมีของมากมายและซ่อนอยู่ ในทุกสิ่งที่เธอมี

เป็นเหมือนชีวิตด้านลับ ที่ซ่อนสิ่งเล็กๆ ของเธอเอาไว้

คูปอง สมุดโน้ต

ใบปลิว ตั๋วรถบัส ตั๋วรถไฟ

หมวก รองเท้า

เสื้อโค้ต เสื้อเชิ้ตผู้หญิง

ผมมีเช็ครายได้จากรัฐบาล ที่ยังไม่ได้ขึ้นเงิน

จำนวนหลายพันเหรียญ

ผมมีเนกาทีฟราวๆ 100,000 ชิ้น

มีฟิล์มสีที่ยังไม่ใช้ 700 ม้วน

ฟิล์มขาวดำที่ยังไม่ได้ใช้ 2,000 ม้วน

ผมคิดว่าต้องจัดระเบียบและสแกนและจัดเก็บ ทุกอย่างที่มี

แต่มันก็มากเกินที่ผมจะทำคนเดียว

ผมเลยคิดว่า "ลองดูว่า พิพิธภัณฑ์จะช่วยอะไรได้บ้าง

"บางทีผมอาจจะส่งไป MoMA อาจจะส่งไปยัง Tate Modern"

ผมส่งจดหมายหา.... พวกเขา

และนี่คือจดหมายตอบกลับ

"เรียน คุณมาลูฟ ในฐานะภัณฑารักษ์

"ฉันอยากจะขอบคุณที่คิดถึง แผนกภาพถ่ายของ MoMA

"เสียใจด้วย ทาง พิพิธภัณฑ์ไม่สามารถเก็บรวบรวม

"รูปภาพเหล่านี้ในเวลานี้ได้"

ในตอนนั้น

ผมคิดว่า "ผมจะพึ่งตัวเอง

"ผมจะจัดนิทรรศการ

"ผมจะทำหนังสือ"

มันเป็นงานจำนวนมหาศาล

เหมือนถูกสถานการณ์บังคับ

ผมแค่อยากคนได้เห็นผลงาน อันเหลือเชื่อพวกนี้

และผมก็จัดงานแสดงขึ้นที่ ศูนย์วัฒนธรรมในชิคาโก

พวกเขาบอกว่ามันเป็นการรวบรวมงานศิลปิน ที่ใหญ่สุดเท่าที่พวกเขาเคยมี

และเรื่องราวก็ได้รับความนิยมอย่างรวดเร็ว

ประวัติศาสตร์นักถ่ายภาพสตรีต ถูกเขียนขึ้นอีกครั้ง

- วิเวียน ไมเออร์ - วิเวียน ไมเออร์

- วิเวียน ไมเออร์ - จากคนที่ไม่มีใครรู้จัก

หลังการตาย เธอโด่งดังอย่างที่เธอไม่เคยได้ ตอนมีชีวิต

จอห์น มาลูฟ ยังคงทำงานในแบบเขา กับเนกาทีฟของไมเออร์

ภารกิจผมคือทำให้วิเวียนเข้าไปอยู่ ในหนังสือประวัติศาสตร์

ความประทับใจแรกของผม เมื่อได้เห็นผลงานเหล่านี้

คือความปิติเมื่อมีเรื่องเซอร์ไพรส์ เข้ามาในชีวิต

และคุณรู้สึกว่าบางคน ไม่ได้ถูกค้นพบ

พอผู้คนได้เห็นงานของพวกเขา และงานมันเยี่ยมมากๆ

มันเหมือนมีสายตาที่น่าเชื่อถือ

กับผู้รู้จริงเกี่ยวกับธรรมชาติมนุษย์

กับภาพถ่าย กับท้องถนน

และเรื่องแบบนั้น คงไม่ได้เกิดขึ้นบ่อยนัก

ผมเห็นภาพถ่ายมามากมาย ในทุกวัน ผู้คนส่งเว็บของพวกเขามาให้ผมดู

ตอนผมกวาดตาดูภาพพวกนั้น ผมรู้สึกว่าส่วนใหญ่ยังไม่ผ่าน

แต่งานของวิเวียน มันมีความเข้าใจมนุษย์

ทั้งอบอุ่นและขี้เล่น

ที่ผมคิดว่า "นี่แหละคือนักถ่ายภาพตัวจริง"

เธอมีสายตาเฉียบคม

และเธอ... เซ้นส์มุมมองสูงมาก

- เนี่ย... อย่างเช่นภาพนี้ ฉันไม่... - ภาพก้นเปื้อนโคลนของคนงานก่อสร้าง

โอ้ พระเจ้า!

เป็นคนมีอารมณ์ขัน

และมีมุมมองทางอารมณ์ด้วย

สวยดี

ภาพเด็กๆ พวกนั้นเยี่ยมมาก

มุมมองด้านแสง สิ่งแวดล้อม

ฉันว่า เธอมีทั้งหมด

เธอถ่ายไว้เพียบใช่ไหม? เธอถ่ายไว้เยอะใช่ไหม?

ทั้งหมดแล้ว มีเนกาทีฟอยู่ประมาณ 150,000 ชิ้นด้วยกัน

เธอถ่ายไว้เยอะมาก

เธอไม่เคยให้ใครเห็นงานตัวเองเลยเหรอ?

ผมกำลังหาคำตอบอยู่ เท่าที่รู้ ไม่นะ

ฉันว่าผู้คนจะรักงานของเธอ

ฉันว่า ฉันพูดได้เลยว่าเป็น โรเบิร์ต แฟรงค์ ในแบบภาพจัตุรัส

ลิเซ็ต โมเดล...

เฮเลน เลวิตต์ ใช่เลย

ไดแอน อาร์บัส

ภาพถ่ายคนแบบสตรีต

ถ้าทำตัวให้เป็นที่รู้จัก เธอจะเป็นนักถ่ายภาพมีชื่อเสียงเลยล่ะ

มันผิดปกติ มัน...

มันเหมือน... มีบางชิ้นส่วน ที่ขาดหายไป

รูปนี้สวย

สิ่งที่ผมอยากรู้ก็คือ ทำไมวิเวียน ถึงถ่ายภาพพวกนี้?

อะไรที่ผลักดันบังคับให้เธอ

ให้หมกมุ่นอยู่กับการถ่ายภาพมากมาย?

ทำไมไม่มีใครเคยเห็นพวกมัน?

ผมเริ่มไล่ดูของทั้งหมด

ค้นหาสิ่งชี้นำ

อย่างเช่น ใบเสร็จที่เธอมี แต่...

ใบเสร็จ... ใบเสร็จของเธอ ตั้งแต่ปี '70 ถึง '80

และระหว่างปี '70 และ '80 ในชิคาโก

ไม่มีรหัสไปรษณีย์เลย

ผมโทรไปยังเบอร์โทรศัพท์เหล่านี้ ที่เกี่ยวเนื่องกับทุกๆ รหัสไปรษณีย์

773, 312, 708, 847, 630, 815...

เธอเคยเป็นพี่เลี้ยงให้กับ ครอบครัวซานฟรานรึเปล่า?

- ใช่ครับ - โอ้พระเจ้า

ใช่แล้ว เธออยู่ห้องถัดไป

ผมรู้จักวิเวียน ไมเออร์ เพราะ เธอเป็นพี่เลี้ยงผมสมัยเด็ก

ประมาณ 4 ปี ประมาณนั้นแหละ

เธอทำงานเป็นคนดูแลบ้าน และเป็นพี่เลี้ยงเด็ก

วิเวียนเป็นพี่เลี้ยงของฉัน

วิเวียนเข้ามาในชีวิตฉันตอนที่เรา ต้องการคนมาดูแลแม่

ฉันมองไปที่เธอ แล้วฉันก็คิด

"พี่สาวฉันไปหาผู้หญิงคนนี้ มาจากที่ไหนเนี่ย?"

เธอหลงใหลในการเก็บสะสม ความทรงจำ

ของช่วงชีวิต

สิ่งของเธอสะสมต่างช่วยให้ ผมเข้าใจเธอได้ดีขึ้น

ผมมีเทปเสียงที่วิเวียนอัดไว้ เป็นโหลๆ

ผมมีหนัง 8 มม. และ 16 มม. ราว 150 เรื่อง

ผมเจอภาพถ่ายของ ฟิล โดนาฮู

อยู่ในบ้านของเขา กำลังเลี้ยงหมาและทานมื้อค่ำ

ผมเป็นพ่อเลี้ยงเดี่ยวในวินเทก้า อิลลินอยส์ กับลูกชายสี่คน

ตอนวิเวียนเข้ามา

ผมนัดสัมภาษณ์เธอช่วงมื้อค่ำ

สำหรับงานดูแลบ้าน