Russia with Simon Reeve

Rusya gezimin üçüncü ve son ayağındayım...

...ama aslında komşu ülke Ukrayna'dayım.

Çünkü gezegenin en tartışmalı bölgelerinden birine gidiyorum.

Kırım'a gidiyorum.

Rusya dışında dünyadaki hiçbir ülke burayı sınır olarak kabul etmiyor.

Uluslararası topluluk...

...ilhakı Ukrayna topraklarının yasadışı işgali olarak görüyor.

Kırım'ı almak, Rusya ve Ukrayna arasında çekişmeye sebep oldu...

...bu da Rusya'nın uluslararası alanda izole edilmesine sebep oldu.

Gelmek zorundaydım.

Rusya seyahatimin son ayağı...

...beni Ukrayna'nın Karadeniz'deki Kırım yarımadasından...

...batı Rusya'nın geniş düzlüklerinden alarak...

...son durağım olan görkemli St. Petersburg'a getiriyor.

Rus Devrimi'nden 100 yıl sonra.

Burada neler oluyor?

Yabanlarda daha basit yaşamlar süren Ruslarla tanışacağım.

Bir yüz yıl geriye gelmiş gibiyim.

Rusya'da sesini çıkarınca neler olduğunu keşfedeceğim.

Tekrar Batı'ya kafa tutan bir Rusya.

Geleneksel Rus değerleri dedikleri şeyler için savaşan...

...sert adamlarla tanışacağım.

Sanırım kusacağım.

Kırım'ı bu kadar özel kılan, pek çok Rus için çekici...

...bir durak haline getiren bu göz alıcı manzarası.

2014'te ülkedeki devrim Ukrayna'yı Avrupa'ya yaklaştırınca...

...Rus özel güçleri Kırım'daki hükümet binalarını ele geçirdi.

Rusya hükümeti devraldı ve ardından kimin yönetimi ele alması için...

...şüpheli bir referandum düzenledi.

Alexander?

Kırım tekne kaptanım Alexander Bikoff gibi...

...çoğunun etnik Rus olduğu iki milyon kişiye ev sahipliği ediyor...

...ve genellikle Rus yönetimi için oy vermişler.

Buradaki çoğu kişi Kırım'ın yüzyıllardır Rusya tarafından...

...yönetildiğini belirtiyor.

Sadece Sovyetler Birliği zamanında Ukrayna'ya geçmiş.

Şunun boyutlarına bak.

Biraz öksürüğüm var ve başka hastalıklarım...

...bu yüzden sanatoryumda kalmam yardımcı olacak.

Kırım'ın Karadeniz kıyılarında onlarda sanatoryum...

...ya da sağlık resort'u var.

Sovyet zamanlarından beri buradalar...

...ve Rus tatilciler için epeydir önemli bir cazibe merkezi olmuş.

Çok teşekkürler.

Çok hoş görünüyor.

Sizi bilmem ama ben sanatoryum kelimesini duyduğumda...

...kulağa pek iyi bir kelime gibi gelmiyor...

...kulağa Sovyet gibi geliyor ve bir ceza alacakmış gibi hissediyorum.

Bana tıbbi durumu, arınmayı ve lavmanı hatırlatıyor.

Bana kulaktan kulağa gibi geliyor çünkü kızın yaptığını göremiyorum...

...etrafındakilerin yaptıklarına göre yapıyorum.

Doktoru görme zamanım geldi.

Doktor?

Doktor Vadim Danalov ile bir randevum vardı.

Doktor, gidelim.

Bu odada ne oluyor?

Oraya bakabilir miyiz, doktor?

İlhakın ardından turist sayıları düşmüş ve Rus hükümeti...

...memurları ve emeklileri ücretli sağlık izinlerinde...

...buraya gelmeleri için teşvik etmeye başlamış.

Tanrım.

Elini sıkardım ama burada neler oluyor?

Neden bunun içindesin?

Var olan sağlık sorunların var...

...ve bu plastik banyo ile iyileştiğini düşünüyor musun?

-Evet dedi. -Evet.

İlhakın ardından Kırım'a gelmek konusunda...

...daha çok mu az mı istekliydin?

Burada ne oluyor?

Kafasını sallayarak bir kadın çıktı az önce.

Tamam.

80 yaşındaki Doktor Lydia'nın...

...öksürüğümü nasıl tedavi edeceğini öğrenmek...

...ilgimi çekmişti ama bir yandan da gergindim.

Aman Tanrım.

Tanrım.

Ne demek gevşeyin?

Üzerime kan emen yaratıklar koymak üzeresiniz.

Nasıl gevşeyeceğim?

Aman Tanrım.

Evet, ısırıyor.

Buna gerçekten gerek var mı?

Yara bandı yok mu?

Ufak bir yara bandı yeter.

Başkan Putin Kırım'ı etnik Rusları korumak için ilhak ettiğini söylüyor.

Karadeniz'deki...

...petrol ve gaz rezervleriyle daha çok alakalı olabilir.

Her iki şekilde de BM Rusya'nın hareketlerini kınadı.

Şuna bak, biz... Biraz durabilir miyiz?

Güçlü Rus Çarı Başkan Putin...

...dünyanın ne düşündüğünü tabii ki umursamıyor.

Bu Başkan Putin'den gelen çok cesurca bir sahiplik ve...

...müdahillik ifadesi.

Kırım'ın her zaman bir tatil yeri olduğunu...

...ve daha çok geliştireceklerini söylüyor...

...ve turizmin burada patlayacağına söz veriyor.

Burada turizm zaten önemli...

...ama kendi yönetimi altında başarılı bir Kırım için...

...Putin'in vizyonunda artık merkezi bir noktada.

Kırım'ın daha şaşırtıcı yerlerinden birine gidiyorum.

Thai Kan Safari parkı.

Hepsi tek bir adamın hayali.

Sağlık ve güvenliğe bir nebze daha rahat bir yaklaşımı var.

Bu Oleg...

...park ona ait ve elbette çok ilgili bir biçimde o yönetiyor.

Bu adam delinin teki.

Pekâlâ, gidiyoruz.

Burası bir turist atraksiyonu ama aynı zamanda da bir koruma alanı.

Oleg'in hayvanlarının pek çoğu insanların evinden kurtarılmış.

Bana internette satılık kaplan yavruları olduğunu mu söylüyorsun?

Bu inanılmaz.

6000 dolar, yaklaşık 5000 sterline bir kaplan yavrusu satın alabilirsin.

İnanılmaz.

Zorluklara rağmen Oleg'in parkı...

...seyahatimin önceki ayaklarında yaşam alanı tehlikede olan...

...Rusya'nın Amur kaplanı için başarılı bir üreme merkezi olmuş.

Nasıl bu kadar çok yavru üretebiliyorsun?

Çok nadir değiller mi?

Oleg bir vatansever...

...Rusya'da doğmuş ve Kırım'ın Moskova yönetimine girmesini...

...desteklemiş ve bu yönde oy vermiş.

Ama şimdi şüpheleri var.

Oleg, su kamyonunu takip ediyoruz, neler oluyor?

Nereye gidiyor?

Ukrayna'dan gelen kritik su tedariki kesildiğinde...

...Oleg parkına yerel rezervuardan su getirmek zorunda.

Kırım'ın çoğu bölgesi çorak ve suyun büyük bölümü Ukrayna'dan geliyor.

Bu olmadan, rezervuarlar kuruyor.

Yüzlerce metre derinlikte kuyular kazılıyor ama su kalmıyor.

Bazı uzmanlar Kırımlıların nakil edilmesi gerektiğini...

...yoksa insani bir kriz yaşanacağını söylüyorlar.

Yolun kenarında durdum çünkü size bunu göstermek istedim.

Gerçekten olağanüstü bir yer.

Bu suyla dolu olması gereken kanal.

Ukrayna'dan Kırım'a kadar.

...ama anlaşmazlık yüzünden, Rusya'nın ilhakı yüzünden...

...Ukrayna vanaları kapadı, akan suları barajla engelledi...

...ve kanalı kuruttu.

Bu bir ana damar, Kırım'a su getiren yaşam hattı.

Ve bu olmadan Kırım çok büyük bir sorun içinde.

Rusya Kırım'ı istedi ve Kırım da pek çok durumda Rusya'yı istedi...

...ama Kırım halkı ödenecek bedelin çok ağır olacağını görebilirler.

Kırım üzerinde hüküm sürmek Putin'in bizi inandırdığı...

...kadar kolay olmayabilir.

Yolsuzlukla dolu ve buradaki azınlık gruplar...

...Rusya'nın insan hakları ihlalleri yapmakla suçluyor...

...ve Putin'in Kırım'ı geliştirmek için...

...büyük meblağlar vaat etmesi gerek.

Kırım şimdi neredeyse Ukrayna'dan tamamen koptu...

...ve Rusya ile doğrudan bir bağlantısı yok...

...ama Başkan Putin'in bunu değiştirmek için bir planı var.

Hadi o zaman. Gidip bir bakalım.

Tanrı aşkına. Şuna bir bak.

O uzaklardaki yer Rusya...

...ve köprü...

...bak Kırım ve Rusya'yı birbirine bağlıyor gibi görünen...

...devasa bir çelik halat var.

Şu anda dünyada inşası devam eden...

...siyasi olarak en sembolik yapılardan biri.

Kırım'ın Rusya'ya bağlılığını ve Rusya'nın kalacağını gösteren...

...beton ve çelikten yapılmış bir ifade.

Hem Alman Ordusu hem de Sovyet Ordusu Kırım ve Rusya arasında...

...bir köprü inşa etmeye çalıştı.

Başkan Putin başarmaya kararlı olduğunu söylüyor...

...ama bu tarihi bir görev, kesinlikle pahalı...

...bu inşaat Rusya'nın ulusal ulaşım bütçesinin...

...büyük bölümünü yutmuş durumda.

Bu köprünün yapılıyor olması yeterince olağanüstüyken...

...inşa edenler de çok ilginç.

Başkan Putin'in çocukluk judo partneri...

...eski arkadaşı.

Putin'in Rusya'sı bu işte, güç ve varlık Çar'ın hediyesi.

Kırım'dan ayrılma zamanım gelmişti.

Rusya yoluna geri dönmeliydim.

Seyahatimin sonraki sahnesi beni Rusya'nın...

...Avrupa'da kalbinin attığı yere, Ukrayna sınırının kuzeyine götürdü.

2014'te Ukrayna kararlı bir şekilde yüzünü Avrupa'ya döndüğünde...

...Rusya sadece Kırım'ı ilhak etmedi.

Başkan Putin, Ukrayna'nın doğusunda daha sonra savaşa dönüşerek...

...10 bin kişinin hayatına mal olan silahlı bir ayaklanmayı...

...teşvik belki de organize etti.

Coğrafya bize neler olduğunu anlatabilir.

Burası Napolyon komutasındaki Fransızların...

...Hitler komutasındaki Almanların ve hatta İsveçlilerin bile...

...Rusya'yı işgal ettiği geniş düz Avrupa düzlükleri.

Şu haritaya bir bakalım.

Bence bu coğrafyanın neden bu kadar kritik olduğunu anlatıyor.

Avrupa düzlüğü neredeyse bütün Batı Rusya...

...kuzeyden güneye neredeyse 3200 kilometre...

...işgale karşı koruyacak hiçbir dağ sırası yok.

Rusya için batı sınırını korumak çok zordu...

...ama düzlük Kuzey Avrupa'ya buraya kadar genişlediğinde...

...burada daralıyor, kuzeyde Baltık Denizi yolunu kesiyor...

...ve güneyde Karpat Dağları.

Bu da tıkanabilecek bir boşluk.

Burada ordular durdurulabilir.

Eğer Moskova'nın batısında Rus yanlısı hükümetler varsa tabii.

Özellikle de Ukrayna'da.

Eğer Ukrayna'da Rus yanlısı bir hükümet varsa...

...bu büyük Ukrayna'da, Rusya güvende hissedebilir.