Europa Europa

Ik ben geboren op 20 april 1925, in Peine, Duitsland, Europa.

Ik was het jongste en vierde kind van Azriel Perel...

de eigenaar van een schoenwinkel, en zijn vrouw Rebecca.

Ik ben geboren op 20 april 1925, in Peine, Duitsland, Europa.

Niemand zal het geloven, maar ik herinner me nog mijn besnijdenis.

Solomon.

Solomon, zoon van Azriel.

Ik weet ook nog dat mijn verjaardag op dezelfde dag viel...

als die van de toekomstige kanselier van het Duizendjarige Rijk.

Adolf Hitler.

Misschien wilde vader zijn baard afscheren.

Nu zeker niet meer.

Vooruit, pak me dan.

Solly, haast je een beetje.

Wat doe je daar toch?

Kom er nu maar uit.

Is het nu jouw Bar Mitzvah of de mijne?

Je moet nog hout hakken.

Ja, zo dadelijk.

Bertha was altijd jaloers op me. Zij wilde de jongen zijn.

Had ik het geweten, dan was ik meteen uit de badkuip gesprongen.

Mag ik sluiten?

Binnen een half uur.

Joden buiten.

Kathy.

Wat doe je daar?

En jij?

Ik heb het bier gebracht.

Ze hebben al onze ruiten gebroken, hé?

Haal wat kleren voor me uit mijn huis.

Mijn vader heeft me verboden om naar jouw huis te gaan.

Wacht hier.

Daar ben je dan.

Isaac heeft je gezocht.

Mijn vader is geboren in Lodz.

Dus zijn wij daarheen verhuisd.

Hij bezorgde ons Poolse paspoorten en zei dat we vanaf nu Polen waren.

Ik wist dat de Duitsers Bertha gedood hadden, maar...

ik wilde in Peine blijven. Ik wilde niet naar Lodz gaan.

Politie.

In Lodz woonden we boven een bioscoop.

Ik was de lieveling van de kassierster, juffrouw Basia.

Ze liet me altijd gratis binnen.

Ik wilde acteur worden, zoals Clark Gable of Eugeniusz Bodo.

Ik had zo graag geweten of zijn bochel van vlees of been was.

Ik was blij toen de oorlog uitbrak.

Ik dacht dat de politie het incident met de fiets nu wel zou vergeten...

en mijn vader niet boos zou zijn.

De deur niet opendoen.

Alsjeblieft, niet opendoen.

David.

Ben je gedeserteerd?

Ik heb zelfs mijn eenheid niet gevonden.

Niet te geloven wat daar allemaal gebeurt.

Ze gaven me niet eens een geweer. Ze zegden...

dat ze er te weinig hadden om ze ook aan de Joden te geven.

De Duitsers zullen winnen.

Binnen een dag of twee...

marcheren ze hier binnen. - Dit is allemaal jouw schuld.

Jij zei dat we hier veilig waren...

en dat ze niet zouden durven een oorlog te beginnen.

Het is mijn schuld.

De jongens moeten hier weg.

Solly mag niet in hun handen vallen.

Waar moeten ze dan heen? - Naar het oosten.

Zo ver mogelijk naar het oosten.

Ze hadden het ons wel kunnen vragen.

Er staat geschreven...

dat een zoon zijn vader en moeder niet verlaat in moeilijke tijden.

Er staat ook geschreven dat een zoon zijn vader en moeder moet gehoorzamen.

En het is ook je plicht om je over je broer te bekommeren.

En jullie?

Kunnen we niet allemaal gaan? - Ons overkomt niets.

Hou maar op.

Ze kunnen toch niet met al die bokalen rondzeulen.

Kom nu toch. Binnenkort zijn we terug.

Isaac, mijn voeten doen pijn.

Vooruit, Solek, het is oorlog.

Solek.

Wacht op me.

Wacht op me aan de overkant.

Niet bang zijn.

Waar ga je heen? De Bolsjewieken zijn daar.

Het Russische leger.

Ze zijn binnengevallen aan de overkant.

Hitler heeft een pact met Stalin gesloten. Hij gaf hem het oosten.

Polen bestaat niet meer.

Het is door de Sovjets bezet.

Wacht, ik keer met jullie terug.

De Polen riepen dat ze Hitler verkozen en wilden terugkeren.

De Joden zwommen naar de Bolsjewieken toe.

En ik...

Help.

Rustig maar.

Ik was gered door een Russische soldaat.

De volgende dag zat ik op de andere oever, te wachten op mijn broer Isaac.

Maar hij kwam niet.

Ze brachten me naar het weeshuis in Grodno...

waar ik twee jaar ben gebleven...

samen met andere Joodse, Poolse en Russische jongens.

Daar maakte men van mij een Sovjetpatriot en overtuigd communist.

Jonge pioniers...

wees bereid tot het gevecht in de naam van Lenin en Stalin.

Altijd bereid.

Lang leve kameraad Stalin.

Lang leven de Sovjetrepubliek.

Van je vader? - Ja.

Hij is gevangen door de Russen.

Solomon Perel.

Dankzij het pact tussen Hitler en Stalin kon ik brieven van thuis ontvangen.

Mijn vader schreef:

Liefste zoon.

We zijn blij dat je gezond en veilig bent, en dat je kan studeren.

Met ons is alles oké. We zijn naar het getto verhuisd.

Daar moeten alle Joden nu wonen.

Maar maak je over ons geen zorgen.

Aan jou te denken geeft ons moed en kracht.

Kan je daar ook koosjer eten?

Vergeet nooit wie je bent.

Hou je je aan de Sabbat?

Groeten aan je leraars.

Kussen van je moeder. Je vader.

P.S. Ons nieuw adres is Knupfergasse 7.

Wat is je afkomst?

Je hebt je afkomst niet ingevuld.

Joods.

Idioot, dat weten we wel.

We vragen naar je sociale afkomst.

Je hebt niet ingevuld uit welke sociale klasse je komt.

Hij had het niet begrepen.

Mijn vader had een winkel.

Bourgeois, dus.

Solly doet een inspanning.

Hij doet veel sociale werken. - Ik wil bewijzen dat ik...

het waard ben om bij de Komsomol te zijn.

Ben je toegelaten tot de Komsomol?

Waar is je insigne?

Er zijn er geen meer.

Stalinistische marionet.

Weet je wat er gebeurt als ik dit rapporteer?

Smeerlappen.

Landeigenaars en bourgeois houden het volk onwetend.

Ze moedigen het religieus bijgeloof aan.

Met de hulp van pausen, priesters en rabbi's...

verstikken ze alle revolutionaire instincten.

Daarom noemen wij de religie het opium van de massa.

Het is een leugen. - Een leugen?

Dat God niet bestaat.

Hij bestaat wel.

Waar is hij dan?

Hij bestaat, en dat is het.

In de hemel.

Nog iemand die deze mening deelt?

Jij staat alleen met je geloof.

Smerige Polen.

Wat is dat?

Een samenzwering?

Deze discussie is zinloos.

De wetenschap heeft bewezen... - Jij smerige Jood.

Jullie hebben Jezus gekruisigd.

Jij bent een onwetende en een racist.

Poolse fascist.

Heren...

Aristocraten...

Weet je wat Lenin zei over antisemitisme?

Dat het een even grote misdaad is als de contrarevolutie.

Mijn broer werd door de Duitsers vermoord.

Als ik naar Polen terugkeer...

Jij keert nooit naar Polen terug.

Polen zal nooit meer Polen zijn. - Dat is een leugen.

In orde.

Laat ons een klein experiment doen.

Jullie kunnen allemaal bidden, niet?

Wel, bid dan.

Heer, als bewijs van uw bestaan...

zend ons snoep uit de hemel.

Waar wacht je op? Vooruit dan.

Heer...

zend ons snoep uit de hemel. - Luider.

Ik heb het bijna niet gehoord en jouw God is ver weg in de hemel.

Heer...

zend ons snoep uit de hemel.

Herhaal nu wat ik zeg.

Geliefde kameraad Stalin, zend ons snoep uit de hemel.

Wat is het communisme toch mooi.

Oorlog.

Hitler heeft ons aangevallen.

Ben je gek, smerige slet? - Ik neem deze vrachtwagen in beslag.

Vlug jongens, klim erin.

Dit is sabotage.

Jij saboteert de bevelen van de Sovjetleiders.

Jouw Sovjetleiders zijn al lang weggevlucht.

Doe maar wat je wil.

Sta recht.

Handen omhoog.

Joden, een stap naar voor.

Begrijpen jullie dat niet? Joden naar voor. Snel wat.

Papieren.

Nee, ik ben Armeniër.

Ik ben geen Jood.